Mobbing Nedir? Mobbing Uygulayanların Ortak Özellikleri ve Davranışları Nelerdir?

Aralık 2015 | Erkan Karaca, Makina Mühendisi
Mobbing bir kişi veya grubun, başka bir kimseye yaptığı baskı, psikolojik taciz, şiddet gibi davranışları içeren, genel anlamda sosyal kabadayılık diye nitelendirilen bir kavramdır. Mobbinge maruz kalan birçok kişinin işinden ayrıldığı ve psikolojik açıdan sorunlar yaşadığı bilinmektedir. Mobbing nedir sorusunun cevabını ve daha kapsamlı bilgiyi yazımızda bulabilirsiniz.

1847

Mobbing uygulayan kişilerin çoğunlukla ortak özellikler göstermesi elbette tesadüften ibaret değildir. Kabadayılık olarak adlandırılabilecek olan mobbing, uygulayan ve uygulanan kişiler üzerinde çeşitli etkilere de neden olmaktadır.

Özellikle kutuplaşmanın yoğun olarak görüldüğü toplumlarda ve gruplarda, güçlü olanların, güçsüz olanlara sıklıkla uyguladığı bir durumdur.
Son zamanlarda sosyoloji ve hukuk alanlarında başta olmak üzere disiplinler arası çalışılan bir konu haline gelmiştir. Kabadayılık olarak bilinen mobbing, fiziksel aktivite içermemektedir. Mobbing duygusal saldırının ta kendisidir.

Irk, yaş ve cinsiyet ayrımı yapmaksızın rahatsızlık verme, kötü davranış gibi yollarla bir kişiye yapılan saldırganlıklara mobbing denir. Tamamen sosyal olarak ve psikolojik olarak etki etmeye bağlıdır. Mobbingin kendi içerisinde çeşitleri bulunmaktadır. Bunlar; düşey psikolojik taciz (üst konumdan astlara), yatay psikolojik taciz (benzer görevlerdeki kişiler arasında), dikey psikolojik taciz (çalışanın yöneticiye) dir.

Mobbing Nedir?
Bir kişinin ya da bir grubun herhangi birine ya da gruba sosyal anlamda kabadayılık yapması olayına mobbing adı verilir. Kelimenin kökeni Latinceye dayanmaktadır. Kökenine bağlı olarak; psikolojik şiddet, taciz, baskı olarak tanımlanabilir. En genel ve bilinen anlamıyla özellikle iş yerlerinde görülen psikolojik terördür.

Mobbingin Tarihçesi
Mobbing kelimesi ilk etapta çocuk yaştaki bireylerin birbirleriyle olan zorbalıklı ilişkilerini tanımlamak için kullanılmıştır. İş yerlerinde 50 ve 60 yaşlarındaki insanlar üzerindeki araştırmalarda, mobbingin yalnızca çocuklar arasında olmadığı tespit edilmiştir. Kişileri iş yaşamında dışlamak amacıyla yapılan bu davranışlar, bireylerin işten ayrılmasına neden olabilmektedir. İşverenlerde sıklıkla mobbing uygulayarak kişinin işten ayrılmasını sağlamaya çalışmaktadır.
Yapılan araştırmalara göre, kar amacı olmayan kuruluşlarda, okul, sağlık merkezleri gibi alanlarda daha sık görülmektedir. Bunların yanında birçok alanda görüldüğü olmuştur. Organizasyon bozukluklarının fazla olduğu alanlarda daha sık görülmektedir.
Psikolog Harrison, yakın tarihte ABD’de 9.000 çalışan ile araştırma yapmış ve kadın çalışanların %42’si kadarının, erkek çalışanlarınsa %15’i kadarının zorbalığa maruz kaldığını tespit etmiştir. Bu zorbalık neticesinde zaman ve verim kaybı yaşandığı da araştırma dahilinde belirlenmiştir. Leymaan isimli bilim insanı, İsveç’te intiharların %15 kadarının mobbingden kaynaklandığını açıklamıştır.
Mobbing Uygulayan Kişilerin Ortak Özellikleri Nelerdir?
Bu kişiler genellikle korkak, nevrotik kişilerdir. Her zaman güçlü olma isteğini içlerinde barındırırken iktidar açlığı yaşamaktadırlar. O kadar ciddi boyutlara gelirler ki iftiralara, hilelere bile başvurabilirler. Kişilerin genellikle kişilik özellikleri antipatiktir.

Mobbing Davranışları Nelerdir?
Yazılı ya da sözlü olarak tehditler, sürekli iletişimi bozma gibi davranışlar görülür. Mobbing uygulanan alanlarda kimse sizinle konuşmaz ve diğerlerinden ayrılmış olmanız hissi verilir. Arkanızdan sürekli konuşulması bilinen en genel davranışlardandır. Hakkınızda söylentiler çıkması bile olasıdır. Amaç burada özgüveni zedelemektir. Fiziksel olarak ağır işleri yapmanızı isterler. Hatta cinsel taciz bile görülebilir. Mobbing olayı iş akışında bir anlaşmazlık neticesinde başlamaktadır. Saldırgan bunu fark eder etmez devamını getirir ve süreç başlamış olur.

Mobbing Gören Kişi Üzerindeki Etkileri Nelerdir?
Kişinin meslek hayatını, benlik duygusunu zedelemekle beraber kendine yönelik kuşkular içinde olmasına neden olur. Kurbanlar kendilerine olan güvenlerini kaybeder ve paranoya başlar. Kişi mobbing gördüğü yerde huzursuz, korku içinde ve utangaçtır. Kişiler bu yerlere gitmek istemezler. İlerleyen aşamalarda uyku sorunlarına, ağlama krizlerine, panik atağa ve kalp krizine kadar ilerleyen ciddi rahatsızlıklar görülebilir.
Yapılan bir araştırmaya göre; zorbalık gören kurbanların %41 kadarı bunalıma girmiş ve kadınların %31’i, erkeklerin de %21’ine stres bozukluğu teşhisi konmuştur. Aynı oranda kişiler bir daha iş yerlerine dönmemiş ve çalışmamıştır.

Mobbingden Korunma Yolları Nelerdir?
Mobbinge maruz kalanların, psikolojik destek alarak kendini uzaklaştırmaması, özgüveninin gelişmesi, iş yerinde yapılan, konuşulan hiçbir şeye kulak asmaması gerekmektedir. Kısacası tamamen iradeli ve vurdumduymaz bir karakter sergilemeleri istenmektedir. Bunun yanında yasal işlemlere başlaması ve sendikalara başvurması da bir diğer önerilerdendir. Psikolojik bir saldırı olduğu için psikolojik savunma yöntemleri geliştirilmelidir. Böylece kişiler iş hayatından uzaklaşmak zorunda kalmazlar.

bilgihanem.com/mobbing-nedir/ adresinden alıntıdır.