Bilmek istediğin her şeye ulaş

İşletme (İngilizce) okuyan birisi de iyi düzeyde çeviri yapabiliyor, Mütercim Tercümanlık (İngilizce) okuyan birisi de. Durum böyle iken neden tercümanlık okunmalı? Getirileri nelerdir?

Şimdiden çok teşekkürler..Düzenle
İyi düzeyde İngilizce bilmek ve az çok çeviri yapabilmek harikulade çeviri yapabileceğiniz anlamına gelmez.

Öncelikle çeviri yapılacak dillerin yapılarının bilinmesi gerekir. Ki burada basit gramerden bahsetmiyorum, derinlemesine dilbilimsel bir bilgiden söz ediyorum. Aynı zamanda edebi ve kültürel açılardan da çeviri yapılacak iki-veya daha fazla- dili yine bilmek gerekir. Bir İngilizce öğretmeni olarak edebiyat + gramer + linguistik/dilbilim alanında ciddi bir eğitim almış olmama rağmen benim aldığım eğitim bir mütercim/tercümanlık öğrencisinin aldığı eğitimin ancak çeyreği olabilir.

İkincisi, sorunuzdan da bilmediğiniz anlaşılıyor bunu, tercümenin, çevirinin belirli kuralları vardır. Bir edebi metin çevirisiyle bir hukuk belgesini aynı şekilde çeviremezsiniz. Kendi içlerinde kuralları ve yöntemleri vardır. Örneğin hukuk metinlerinde cümleler uzun diye kafanıza göre Türkçe'ye uyarlayıp cümleleri bölemezsiniz, noktasına virgülüne kadar kelime kelime aynı çevirirsiniz. Edebi metinlerde ise aynı şekli, kelimeleri, hatta hatta kafiyeleri bile koruyarak çevirebileceğiniz gibi, anlamı koruyarak kendi dilinize uyarlama da yapabilirsiniz.

Simultane çeviri olayına hiç değinmiyorum bile. Konuşmacıyı dinleyip aynı anda çeviri yapmak ve aynı şekilde ona verilen cevabı çevirmek benim gözümde çok ağır bir iş. Düşünün ki bu işle uğraşanlar uluslararası bir toplantıda veya konferansta ayrı ayrı odalarda bulunup çeviri yaptıkları gibi, en az 10-15 dilden çevirmenle beraber aynı odada konuşmacıyı dinleyerek atandıkları dilde çeviri de yapabilecek beceriye sahip olmak zorundalar. Sadece aldığım derste bile beş kişiyle aynı anda Türkçe-İngilizce / İngilizce-Türkçe simültane çeviri yapmaya çalıştığımızda çıkan kaos ortamını unutmam mümkün değil. Kaldı ki, dediğim gibi, dil hakkında biz de tercümanlar kadar olmasa da ayrıntılı bir eğitim alıyoruz.

Bu arada bunları eğitimim boyunca iki dönem iki çeviri dersi almış olarak söylüyorum. Ben de çeviriler yapıyorum -ağırlıklı edebi ve ödev çevirisi- fakat en azından kendi bilgi alanım dahilinde olanları yapıyorum. Teknik çevirilere(hukuk, sağlık vs) kesinlikle uzmanına bırakılması gereken şeyler olarak baktığımdan dokunmuyorum.

Yukarıda belirttiğiniz düşünce yaygın bir düşünce; günümüzde İngilizce (veya başka bir dil) bilen herkes kendini çevirmen zannediyor. Bu yüzden gerek okuduğumuz kitaplarda, gerek önemli belgelerde bu işle uğraşan veya alakalı(şahsım gibi) kişilerin gözünde çok bariz, baya baya da komik ve rezil hatalarla karşılaşıyoruz. Ucuz basım kitapların para kazanmak in şirketlere başvuran öğrenciler tarafından çevirildiğini anlamak için 5-10 sayfa okumak yetiyor bana mesela. Sizin gözünüzde "aman ne olacak" denilen hatalar, ülkeler arası krizlere bile yol açabilir -ki araştırırsanız örneklerini bulabilirsiniz-

