Bilmek istediğin her şeye ulaş

Albert Einstein'a göre hız arttıkça zaman yavaşlar. Uzayda zaman dünyadaki zamana göre daha yavaştır. Bu teoriye göre uzay istasyonunda uzun süre kalan astronotlar daha uzun sürede mi yaşlanıyorlar?

Evet, ISS'te (International Space Station) kalan astronotlar göreliliğe göre daha az yaşlanıyor ama bu çok çok çok küçük bir fark (yani genç kalmak için oraya gitmeye değmez).

Bu fark sadece kuramsal değil, deneylerle de gözlemlenmiş bir zaman genişlemesi. Zaten görelilik, adı kuram olmasına rağmen hemen her gün yeni deneylerle sağlamlaştırılmaktadır. Zaten modern çalışmalarda (görelilik de buna dahil) kanun lafı kullanılmaz. Zaten Newton kanunları diye bilinen şeyler de göreliliğin bir limit halidir, yani modern anlamda "kanun" değillerdir.
  • Paylaş
2

Ahmet Avcı, Hız arttıkça zamanın yavaşlamasının atom bazında anlamı nedir? Elektronların dönüş hızlarının yavaşlaması, -görece olarak.

Işık hızının hemen altında, neredeyse bu atomlar kendi içinde durma noktasına kadar mı yavaşlar? Tam bu esnada parçalanan bir atomdan ayrılan enerji-ışık, hangi koşullara, tabi hareket eder? (aynı istikametteki ışık ile, ters istikamete ayrılan ışık)

Serkan Can, bence o astronotların bir miktar genç kalmalarının nedeni ,sterilize bir ortamda atmosfer basıncına maruz kalmadıkları içindir ,hızla ve ya zamanla alakası yoktur

Dünya kendi ekseninde saatte 1670km, güneşin etrafında 108. 000km hızla dönüyor. Ayrıca evrenin genişliyor olması neticesinde inanılmaz bir hızla hareket ediyoruz. Fakat biz gündelik hayatımızda bu astronomik hızlardaki hareketlerimizi algılayamıyoruz. Çünkü beynimiz hızımızı ölçmek için bizden bir referans noktası istiyor. Örneğin, koltuğumuzdan kalkıp mutfağa giderken, koltuğa olan uzaklığımız ve o noktaya gelene kadar geçen zamanı referans alarak, mutfağa gidiş hızımızı hesaplıyor. Yani muazzam hızlarda hareket ediyor olmamıza rağmen çevremizde beynimizin algılayabileceği bütün referans noktaları da bizimle birlikte hareket ettiği için beynimiz görebildiğimizin dışındaki bu hareketleri algılayamıyor.
Şimdi yaşamsal koşullarımız değişmeden zamanın çok daha yavaş veya çok daha hızlı olduğu bir ortama gidebildiğimizi farzedelim. Vücudumuzu oluşturan kütle ve referans noktalarımız da bizimle aynı zaman koşullarına maruz kalacağından ve gittiğimiz yerdeki zamanın hızına endeksli olarak faaliyetlerine devam edeceğinden beynimiz yine aradaki farkı anlayamayacaktı. Beynimizi, zamanın daha farklı bir hızla aktığına ikna edebilmenin yolu, referans noktasını gözlemleyebilmek veya sağ-salim geri dönüp yola çıktığımız noktadaki arkadaşlarımızın ne kadar yaşlandığını görmek olurdu. Zaman ne hızla akıyor olursa olsun, netice itibariyle kalbimiz hayatımız boyunca yine ortalama 2 buçuk milyar kez atıyor olacaktı ve bunu da bir referans noktası olarak kabul edecek olursak, daha uzun sürede yaşlanmak değil de, farklı zamanlarda yaşlanmak diyebiliriz.
  • Paylaş
Evet, yarış aracındakiler de, hatta koşan insan durana göre daha uzun sürede yaşlanır, -tabi daha yavaş olana görece. (Çok çok küçük süreler söz konusu)
  • Paylaş
Evet Einstein'ın İzafiyet teorisiyle senin dediklerin doğrulanıyor. Uzay istasyonunda uzun süre kalan astronotlar daha uzun sürede yaşlanırlar yani daha fazla yaşarlar.
linkte ki deney izafiyet teorisidir.
  • Paylaş
İnterstellar geldi aklıma :)
Madem ki teori o zaman şöyle düşünsek bir topu havaya attığımızda yere düşene kadar geçen sürede süper kahraman gibi yavaş çekim algılayabilsek yükselmesi ve düşmesi arasındaki 3 sn sürede normalde 30sn de inceleyip algılayabileceğimiz ögeleri görebilsek zaman ve mekan algısı göreceli bir hale gelmezmi. Algılama hızımız artınca zaman yavaşlar.
  • Paylaş
Einstein ın kanunun adı gibi bu da görece bir teori, zaten konuyu heyecanlı kılan da teori olması.

