Bilmek istediğin her şeye ulaş

Yapılan faiz indirimi neye yaradı, faiz indirimi yapmanın vatandaşa etkisi nedir?

OCAK 2014 TE yazdığım bir alt yorum....

sanki hiçbirşey değişmemiş değilmi ülkede .. O zaman 2,55 olur bu dolar demişim MB nın müdahalesi ile bir sene zor dayanmış şimdi 2,60 hayırlı olsuuuun :) buyurun noktasına virgülüne dokunmadan yayınlıyorum... Güle güle okuyun ekonomik nostalji...

Vatana millete hayırlı olsun. Tarihe salı, 24:00 kararları olarak geçecek merkez bankası olağanüstü toplantı sonuçlarının açıklanmasının üzerinden 50 dakika geçti. Peki ne oldu? Merkez bankası haftalık repo faizini 4.5 tan alt sınırı 10 üst sınırı 12 olağanüstü marj sınırını da 15 en çıkardı. Merkez bankası başbakanın tüm direncine rağmen faizi normal seviyesinden 6.5 puan yukarı Çekerek Türkiye'yi yukarıda ki analizde bahsettiğim bataktan kurtardı. Aylardır danışmanlarının gazına gelerek faiz lobisi diye olmayan bir düşmanla savaşan başbakan hayali düşmanına yenildi. Piyasada zaten 10.60 a kadar çıkan faiz yarın itibarı ile 12-13 düzeyine gelecek bu da ilk çeyrekte büyüme ve cari açıkta minimal bir iyileşmeye sebep olacak. Peki ya sonrası, işte sarmal burada başlıyor. Yarından itibaren açık ticari krediler 3-6 puan yükseklerek işletmelerin finansman giderini artıracak finansman giderini artırmak istemeyen işletmeler tatlı para faize yönelecek, üretim ikinci çeyrekte bu faiz sürdüğü sürece düşecek üretim düşünce işsizlik ve büyüme çelişkisi yaşanacak, peki tedbir ne? Tedbir ticari kredileri seçim sonuna kadar mümkün olduğu kadar az kullanmak.sermaye ağırlıklı ve orta yoğunluklu enflasyon maliyeti yapmak burada ortalama yıllık enflasyon kaybını9.50 gibi almak üreticiyi korur, tabii finansman giderini düşürenler için bu tavsiye. Halk için ise büyük felaket ev, kredi kartı ve tüketici kredisinde özellikle kredi kartında nakit çekme faizleri ciddi sorunlar yaratır. Aman dikkat. Başbakana rağmen geç kalmış olsa bile faiz silahı ile dövizi dizginleyen merkez bankasını kutluyorum. Ancak siyasi istikrar sağlanamazsa ve bu faiz kararı uzun sürerse orta vadede sıkıntısı da büyük olur. Erken dönem iktisat teorisyenlerinin politik iktisat derken ne demek istediklerini şimdi daha iyi anlamaya başladım.
  • Paylaş
Faiz enflasyona orantılı bir şekilde çıkıp inmezse herkese sadece zararı dokunur. Herkes derken emlak devlerine tabii ki yararı olacaktır ama normal vatandaşın fakirleşmesine yol açar. RTE neden sürekli faizlerin indirilmesini istiyor sorusunun yanıtı kendisinin bir emlak devi olmasıdır. Faizler düşerse kredi ve emlak alımı artar. İhtiyaç duyulan fazladan paranın karşılanabilmesi için para basılır yani para devalue olur. Paranın devalue olması demek döviz fiyatlarının çıkması anlamına gelir. Ülkedeki her şey pahalanır yani enflasyon olur. Tüm halk fakirleşir, anlık faiz indirimi de bu enflasyondan nasibini alır ve katlanmış olarak bir faiz artırımı olur. Dolayısıyla halka kazık atılmış olur. Emlak ucuzmuş gibi satılır, halk bir sene sonra ödenemeyecek boyutta kredi taksitleri ile baş başa kalır. İş işten geçmiş emlak devi daha da devleşmiştir.
  • Paylaş
8

Süleyman Kutluer, İşin özü, ani faiz indirimiyle vatandaşı borçlanmaya yönlendirip, bu borçları bir süre sonra faiz basarak ödenemeyecek boyuta getirip..... ohoo, bunlar yüzümüze güle güle yiyor bizi.

Şaman, Yeni başlamadılar ☺

Doğan Ataman, Güzel ve en iyimser anlatım olmuş.

Şaman, Teşekkür ederim, aslında anlamıyorum ekonomiden sadece gözlemleyip düşünüyorum.

