ÖLMEYEN HÜCRE : HELA

Eylül 2015 | Sezer Çevik, Bilgisayar Mühendisliği Öğrencisi
Bundan tam 64 yıl evvel ölümlü bir canlıdan ölümsüz bir canlı türetildi. Bu canlı yıllardır çeşitli ve azımsanmayacak önemdeki sonuçları mümkün kılan araştırmalarda kullanıldı, kullanılıyor ve kullanılmaya devam edecek. Hela hücreleri adı verilen bu canlılar uygun kültür ortamı sağlandığı sürece ölmüyorlar. Bu hücreler şu anda dünyanın dört bir tarafındaki laboratuvarlarda kanser başta olmak üzere çeşitli araştırmalarda kullanılıyorlar.
Baltimero'lu 31 yaşındaki Henrietta Lacks isimli siyahi bir kadının hikayesi bu aslında. Henretta Lacks rahatsızlığı sonucu hastaneye gidiyor. Hastanede kendisinin rahim ağzı bölgesinden alınan örneklerin incelenmesi sonucu rahim ağzı kanseri teşhisi konuyor. Akabinde kadına hastalığı için zamanının gerektirdiği bütün tedavi yöntemleri uygulanıyor fakat yaklaşık 8 ay sonra kadın ölüyor. Daha sonra doktoru George Gey ve onun ekibi kadından aldıkları örneklerle yaptığı araştırmada bu kanserin bu zamana kadar karşılaştığı kanser hücrelerinden farklı bir davranış sergilediklerini keşfediyor. Normal kanser hücreleri uygun kültür ortamında olsalar dahi ölüyorlar fakat Dr.George Gey bu hücrelerin ölmediğini fark ediyor ve hücrelere hastanın baş harflerini taşıyan He-La adını veriyor. Daha sonraları bu hücreler dünya üzerinde çeşitli laboratuvarlara gönderiliyorlar ve büyük önem taşıyan araştırmalarda kullanılıyorlar. Dr.George Gey hastanın ailesinin yasal işlemlere başvurmasından çekindiğinden aileden izin almadan hücreleri kullandığını da belirtmek isterim.
Sonraları genetik bilimin daha da ilerlemesiyle yıllardır in vitro olarak kullanılan bu tümoral hücre hattının DNA dizisiyle sağlıklı insan hücresinin DNA dizisi karşılaştırılıyor ve görülüyor ki artık iki dizinin birbiriyle bir alakası kalmamıştır. Hatta günümüzde rahim ağzı bölgesi tümörlerinden elde edilen hücrelerle Hela hücrelerinin genomik yapısının farklı olduğu anlaşılmıştır. Yine Hela hücreleri insan hücresinden farklı olarak aşırı duplikasyonundan ötürü 80 ve daha fazla kromozoma sahiptir. Fakat Hela ne kadar değişmiş olsada insan epitel hücresinin bir tür soyudur ve ölümsüzdür.
Hela hücreleri kanser arştırmlarında büyük bir öneme sahip olmasının yanı sıra bir çok araştırmada kullanıldı. İşte bu araştırmalardan bazıları:
Virüslerin yol açtığı hastalıklara karşı mücadelede geliştirilen tedaviler Hela hücreleri üzerinde denenmiştir. (Örn: Palio virüsü aşısı, Çiçek aşısı)
Hela hücreleri yerçekimsiz ortamda hücre davranışlarını incelemek amacıyla farelerle birlikte uzaya gönderilmiştir.
Tüp bebek ve klonlamanın temelinin atılmasında büyük rol oynamıştır.
Kozmetik şirketleri ürünlerinin yan etkilerini incelemek için kullanmışlardır.
ABD ordusu denedikleri atom patlamalarının canlı üzerindeki radyasyon etkisini ölçebilmek için kullanmışlardır.
Bilim insanları Kanserin tedavisi ve başka önemli sorunların çözümü için aranan cevapların bu hücrede var olduğuna inanıyorlar. Şu ana kadar yapılan çalışmalar bundan sonraki çalışmalarda Hela hücrelerinin büyük önem arz edeceğini gözler önüne seriyor. Kim bilir belki bu hücreler farklılaştırılıp kanser hücreleriyle savaşan ve insan bağışıklığına destek olan hücreler haline getirilebilir yada bu hücrelerden ölümün bilimsel sebeplerine ilişkin önemli bulgular elde edilebilir. Her ne bulunursa bulunsun bu hücreler nesiller boyu bilgi aktarımı yapmaya devam edecek ve bulunduğu her nesilde önemli soruların cevaplarına ulaşmada büyük önem sahibi olacaktır.
SEZER ÇEVİK

YARARLANILAN KAYNAKLAR:
1)madsci.org/posts/archives/may97/86043111. . .