Zaman, mekan, yön gibi kavramlar esasen dünya da geçerli, uzay zamanda bu kavramlar yok, mevcut tanımlamalar dünya şartlarına uyumlandırılmiş tanımlar ve sadece dünya gözü ve aklı ile doğru. Einstein uzay zamanda ki, süre/mesafe ilişkisini açıklarken kullanıyor zamanın hız arttıkça yavaşladığı ifadesini, şöyle ki; uzayda a noktasından b noktasına gidecekseniz eğer ölçüm birimimiz ışık üzerinden olacaktır (çünkü dünya standartlarında en hızlı hereket ışık) ve eğer ışık hızından hızlı hareket edebilirseniz uzay zaman sizin bu heraketinizle bükülecek bu sebeple a noktasında b noktasına olan mesafe kisalacaktir. Böylece zaman o bölge için yavaşlamış ancak mesafe kısalmiş olacaktır. Tabii bura da yine einstein in başka bir teorisi engel olarak karşınıza çıkar, o da kütle teorisi, o na göre kütlesi olan hiçbirşey ışık hızına erisemez. Cern de yapılan deneylerde şuan için ışık hızında parçacık hareketi gozlenmemistir. Buradan hareketle dünya zamanı ile uzayda hareket eden astronotlar reel olarak daha geç yaşlanmaz. Tabii bu ölçülebilir zaman süreleri için böyledir. Çünkü gün doğumu gün batımı olarak yapılan bir test var. 2 adet atom saati aynı anda çalıştırıp birisi uçağa konuyor , diğeri yerde uçak gün doğumu gün batımı rotasında ucuruluyor ve yere indiğinde 1 saniyenin çok çok altında bir fark olduğu görülüyor. Tabii bu ölçüm atom saati denilen bir sayaç ile alınıyor ve şuan için ölçülebilir zaman değeri olarak kabul görmüyor.
  • Paylaş
5

İmplicit None, "Zaman, mekan, yön gibi kavramlar esasen dünya da geçerli, uzay zamanda bu kavramlar yok": Yanlış. Yön dünya için de "tanımlanmış" bir şeydir. Zaman ve mekan kavramı olmasaydı fizik yapamazdık, uzayda fizik yapabiliyoruz.

"dünya standartlarında en hızlı hereket ışık": Yanlış. Tüm evrende göreliliğe göre en hızlı hareket boşluktaki ışığın hareketi, sadece dünyada değil.

"eğer ışık hızından hızlı hareket edebilirseniz uzay zaman sizin bu heraketinizle bükülecek": Yanlış. Uzayzaman bükülmesinin hızla ilgisi yok, kütleye bağlı.

"Cern de yapılan deneylerde şuan için ışık hızında parçacık hareketi gozlenmemistir": Yanlış. Fotonlar gözlenip duruyor.

"Buradan hareketle dünya zamanı ile uzayda hareket eden astronotlar reel olarak daha geç yaşlanmaz.": Yanlış. Cevabımı okuyun.

"Tabii bu ölçüm atom saati denilen bir sayaç ile alınıyor ve şuan için ölçülebilir zaman değeri olarak kabul görmüyor.": Yanlış. Bunlar ölçülebilir değerler.

Varsa atladığım diğer hatalarınızı da başkaları düzeltsin.

Hakan, O halde adım adım gidelim, uzay da uyguladığımiz fizik kanunları hangi zaman ve mekan kurallarında kalibre ediliyor? Bu soruya mantıklı bir cevap varsa diğer yanlış dediğin konular da da konuşa biliriz. Ama önce cevabı bir alayım. Uzay zamanda zaman kavramını hangi zamana göre kalibre edeceğiz.?

İmplicit None, Uzayzamanı "metrik" belirliyor. Metrik de Einstein alan denklemlerinin çözümü. İçinde tüm koordinatlar var.

Hakan, Ne belirliyor denedim, nasıl kalibre edeceğiz diye sordum. Uzayda iki nokta arasındaki mesafenin ne kadar zaman da gidileceğini ölçen sistem nasıl kalibre edildi soru bu?

İmplicit None, Metriğin içinde yapacağınız tüm ölçümler için gereken bilgiler var. Belli bir orijin (mutlak referans çerçevesi) zaten yok, siz orijininizi seçin, kalibrasyonunuzu buna göre yapın, metrik sayesinde istediğiniz her şeyi hesaplarsınız. Belli bir mesafeyi ne kadar zamana gideceğinizi de hesaplarsınız.

Işık hızında ilerlerken eğer zaman yavaşlayacak sa demek ki ışık hızından daha hızlı hareket edersek zaman duracak daha da hızlanırsak zamanda geri gidecek, bu bana mantıksız geliyor, yaşlanma zamana bağlı birşey değil , hücre ölmesiyle ilgili birşey nerede hangi hızla hareket edersen et o hücre ölecek aga
  • Paylaş
1

Erdal Göç, Eşleştirmeyi kaydırdın, doğrusu: Işık hızına yaklaşınca zaman (başkasına göre) yavaşlar, ışık hızında durur, spekülatif olarak ışıktan daha hızlı gidince de zaman geriye gider.

Hız arttıkça zaman yavaşlar. Fakat yerçekimi de zamanı yavaşlatır. Uzayda zaman dünyadakine göre daha yavaş değil, hızlı geçer. Astronot, stratosferden hava sürtünmesiz olarak düşene kadar ulaştığı hıza uzayda ulaşıp o hızda giderse, o zaman zaman dünyadakiyle aynı geçer. Daha hızlı giderse daha yavaş geçer ve genç kalır.
  • Paylaş
Zaman yavaşlayacağından dolayı hem hücre bölünmesi çok çok çok yavaşlamış olur hem de hücrenin ölmesi yavaşlamış olur. Örneğin bir mitoz bölünmenin gerçekleşebilmesi için 24 saat dünya süresinin geçmesi gerekiyor fakat uzaya çıkıldığında ışık hızı baz alınacağından dolayı bu süre bizim için örneğin 1 dakika olabilir. Bu da insanın uzayda geç yaşlandığının kanıtı olabilir.
  • Paylaş