inploid.com
Bilmek istediğin her şeye ulaş
Muhasebe defteri işletmenin faaliyetlerini inceleme ve kayda alma amacıyla  tutulan defterlerdir. Bu kayıtlar bilgisayarla da tutulabilir.

Defter belli kurallara göre tutulur.Kayıtlarda yapılan yanlışlar varsa,bunlar görülebilir olmalıdır.Muhasebe defteri kuralları Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir.

Bilgisayar kullanarak kayıt tutmak isteyenler içinde çeşitli yazılımlar mevcut.

Nasıl tutulur?

VUK'NA GÖRE TUTULMASI ZORUNLU DEFTERLER
2. Sınıf tüccarların tutması zorunlu defterler:
  1. İşletme hesabı defteri
  2. Günlük parakende ve hasılat defteri
  3. Kambiyo senetleri defteri
1.Sınıf tüccarların tutması zorunlu defterler
  1. Yevmiye (günlük) defter
  2. Büyük defter (defteri kebir)
  3. Envanter defteri
  4. Günlük kasa defteri
  5. Kambiyo senetleri defteri
Ayrıca VUK'a göre işletmeler faaliyetin niteliğine göre, 'imalat defteri, bitim işleri defteri, istihsal defteri, ambar defteri, yabancı ulaştırma kurumlarının hasılat defteri, damga vergisi defteri, banka- banker ve sigorta şirketlerinin gider vergisine ilişkin kayıtlarının yer aldığı defter.' tutmak zorundadırlar. Ticari kanuna göre tüzel kişi niteliğindeki işletmeler 'karar defteri ' tutmak zorundadırlar. Bu ticari defterlerin mutlaka belgelere dayanması gerekir. Fatura, fış vs. gibi 
YEVMİYE DEFTERİ: 
İşletmeler tarafından her yapılan işlem sonucunda bilanço eşitliğinin unsurları arasında meydana gelen artış ve azalışlann yazıldığı deftere Büyük Defter ( Defteri Kebir) denir. İşletmeler büyük defterde hata olmasını önlemek ve günlük işlemler hakkında topluca bilgi edinebilmek için hesaplan önce başka bir deftere geçirirler, bu deftere GÜNLÜK DEFTER ( YEVMİYE DEFTERİ) denir. 
İşlemi bütünü ile kayda alan ve paralel çizgilerle sınırlanan kısma madde denir. 
Sayfa nosu:
Büyük defter bağlantı numarası
İşlemlerin kayıt sırasının numarası (madde nosu)
...işlemlerin kayda alındığı tarih...
Borçlu hesap adı
Alacaklı hesap adı
İşleme ait açıklamalar
Bir sonraki işlemin kayda alındığı tarih
Borçlu hesap tutarı
Alacaklı hesap tutarı

1- Basit Madde;
Bir taraf borç hesabı, diğer taraf alacak hesabıdır ( yukardaki gibi )
2- Bileşik Madde : 
Bir taraf borçlanırken diğer tarafın birden fazla alacaklandığı yada bir taraf alacakanırken diğer tarafın birden fazla borçlandığı maddedir. 
3- Karışık Madde : 
Birden çok hesabın borçlanıp alacaklandığı maddedir. 
Yevmiye defterinde yapılan her işlemin kaydının yani. her maddenin borç ve alacak toplamları eşit olacağından, yevmiye defterinin borçlu hesap tutarı toplanılan ile alacaklı hesap toplamları da birbirine eşit olacaktır. Bir sonraki sayfaya geçerken sütunlar toplanır ve sonraki sayfaya aktarılır. 
Borç toplamı = Alacak toplamı = Yevmiye toplamı 
BÜYÜK DEFTER ( DEFTERİ KEBİR)
İşletmeler tarafından her yapılan işlem sonucunda bilanço eşitliğinin unsurları arasında meydana gelen artış ve azalışların yazıldığı deftere Büyük Defter ( Defleri Kebir) denir. Defter sayfaları tahmini işlem sayısına göre bölüştürülür. Mesela kasa hsb.da çok işlem olacağı için çok sayfa ayrılır, sermaye hsb. Daha çok fazla işlem yapılmayacağı için 1-2 sayfa yeterlidir. Bu bölüştürme işlemi defterin iç kapağına listelenir. 1. Sayfada sermaye hes, 2-20 sayfalar kasa hsb. gibi. 
Sayfa no:
.......Hesabı
sayfa no
Tarih
Yevmiye kayıt no
Açıklama
Tutar
Tarih
Yevmiye kayıt no
Açıklama
Tutar

