Bilmek istediğin her şeye ulaş

Jeneratörler nasıl elektrik üretir?

Jeneratör
Jeneratörler, hareket enerjisini (kinetik enerji) elektrik enerjisine dönüştüren makinelerdir. Ancak bu hareketin sağlanması yani elektrik kesildiğinde jeneratörün devreye girmesi için yine elektrik, petrol gibi enerji türlerine ihtiyaç duyulur. Devreye giren jeneratör, manyetik alan içerisinde bulunan iletkenin dönmesini sağlar ve o iletkende elektrik akımı oluşur. Böylece hareket enerjisi elektrik enerjisine dönüştürülmüş olur. Eğer jeneratör otomatik olarak devreye giriyorsa, 15-20 saniye sonra tekrar elektrik üretilmeye başlanır veya hiç güç kaybı olmadan jeneratör elektrik üretmeye başlar. Elle çalışan bir jeneratör ise birisi tarafından çalıştırılması gerekir. Bu tip jeneratörler daha çok geçici elektrik enerjisi verilen yerlerde kullanılır.

Elektrik santrallerinde jeneratörlerin elektrik enerjisi üretmesi için gerekli olan hareket enerjisi değişik yollardan sağlanır. Termik santrallerde kömür, fuel-oil gibi fosil yakıtlar yakılarak kazandaki su buhar haline getirilir. Oluşan yüksek basınçlı su buharı türbinin hareket etmesini sağlar ve elektrik enerjisi üretilir. Nükleer santrallerde ise kazandaki suyun buharlaştırılması nükleer enerji ile sağlanır. Hidroelektrik santrallerde barajda biriken su yüksekten hızla akarak türbinin kanatları üzerine düşer. Böylece türbine bağlı jeneratörden elektrik enerjisi elde edilir. Bu yollarla üretilen elektrik, kablolar yardımıyla transformatöre getirilir. Burada elektriğin voltajı düşürülerek taşımaya uygun hale getirilir ve iletim hatlarıyla çok uzak mesafelere taşınır. Bu sistem basit gibi görünse de, günümüzde elektrik enerjisi üretmenin en etkili yöntemidir.
  • Paylaş
Ev tipi bir jeneratör prensip olarak bir benzin motoru ve ters çalışan bir elektro motordan oluşur. Benzin motoru çalıştırılarak ters çalışan elektro motor yani jeneratör döndürülür. Bu motorların bobinleri, içte, rotor kısmında olabilir yada dış çeperde çileler halinde olabilir. Diğer kısım doğal ya da doğru akımla çalışan jeneratörüne bağlı olarak 2-4-6-8 adet elektro mıknatıstır. Bilindiği üzere bir bobin bir manyetik alandan geçtiğinde indüksiyon akımı dediğimiz akım oluşur. Benzin motorunun rotoru döndürmesi sayesinde bobinler ve mıknatıslar sürekli karşı karşıya gelirler yani bobinler sürekli bir manyetik alandan geçerler ve elektrik üretirler. indüksiyon bobinleri rotorda olan modellerde bobinin uçları rotorun aksında iki bakır halkaya bağlanır ve halkaların üstünde kayan fırça denilen bazen kömür bazen bakır bazen de daha pahalı metallerden elemanlar ile üretilen elektrik alınır. Jeneratörlerde çeşitli yapı formları mevcuttur, dış kısmı dönenler, rotoru dönenler, sabit mıknatıslı, elektro mıknatıslı olanlar gibi. Elektro mıknatıslı olanlar en azından ilk enerjiyi üretebilmek için bir miktar doğru akıma ihtiyaç duyarlar. Doğal mıknatıslılar akıma ihtiyaç duymazlar.

Jeneratör

Şekilde görülen bir alternatif akım jeneratörüdür, dört kollu düz akımla manyetize olan bir rotor ve dışta indüksiyon bobinleri. Bunlarda kol sayısı alternatif akımın sinüs dalgasının frekansını dönme hızıyla beraber belirler, 2, 6, 8 gibi çift sayı kollu rotorlar da mevcuttur.

Jeneratörler termik santraller, hidro elektrik santralleri, nükleer reaktörler, rüzgar tribünleri, otomobiller, motorsikletler, bisikletlerde (dinamo) kullanılır.

Jeneratör
Buhar tribününe bağlanmış 56 kutuplu bir jeneratör.

Jeneratör
Bir hidroelektrik santrali jeneratörü.

Jeneratör
Bir nükleer reaktör jeneratörü.

Jeneratör
Otomobil şarj dinamosu

Jeneratör
Bir bisiklet dinamosu.

Ev tipi jeneratörü zaten sayın Turan Söylemez (@turansoylemez) yayınlamış.

Hepsinin çalışma prensibi Sayın Turan Söylemez (@turansoylemez) 'in de belirttiği gibi motorun, suyun, ısının, ya da bisikletin tekerleğinin oluşturduğu hareketi elektriğe dönüştürmektir. Unutulmamalıdır ki her jeneratör enerjiyi bir miktar kayıpla elektrik enerjisine çevirir, Santrallerde üretilen elektrik ilk olarak trafolara girer ve ısıl kayıpları azaltmak için akım şiddetini düşürme amaçlı voltajı yükseltilir. Böylece elektrik üretildiği yerlerden yüzlerce kilometre öteye iletilebilir ve kullanımdan önce genellikle mahallelerde ya da fabrikalarda trafolar yardımıyla 220-240 ya da trifaze 380V'a indirgenerek tüketilir.
  • Paylaş
Sonraki Soru
HESAP OLUŞTUR

İstatistikler

1940 Görüntülenme3 Takipçi2 Yanıt