Bilmek istediğin her şeye ulaş

Sizce anadilimiz, Türkçe'mize yeterince özen gösteriyor muyuz? Özellikle internet ve sosyal ağlarda Türkçe ne durumda? Bu konuda neler yapılabilir?

Sosyal ağlarda arkadaşlarım ile konuşurken özellikle deforme edilmiş bir internet ağzı kullanıyorum. Bu, daha eğlenceli olduğunu düşündüğüm için tercih ettiğim bir yol. Daha formal ve profesyonel ağlarda ise buna uygun düzgün bir Türkçe ile iletişim kuruyorum. 

Sosyal ağlarda iletişimin hızlanması ile birlikte yazım ve dilbilgisine gösterdiğimiz özen azalıyor olmakla birlikte, bu sadece toplumumuza ait bir sorun değil. Dünyadaki tüm halkların kendi dillerine gösterdikleri özen, erozyona uğramakta.

Bunun yanında birçok kişinin bozuk bir Türkçe ile iletişim kurmasını da sosyal ağlara değil aldıkları eğitimin kalitesine yormak daha doğru olur. Bu nedenle yoğunlaşılması gereken konu sosyal ağlarda dilin bozulması karşısında alınacak önlemler değil, insanların daha iyi bir Türkçe eğitimini okulda alması için yapılması gerekenler olmalıdır.
  • Paylaş
Açıkçası ewet, oqe, qaliba gibi q ve w harflerinin gereksiz kullanımını çok rahatsız edici buluyorum. Kullanmamaya çalışıyorum onun dışında diğer arkadaşların da dediği gibi mesajlaşma kısmını rahat kullanırken, sayfa paylaşımlarında genelde özen gösteririm. Özen gösterilmesi gerektiğini de düşünüyorum.
  • Paylaş
Ben dilime mümkün olduğunca özen göstermeye çalışıyorum. İşim için yazdığım tüm dokümanlarda yalın ve doğru bir Türkçe kullanıyorum. Burası da bilgi depolayan bir platform olduğu için mümkün mertebe doğru yazmaya çalışıyorum. Belki bazı dilbilimcileri kızdırır ama yabancı sözcüklerle de hiçbir problemim yok, hepsini yeri geldiğinde kullanıyor ve kullananları da yadırgamıyorum. Mesela dilimizde e-posta olarak yazılan sözcüğün email olarak yazılmasında hiçbir mahsur görmüyorum. Nitekim e-posta da email de iki yabancı sözcüğün birleşmesinden oluşmuş bileşik sözcükler. Bir de dilimize eskiden girmiş olan Arapça, Farsça, İtalyanca, Fransızca, İspanyolca sözcükler bol bulunduğundan günümüzün hakim dili İngilizcenin de dilimize girmesini yadırgamıyorum. Buraya kadar yine de her şeyi mükemmel yazmaya çalışıyorum. Sosyal medyaya gelince tutumum değişiyor. Orada artık anlam bozukluklarına sebep olmayacak hiçbir imla kuralına uymuyorum. Ki ve de ek ve bağlaçları anlam bozukluğuna sebebiyet verdiklerinden gerektiğinde boşluk tuşuna basıyorum ama "Ben de İzmir'e gidiyorum" yerine "ben de izmire gidiyom" yazıyorum. Aslında dikkat ederseniz büyük harfleri atlamam, özel olduğu zaten bariz olan ismin ekini kesmeyle ayırmamam ve fiili de halk dilinde yazmam hariç yazılan cümlede bir imla bozukluğu yok, daha da önemlisi hiçbir anlam bozukluğu oluşmadı. Sonuçta sosyal medyada sohbet havasında yazışırken ben de bolca kısaltma yapıyorum, noktalara bile dikkat etmiyorum eğer mesaj cümle sonunda bitiyorsa yine de anlamı bozacak ve aslında her ne kadar insanlar itiraz etse de aslında bilgisizlikten gelen imla hatalarını yapmıyorum.
  • Paylaş
Üniversite yıllarında bu konuda başlatılmış bir projeye katkı sağlayan bir öğrenci olarak proje sahibi Emeritüs Prof. Dr. Tuncer ÖREN hocamızın şu sözünü aktarmak istiyorum.

