inploid.com
Bilmek istediğin her şeye ulaş
Klasik koşullanmaya psikoloji bilimi ve insan psikolojisi anlamında en önemli örneklerden biri de küçük Albert deneyidir. 
Albert adında küçük bir çocuğa bir tavşan, fare ve tüylü hayvanar gösterilir. Çocuk bunlara olumsuz tepki vermez. Aksine meraklı bir tavır takınır. Ardından aynı fare gösterilir Ancak bu sefer fare her gösterildiğinde çocuğu korkutacak çok yüksek bir patırtı çıkartılır. Daha sonra patırtı olmadan fare gösterildiğinde çocuk ağlamaya başlar ve fareden kaçmaya çalışır.
Küçük Albert deneyini merak edenler izlesene.com/video/kucuk-albert-sartlandirma-deneyi/2458609 adresinden izleyebilirler.  
Ayrıca konu ile ilgili şu soruya da bakabilirsiniz inploid.com%2ft%2fklasik-sartlanma-class...'>inploid.com/t/klasik-sartlanma-classical-conditioning-nedir/
  • Paylaş
Klasik koşullanma,bilimsel olarak incelenen ilk koşullanma olduğu için bu ismi almıştır.Önceden aralarında herhangi bir bağlantı bulunmayan bir uyarıcı ile tepki arasında bağ kurulması sonucu oluşur.Nötr uyaranın koşulsuz uyaran ile eşleşmesi sonucu oluşan koşullu uyarana koşullu tepkinin verilmesi ile gerçekleşir.

Rus fizyolog Ivan P. Pavlov'un klasik koşullanma deneyi:


  • Paylaş
Klasik koşullanma aslında hepimizin yaşadığı, alışkanlık edinme yöntemlerinden biridir. İlk olarak Fizyolog Pavlov tarafından deneysel araştırma ve öğrenme metodu sonucu gündeme gelmiştir. Ama burda önemli bir nokta şudur ki, klasik  yoluna gidebilmek için, koşullanmaya neden olan uyarıcının bilinmesi gerekir. Oysa bu her zaman mümkün değildir. 

Durumu örnekleyecek olursak, ilk kez karanlıkta yalnız kaldığınızda panik atak geçirdiyseniz, bundan sonrakinde de korkularınızın devamına yol açabilir. 

Ama daha bilimsel olarak biyolojik deneylerde de klasik koşullanma yöntemi izlenmektedir ki bunların en bilineni, köpeğin, önüne yemek bırakılınca salya salgılaması durumudur. Eğer bir süre köpeğe her yemek bıraktığınızda zili çalarsanız, bir süre sonra siz zili her çaldığınızda, yemek vermeseniz dahi köpek salya salgılamaya devam eder. 
  • Paylaş
Klasik koşullanmaIvan Pavlov 1849-1936 yılları arasında yaşamış bir rus fizyoloğudur. Fizyolojik araştırmalarının büyük bir kısmını köpekler üzerine yapmıştır. Bir gün Pavlov, üzerinde araştırma yaptığı bir köpeğin, boş yemek çanağını görünce sanki kendisine yemek veriliyormuş gibi salgı ürettiğini gözlemlemiştir. Bu olayı daha ayrıntılı incelemeye karar vererek köpekler üzerinde koşullanma deneyleri yapmaya karar vermiştir.

Pavlov'un Deneyleri
Deneye başlamadan önce köpeğin ağzının yan tarafı ameliyatla alınarak, ağzındaki salya miktarı kolaylıkla ölçülebilecek duruma getirilmiştir. Daha sonra sesten yalıtılmış bir laboratuvarda, köpeğin kaçamayacağı bir ortam hazırlanmış ver deneye başlanmıştır.