YARDIMCI (MUAVİN ) DEFTER
Büyük defterdeki ana hesabın ayrıntılarını göstermek amacıyla tutulan defterlerdir. Örneğin birçok müşteriye kredili satış yapılır ve bunlar ana defterde tek bir hesapta Alıcılar Hsb.'da gösterilir. Kime kredili satış yapmışız, ne zaman yapmışız, bunları büyük defterde göremeyiz. Müşterilerin herbirinin borç, ödeme, kalan borç durumunu görmek için yardımcı defter kullanırız. Her müşteri için bir hesap açıp, durumu izleyebiliriz.
MİZAN
Yevmiye defterindeki kayıtların büyük deftere doğru olarak geçirilip geçirilmediğini kontrol etmeye yarayan tablodur. Dönemsel olarak ve genellikle1 ay sonlarında çıkarılır
İşletmenin adı / Mizanın ait olduğu tarih
Sıra No
Büyük Defter Sıra No
Hesaplar
TUTARLAR
ALACAKLAR
Borç
Alacak
Borç
Alacak
---
---
---
---
---
---
---
  • Borç kalanı toplamı = Alacak kalanı toplamı
  • Borç Toplamı = Alacak Toplamı = Yevmiye Toplamına
Büyük defterdeki sıraya göre yapılır. 
Geçici Mizan ay sonlarında hazırlandığında aylık mizan, dönem kayıtlan öncesinde hazırlandığında Genel Geçici Mizan, dönem sonunda envanter kayıtlarından sonra hazırlanırsa Kesin Mizan adını alır.
Defterlerin Tastik Zamanları: (VUK maddeleri gereğince noter tarafından tastik olurlar.)
  1. Öteden beri işe devam eden işletmelerde; ertesi yıl kullanılacak defterleri Aralık ayında
  2. Yeniden işe başlayanlar, sınıf değiştirenler ve yeni bir mükellefiyete girenler; işe başlama, sınıf değiştirme ve yeni mükellefiyete girme tarihinden önce
  3. Vergi mükellefiyeti kalkanlar; muaflıktan çıkma tarihinden başlayarak 10 gün içinde
  4. Defterlerin dolması halinde ve diğer nedenlerle yıl içinde defter kullanmak zorunda kalanlar kullanmadan önce
  5. Aynı defteri ertesi yıl kullanacak olan işletmeler kullanacağı yılın ocak ayı içinde Tastik işlemlerini yapmak zorundadırlar.
Defter tutarken uyulması zorunlu kurallar : (VUK. Ticaret Kanununa göre)
  1. Defterler ve kayıtlar Türkçe tutulurlar
  2. Defterler mürekkepli kalemle yazılırlar
  3. Satırlar çizilmeksizin boş bırakılamaz ve atlanamaz. Satır aralarına yazılamaz
  4. Sayfalar ciltten kopanlamaz.yırtılamaz
  5. Deftere geçirilen kayıt çizilmek, silinmek, karalanmak suretiyle okunmaz, hale getirilemez
  6. Yevmiye defterine yapılan yanlışlıklar ancak muhasebe kurallarına göre düzeltilir. Diğer defterlerdeki yanlışlıklar okunulabilir şekilde çizilip üst yada yan tarafına doğrusu yazılarak düzeltilir.
  7. İşlemler defterlere günü gününe geçirilmesi esas olmakla birlikle işlemler en geç 10 gün içinde defterlere kaydedilmelidir, (kayıtlarını muhasebe fişleri, primi nota ve bordro gibi yetkililerin imzasını taşıyan belgelere dayanarak yürüten işletmelerde bu süre 45 gündür.)
  8. Günlük kasa. günlük perakende satış ve hasılat defteri ile serbest meslek kazanç defterine işlemler günü gününe kaydedilir.
MUHASEBE FİŞLERİ 
Ticari işlemler nitelikleri bakımından;
  1. Kasa ile ilgili işlemler 'o Kasa giriş işlemlerine TAHSİL işlemleri Kasa çıkış işlemlerine TEDİYE işlemleri denir.
  2. Kasa ile ilgisi olmayan işlemlere de MAHSUP işlemi denir.
İşlemler direk ticari belgeler dayanılarak defterlere geçirilebileceği gibi önce Muhasebe fişlerine - ki bunlar işlemin niteliğine göre ayrılan ve işlemin adını taşıyan Tahsil Fişi, Tediye Fişi yada Mahsup Fişi'dir.Kaydedilip daha sonra defter kayıtlarına geçirilir. Bu fişlerin kullanılması yasal bir zorunluluk değildir ama kayıt düzenini sağlamak, yanlış kayıt ihtimalini azaltarak, kayıtların kontrolünü kolaylaştırmak ve aynı nitelikteki işlemlerin toplu olarak görülmesini sağlamak açısından önemlidir. 
Tahsil Fişi:
İşletmenin kasasına giren paraların ne için alındığını ve bu tahsilatın karşılığında hangi hesaba veya hesaplara alacak kaydedildiğini gösteren belgedir. Kasaya para girdiği için Kasa Hs. borçlanacağından tahsil fişinde sadece Alacaklı hesap bulunur. 
Tediye Fişi:
İşletmenin kasasından çıkan paranın ne için ödendiğini ve bu ödemenin karşılığında hangi hesap veya hesapların borçlandığını gösteren belgedir. Kasadan para çıktığı için Kasa Hs. alacaklandığından sadece borçlu hesap bulunur. 
Mahsup Fişi: Kasa hesabını ilgilendirmeyen işlemlerin kaydı için kullanılır. Kredili alışlar, satışlar, çek alınıp verilmesi, alınıp verilmesi gibi. 
TİCARİ BELGELER 
Günlük işlemleri belgelemek için kullanılan belgelerdir. İşlemin konusunu, kimler arasında yapıldığını, işlemin tarihini, tutarını gösterir. Bu belgelere ispat Edici Belgelerde denir. 
VUK'daki belgeler:
  • Fatura
  • Parekende satış fişi
  • Gider pusulası
  • Mühtasil makbuzu
  • Ücret bordrosu
  • Taşıma irsaliyesi
  • Yolcu listeleri
  • Yazışma belgeleri vb.
TTK'daki belgeler:
  • Poliçe
  • Bono
  • Çek
  • Hisse senedi
  • Tahvil
  • Emtia senetleri
  • Nakliyat belgeleri (ordino, konşimento, manifesto, hamule senedi, taşıma senedi)
Tutulması zorunlu defterleri ve belgeleri saklama süreleri
TTK'na göre, Ait oldukları yıldan başlayarak 10 yıl
VUK'na göre, Ait oldukları yıldan başlayarak 5 yıl