'Kendi kültürlerine saygı duymayanlar başkalarından saygı beklemek haklarını yitirmiş olurlar. Dilimize özen, benliğimize duyduğumuz saygının bir göstergesidir. 21. yüzyılın ilk çeyreğinde bilişim dilimizin zengin bir Türkçe olmasını istiyorsak, şimdiden özenli bir Türkçe kullanmaya başlamalıyız. Bilişimci olabilecek kadar yetenekli olan kişilerin bu özeni gösterebileceklerine inanıyorum.' (Tuncer Ören, 1998)

Bilişimde Özenli Türkçe: site.uottawa.ca/~oren/pubslist/turkce.htm
Proje hakkında kaynaklar: site.uottawa.ca/~oren/pubslist/turkce.pdf

Tuncer ÖREN kimdir? 

İstanbul 1935 doğumlu olan Dr. Tuncer Ören Kanada’nın başkentindeki Ottawa Üniversitesinde Bilgi Teknolojisi ve Mühendisliği Okulunda emeritüs profesör olarak araştırmalarını sürdürmektedir.

Kanada Üniversiteleri Bilgisayar Bilimi Bölüm Başkanları Yönetim Kurulu’nun kurucu başkanı (1981-1982).



  • Paylaş
Bir fikri, bir görüşü aktarmak, ya da kitlelerin okuyacağı kalıcı bir metin yazmam gerektiğinde son kertede bir özen gösteriyorum.

Sosyal Ağlarda kişiler arasında iletişimde daha geniş, daha rahat bir dil kullandığımı itiraf edebilirim. Çünkü bu o an sadece iletişim amaçlı kullanılan bir durum olduğu için dilin zenginliğini kaybetmeden, zaman kazanma çabasıdır.
  • Paylaş
Kendi adıma şunu söyleyebilirim; ailemin, çok kitap okumamın ve İstanbul'da yetişmemin avantajını kullanarak düzgün Türkçe konuşuyorum ve yazıyorum. Ama sosyal ağlarda yazarken kendimi kontrol edemediğim oluyor. Mesela acele bir cevap yazarken ya da beni sinirlendiren bir soruya cevap verirken, imla kuralları hak getire.
  • Paylaş
Türkçe'ye yeterince özen gösterdiğimiz söylenemez ama bana kalırsa dile dışarıdan müdahale etmek devlet tarafından ciddi yaptırımlar uygulanmadığı sürece imkansızdır. Zaten dilin doğal olarak zaman içinde değişim göstermesi beklenir. Teknolojinin yaygınlaşması İnternet öncesi dönemde belki yüzlerce sürecek bir değişimin çok kısa sürede gerçekleşmesine imkan sağlamıştır. Bu hızlı değişim sadece dilde değil insanla alakalı her konuda bu şekilde gerçekleşiyor. Bundan rahatsız olmanın bir manası yok. Seyretmek ve uyum sağlamak tek çıkar yol.
  • Paylaş
Wikipedia ya bakin sol tarafinda bazen artik simple english diye bir dil gorursunuz. Bence bu cok sacma bir konu dile ozen gostermek falan. Hele ki bu sosyal medya sitelerinde, kusura bakmayinda kimse CNN de haber sunmuyor alti ustu facebook ta bir yorum yapiyor. Dilin siz nereden geldigini zannediyorsunuz. Turkce ogretmeninizden mi? Yoksa ortadogudaki soydasiniz suan ne dedigini anlamadiginiz siradan bir insandan mi? Ayrica sadece turkiye de bir ton lehce vardir. Oyle insanlarla karsilasiyorum ki adam kendi yoresinde kullanilan bir laf soylediginde sen ne bicim turkce konusuyorsun diyebiliyor.
  • Paylaş
Sinirli çocuk annesini dinlemidi sıfatlarını söylermisin
  • Paylaş
Sonraki Soru
HESAP OLUŞTUR

İstatistikler

1954 Görüntülenme15 Takipçi9 Yanıt