Köpeğin görebileceği bir yerde ışık yanmış ve arkasından et verilmiştir. Işık yandığında köpek herhangi bir salgılamada bulunmamıştır. Eti gördükten sonra salgılama görülmüştür. Bu olay defalarca tekrarlanmıştır ve sonunda köpek ışığı gördüğünde salgı üretmeye başlamıştır. Pavlov köpeğin yaptığı bu davranışa koşullu tepki adını vermiştir. Köpek ışık ve et arasında bir bağlantı kurmuştur yani ışığa koşullu bağlanmıştır. Köpeğin eti gördüğü anda salgı üretmesine ise doğal tepki adı verilmiştir. Çünkü et köpekte doğal bir uyarıcıdır, öğrenmeye ihtiyaç yoktur. Bu kazanılan davranış zamanla söndürülebilir, ancak köpeğin eti gördüğü anda verdiği tepki hayatı boyunca devam eder.

Kazanma ve Sönme
Doğal uyarıcı ve koşullu uyarıcının beraber verildiği her bir tekrara deneme ve organizmanın iki uyarıcı arasındaki ilişkiyi öğrendiği devreye kazanma denir. Doğal uyarıcı ve koşullu uyarıcı arasındaki zaman ilişkisi birbirinden farklı üç durum gösterebilir.
  1. Işık ve et aynı zamanda verilir ve köpek salgılamaya başlayınca kadar ışık devam eder. Buna eş zamanlı koşullanma denir.
  2. Işık yanar ve bir süre sonra et verilir. Salgılamaya başlayınca ışık söner buna gecikmeli koşullanma denir.
  3. Işık yanar ve et verilmeden söner. Daha sonra et verilir buna iz koşullanması denir.
Doğal uyarıcı verilmeden koşullu uyarıcı sürekli verilmeye devam ederse, koşul gücünü kaybeder ve zamanla kazanılan ve yeti söner.

Örnekler:
  • Soğuk suya el sokulduğunda kan damarlarında büzüşme olmaktadır. Yapılan bir deney sonucu soğuk suya el sokulurken zil çalınmış ve bu olay defalarca tekrar edilmiştir. Daha sonra soğuk suyla temas olmadan kan damarlarının büzüştüğü gözlemlenmiştir.
  • Göze gelen hava sonucunda göz refleks olarak kırpıştırılır. Yapılan bir deneyde göze hava verilirken aynı tondaki seste verilmiştir. Daha sonra hava verilmeden de bu sesin gözü kırpıştırdığı fark edilmiştir. Bu durum sesten etkilenen bebeklerde çok görülür.

Çocuk Ve Genç Psikolojisi
Klasik koşullanma hem zihinsel hem psikolojik hem de davranışsal yönden açıklanmıştır. Zihinsel yaklaşıma göre klasik koşullanmanın temelinde algılama ve belleğe dayandığı savunulmaktadır. Bu görüşe göre köpek ışık zilden sonra et geleceğini bilir ve belleğine kaydeder. Çünkü koşullu uyarıcıdan sonra doğal uyarıcının geleceğiyle ilgili bir beklenti geliştirmiştir.

Davranışsal yaklaşım ise daha mekanik bir açıklama getirmiştir. Herhangi bir algılama ya da anlayış gerektirmeden otomatik olarak oluştuğunu savunur. Bu görüşe göre koşullu uyarıcı ve doğal uyarıcının zaman içinde birbirine yakınlığı koşullanmayı oluşturur.
  • Paylaş

bayanların bir alışveriş merkezine gittiğinde örneğin bir ayakkabıya ya da bir erkeğin bir oto galeride bir arabaya karşı koşullandığı durumun adıdır klasik bir durumdur işte :)

  • Paylaş

Her konuda kaliteli bilgiye ulaşmak için sen de aramıza katıl!

Soruyu Paylaş

14 kişi bu soruyu takip ediyor

5006 kişi bu soruyu görüntüledi.

Eş Anlamlı Soru Ekle

  • Önemli klasik koşullanma deneyleri hangileridir?

  • Pavlov'un köpeği deneyi nedir?