Kaynak:baktabul.net
  • Paylaş
A- DEFTERLER VE TASDİK ZAMANLARI
1-ANONİM ŞİRKETLER
Ticari Defterler
1- Yevmiye Defteri
2- Defter i Kebir
3- Envanter
4- Pay Defteri
5- Yönetim Kurulu Karar Defteri
6- Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri
Tasdik Zamanları
İlk Açılış Tasdikleri: Ticari defterlerin tamamının kuruluşta ve kullanılmaya başlanmadan önce ilk açılış tasdikinin yapılması gerekir.
İzleyen Faaliyet Dönemlerindeki Açılış Tasdikleri: İlk açılış tasdikinin yapıldığı faaliyet dönemini izleyen faaliyet dönemlerinde ise, bu defterlerden yevmiye, defteri kebir, envanter ve yönetim kurulu karar defterinin, kullanılacakları faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar açılış tasdikinin yapılması gerekir.
Bir başka ifade ile hesap dönemi takvim yılı olanlar, bu defterlerin açılış tasdikini Aralık ayı sonuna kadar yaptırmaları gerekir.
Pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri yeterli yaprakları bulunması kaydıyla, izleyen faaliyet dönemlerinde açılış tasdiki yapılmadan kullanılabilir.
Kapanış Tasdikleri: Yukarıdaki defterlerden yalnızca Yevmiye defteri ile Yönetim Kurulu Karar defterinin kapanış tasdiki yapılacaktır.
Bu defterlerin kapanış tasdiki, kullanıldığı hesap dönemini izleyen faaliyet döneminin üçüncü ayının sonuna kadar yaptırılması gerekir.
Bir başka ifade ile hesap dönemi takvim yılı olanlar, bu defterlerin kapanış tasdikini Mart ayı sonuna kadar yaptırmalıdırlar.
Aynı Defterlerin İzleyen Faaliyet Döneminde de Kullanılmak İstenmesi Halinde Tasdik Zamanı
Eski Ticaret Kanunumuzda olduğu gibi yeni Ticaret Kanunumuzda da Pay Defteri ve Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterleri dışında bu konu düzenlenmemiştir.(TTK Md.64/3)
Tasdik Yenileme başlığı altında bu konu VUK’da düzenlenmiştir.
VUK’na göre de tutulması zorunlu defterler olan Yevmiye ve Envanter defterlerinin boş sayfalarını ertesi yılda da kullanmak isteyenler, hesap dönemini takip eden ilk ayın içinde bu defterleri tasdik ettirerek kullanabilirler.(VUK Md.221,222)
Bir başka ifade ile, hesap dönemi takvim yılı olanlar, bu defterlerin tasdikini Ocak ayı sonuna kadar yaptırmak zorundadırlar.
Buna göre, yeterli yaprağı bulunan Pay Defteri ve Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterleri açılış tasdiki yapılmadan, Yevmiye ve Envanter defteri ise hesap dönemini takip eden ilk ayın içinde tasdik ettirerek kullanılabilir.
Bu defterlerin dışında kalan defteri kebir ve yönetim kurulu karar defteri her dönem için yeniden temin edilerek açılış tasdikinin yapılması gerekir.