Bu da bizi işin getirilerine getiriyor. Özellikle kitap çevirilerini işinin ehline yaptırdığınızda az çok da olsa o dilden anlıyorsanız okuduğunuz kitapların edebi değeri gözünüzde saçma sapan yerlere gelmiyor. Daha ciddi makamlarda tercümanlıkla uğraşıyorsanız yaptığınız iş ziyadesiyle önemli bir iş zaten. Dediğim gibi, ülkeler arası krize bile yol açabilecek konumdasınız. Böyle önemli bir konumda çalışıyorsunuz. Ayrıca sadece İngilizce tercümanlık yok bildiğiniz üzere. Yani "Artık herkes İngilizce biliyor." gibi bir savla mütercim/tercümanlığın gereksiz olduğunu iddia etmek ziyadesiyle saçma olurdu.

Velhasılıkelam; her işi o işin uzmanına bırakmak lazım. Eğer sizin işiniz olsa idi İşletme/Tercümanlık derler idi, ve eğer her dil bilenin çeviri yapabileceği düşüncesi doğru bir düşünce olsaydı şu anda Mütercim/Tercümanlık bölümleri çoktaaan kapanmış olurdu ve böyle bir iş alanı hakkında konuşuyor olmaz idik.:)

Dipnot: Eklemeden edemedim.
Ülkemizde bu düşünce yapısında olan insan sayısı hiç de az olmadığı için çevirmenler de pek değer görmüyor. Çevirmenlerin büyük kısmının yaptıkları çevirilerinin, emeklerinin karşılığını alamadığını söylemek hiç de yanlış bir ifade olmaz. Çünkü yayın evleri, hatta çeviri şirketleri öğrencileri ucuz iş gücü olarak kullanıyorlar. Bunu sadece kendi deneyimlerimden değil, bölümümde çalışan mütercim-tercümanlık mezunu hocalarımdan, asistanlardan, öğrencilerden de bol bol dinledim. Hatta bir hocamın anlattığı şöyle de bir olay var ki; çeviri şirketinde çalışırken paylaşılması yasak olan bir uluslararası metin bölümdeki öğrencilerin birinin elinde görülünce bir çeviri firmasının başı bu olay yüzünden derde girmiş. Firmalar, yayın evleri öğrencilere iş vaadinde bulunup deneme metni altında kendilerine verilen işi bedavadan veya komik bir ücret karşılığında çevirtiyorlar. İngilizce bilen arkadaşlar da "Çeviririm ya nedir ki?" kafasında olduklarından böyle kısa yoldan para getiren işlere bodoslama atlıyorlar. İnanın bugüne kadar okuduğum kitaplardaki çeviri hataları yüzünden soğuduğum ve şikayet maillerine boğduğum yayın evlerinin sayısı hiç de az değildir. Kaldı ki bünyelerinde çalıştırdıkları çevirmenlere kesinlikle emeklerinin karşılığını vermeyen firmaların ucuza kaçmak için öğrencileri ve "çeviri heveslilerini" kullanmaları çok çirkin bir durum. Lütfen, işiniz çeviri değilse çeviri yapmayın.
  • Paylaş
1

Eren, Öncelikli uzun, açıklayıcı, bilgilendirici yanıtınız için çok çok teşekkür ederim. Kaç zamandır kafamı kurcalayan sorundu. Çünkü dediğiniz gibi, işin ciddiyetini anlayamayan pek çok kişi tarafından böyle biliniyor. ''İngilizce bilen herkes çeviri yapabilir" halbuki ne kadar zahmetli ve bilgi gerektiren bir işmiş. Aydınlattığınız için tekrar çok teşekkürler.

2016 Haziran da lys-5 e gireceğim. Mütercim tercümanlık istiyordum. Sanırım artık daha fazla istiyorum. Çok sağolun..

Sonraki Soru
HESAP OLUŞTUR

İstatistikler

51 Görüntülenme3 Takipçi1 Yanıt

Konu Başlıkları