Şerif Okur, Kanaatinize ve RTE konusundaki fikrinize karışamam ancak analiziniz ve ekonomi kurallarına dair yazdıklarınızın neredeyse tümü eksik ya da hatalı. Gösterge faizindeki aşağı yönlü değişiklik pek çok insanın hatta belki hükümetin bile sandığı kadar basit ve kolaylıkla tahmin edilebilir bir sonuca neden olmaz aksine tüm ulusal ve global ekonomideki tüm sistemlerin bileşkesi şeklinde oluşan bir sonuç söz konusudur, çünkü faiz oranı ekonominin en altta duran ve her ama herşeyi etkileyen bir unsurudur. Müsait olduğum anda anlatayım çünkü üzerine binen bi dünya mekanizma var, ya da kaynak adı vereyim okuyun en iyisi. Emlak kanadı sonuç doğuran alanlardan sadece birisi ancak emlaktan daha çabuk ve daha büyük etkisi olacak mesela tüketim harcamaları var. Hemen arkasından spekülatif yatırımlar gelebilir, borsa, tahvil, altın döviz cepheleri... Ulusal kanatta bankalar, sanayi ve ticaret kesimi var. Devletin elinde tuttuğu diğer argümanlar var, ithalat rejimi, maliye politikası araçları, kamu yatırımları, teşvikler, asgari ücret düzeyi. Bi de politik hedefler var, hükümet hedefleri; faizleri düşürmek, işsizliği azaltmak, enflasyonu düşürmek, gsmhyi artırmak, büyümek, kalkınmak, gini katsayısını düzeltmek. Var oğlu var. Analize emlaktan başlamak yerine en yüksek likid büyüklüğü elinde tutan kesimden başlayıp büyükten küçüğe doğru sektörel büyüklüklükleri sıralamak ve bu kesimlerden her birinin faiz değişikliği karşısında yöneleceği birincil kararları (sonra ikincil en rasyonel) düşünerek analiz yapmak lazım. Hatta sadece aktörlerin en rasyonel tepkileri de değil, bu aktörlerin başkalarının (diğerler aktörlerin) vereceği en rasyonel karar seçeneği konusundaki tahminleri de devreye girer. Yani her bir aktör o andaki pozisyon karşısında en rasyonel seçeneği seçmeyebilir, bir sonraki pozisyonda olacakları düşünerek ilk an için çok da rasyonel olmayan ama biraz sonrası için rasyonel olacak bir seçim de yapabilir (ya da komple saçmalayabilir). Örnek 1920'den geriye gelirken 1450$ seviyesinde alım yapan altın yatırımcısının kararı rasyonel miydi? Daha birkaç yıl önce 900lerden yükselirken 1230lardaki direnci herkes hatırlar. Neden milyonlarca insan 1230u bu kadar kolay unuttu ve 1450-1500 aralığından binlarce ton altın aldı? "Faiz düşerse şöyle şöyle olur" şeklinde tek boyutlu analiz yapılmaz ekonomi biliminde. Hele de faiz kadar majör bir parametre için. Ancak şu olabilir : "Faiz düşerse buna tepki olarak falanca sektör şöyle davranır, filanca yatırımcı böyle yapar, ... sonuçta kısa vadede (ya da orta vadede) enflasyon (ya da gösterge faizi, ya da kur, altın talebi, fiziksel yatırımlar, tüketim, emlak fiyatları, mortgage faizleri, yabancı yatırımlar, borsa endeksi, tasarruflar, paranın dolanım hızı, emisyon hacmi, ya da şu, ya da bu...) filanca yönde oluşur". İlaveten bu analiziniz ne kadar doğru olursa olsun; bir sonraki gelinecek denge durumunda, toplumun başka bir kanadında oluşacak karlı ya da huzursuz pozisyonlar yeniden değerlendirmeye girecek ve durum yeniden başka bir pozisyona kaymaya çalışacaktır. T0, T1 ve T2'nin aynı anda düşünüldüğü bir analiz olmazsa zaten karşınızdakine ne anlatmaya çalıştığınızı dahi ifade edemezsiniz, hatta kendiniz bile göremezsiniz. O taktirde söylenenlere ancak olayın mantığını bilmeyenler inanır. Amaç politika yapmaksa zaten size cevap verecek son kişiyim.

Şaman, Sonunda işten anlayan biri, teşekkürler aydınlatma için, yalnız yorumunuzu yanıt olarak yazmanızı sizden rica edeceğim ki sadece yanıt okuyanlar da yanıtınızdan faydalanabilsin hatta Google'da da endekslenebilsin.

Şerif Okur, Ok, merci, en kısa zamanda yanıtlamaya çalışacağım.

Şaman, Üstat şimdi madem bilgili birini yakalamışım size bir soru sormam lazım. Sizce konularında uzman Babacan ve Başçı'nın yazdığınız karmaşık hesaplarla faiz indirimi yapamayacakları sonucuna varmalarına rağmen RTE neden doların fırlaması pahasına faiz indiriminde diretiyor?

Faiz paranın maliyetidir. Artar, azalır. Sakız fiyatına bile etki eder. Türkiyede hiç bir şey vatandaşa yaramaz. Gelen her hükümet yolsuzlukla anılır. Dış borç artışı ve bütçe açığı vatandaşın fakirleşmesidir, şeklinde bir üst dilimden kısa cevap verme hakkımı kullandım. Teşekkrüler.
  • Paylaş
Sonraki Soru
HESAP OLUŞTUR

İstatistikler

77 Görüntülenme5 Takipçi3 Yanıt

Konu Başlıkları