2-LİMİTED ŞİRKETLERİ
Bir fark dışında Anonim Şirketlerin tutacağı ticari defterler için yukarıda yapılan açıklamaların tamamı Limited Şirketler içinde geçerlidir.
Bu fark yalnızca, Anonim Şirketlerdeki Yönetim Kurulu Karar Defteri nin yerine, Limited şirketlerde Müdürler Kurulu Karar Defteri tutulacak olmasıdır.
Her ne kadar Müdürler Kurulu Karar Defteri Kanunda tanımlanmamış olsa da, öngörülen kurul ve hukuki yapısı böyle bir defterin tutulmasını gerektirmektedir.
Eski TTK’ya göre tutulmakta olan Ortaklar Kurulu Karar Defteri , aynı hukuki mahiyete sahip olmadığı için Müdürler Kurulu Karar Defteri yerine kullanılamaz.
Bu defterin yeterli yaprağı bulunması halinde ayrıca açılış onayları yapılmadan bundan böyle Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri olarak kullanılabileceği kanaatindeyiz.
B-İŞLETME DEFTERİ
Ticaret Kanunumuz tacirlerin tutacağı defterleri ve tasdik zamanlarını düzenlemiştir. Bütün tacirler bilanço usulüne göre defter tutmak zorundadırlar.
Tacir sayılmayanlar ise VUK’nun defter tutmaya ilişkin hükümleri doğrultusunda defter tutmak zorundadırlar.
Buna göre; eskiden olduğu gibi VUK’da belirlenen sınırların içinde bulunan ve tacir sayılmayan esnaflar, İşletme defteri tutmaya devam edeceklerdir.
C-GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI İLE MALİYE BAKANLIĞININ MÜŞTEREK OLARAK YAPACAĞI DÜZENLEME
fiziki ortamda veya elektronik ortamda tutulan ticari defterlerin nasıl tutulacağı, defterlere kayıt zamanı, onay yenileme ile açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esasları Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken çıkarılan tebliğle belirlenir. Şeklindedir.
Bu tebliğe büyük ihtiyaç vardır. Dolayısıyla bu iki Bakanlık tarafından çıkarılacak müşterek tebliğin dikkatle takip edilmesi gerekir.
D-SONUÇ OLARAK
A) TİCARİ İŞLETMELERDE 2013 YILI İÇİN TASDİK EDİLMESİ ZORUNLU TİCARİ DEFTERLER
a) Ticaret Şirketleri (Anonim ve Limited Şirketler)
1- Yevmiye Defteri 2- Defteri Kebir 3- Envanter Defteri 4- Pay Defteri * 5- Yönetim Kurulu Karar Defteri(Ltd. Şirketler için, Müdürler Kurulu Karar Defteri) 6- Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri *Halen kullanılmakta olan Pay Defterinin yeterli yaprağı bulunması halinde 2013 yılı için açılış tasdiki yapılmadan kullanılabilir.

b) Ticaret Şirketleri Dışında Kalan Tacirler(Esnaf Ölçütünün Üstündeki Şahıs İşletmeleri)

1- Yevmiye Defteri 2- Defteri Kebir 3- Envanter Defteri

Defterlerini, genel hesap dönemine tabi olanlar 31 Aralık 2013 tarihi, özel hesap dönemine tabi olanlar ise tabi oldukları hesap döneminin son gününe kadar notere tasdik ettirmek zorundadırlar.
B- ESNAF ÖLÇÜTÜ İÇİNDE KALAN İŞLETMELER (TİCARET KANUNU KAPSAMI DIŞINDAKİLER)
VUK Hükümlerine Göre,
1)-Bilanço Esasına Göre Defter Tutacaklar; a)-Yevmiye Defteri b)-Defteri Kebir c)-Envanter 2)-İşletme Esasına Göre Defter Tutacaklar; İşletme Defteri 3)-Serbest Meslek Erbabı; Serbest Meslek Kazanç Defteri
  • Paylaş

Her konuda kaliteli bilgiye ulaşmak için sen de aramıza katıl!

Soruyu Paylaş

7 kişi bu soruyu takip ediyor

4800 kişi bu soruyu görüntüledi.