Bilmek istediğin her şeye ulaş

Adam Smith

İskoç filozof. Ahlak felsefesi profesörü olması nedeniyle ekonomik açıklamalarında bu bilim dalının etkileri yoğun görülür. Ekonomide ve doğal olaylarda bir düzen olduğunu ve bunun gözlem ve ahlâk hissi ile tespit edilebileceğini söyler.

Haziran 2013

Gürkan Çakıcı, bir soruya yanıt verdi.

Kapitalizm ve sosyalizm arasındaki farklar nelerdir?

Kapitalizm; günümüzde uygulanan ekonomik sistemdir. Kapitalizmde firmalar birbirleri ile sürekli rekabet içerisindedirler. Bir firma diğer firmalardan daha üstün ürün üretmek zorundadır, yoksa diğer firmalar onu alt eder. Sürekli rekabetin iyi yönü piyasaya sürülen malların kaliteli olmasıdır. Çünkü firmalar hep diğer firmalardan daha kaliteli ürün satmak isterler fakat kapitalizmde büyük balık küçük balığa yem olur, eğer senin küçük bir şirketin varsa büyük şirketlerle yarışman çok zordur, çünkü onlar reklamın da, pazarlamanın da alasını yaparlar. Kapitalist şirketler diğer şirketlerle yarışabilmek için sürekli giderlerini azaltmak isterler. İşçilere verilen maaş da giderler arasında yer aldığı için işçilere verdikleri maaşı da kısmak isterler, çünkü diğer rakipleriyle yarışmaları gereklidir.

Sosyalizm ise ortak üretim ve ortak tüketime dayalı bir sistemdir. Misal insanların bin tane ayakkabıya mı ihtiyacı var devlet bin tane ayakkabı üretir. Yani üretim ihtiyaca göredir. Bu da aşırı tüketim sonucu oluşan küresel ısınma, doğal kaynakların yok olması, insanların tüketme hırslarını söndürür. Sosyalizmde amaç insanların sınıfsız yaşatılmasıdır yani zengin, fakir, müslüman, yahudi vs. gibi kutuplaşmaların olmaması için elinden geleni yapar. Sosyalizmde amaç tüm insanların ama tüm insanların refah düzeyi içerisinde yaşamasıdır ve bunu devlet sağlamaktadır ve devleti de halk yönetmektedir.
Nisan 2013

Erkin Özyerli, bir soruya yanıt verdi.

Adam Smith ve Karl Marx arasındaki farklar nelerdir?

Öncelikle aralarındaki benzerlikleri söylersek durum daha anlaşılır olacaktır. Adam Smith, ne kadar savunduğu düşünceyi savunmasam da, kapitalist sistemin düşünce babasıdır. Aynı şekilde Karl Marx da sosyalist sistemin düşünce babasıdır.

A. Smith, bireyin zenginleşmesini savunmaktadır, bu zenginleşme sırasıyla toplumun ve ulusların zenginleşmesine yol açacaktır. Zenginleşemeyenler ise sistemde yok olup gidecektir. Ona göre bu durum eşitliksiz bir durum değildir. Çünkü sistem onlara başlangıçta eşit koşullar sunuyor, fırsat eşitliği yaratıyor ama birey beceriksizliği yüzünden gelişemiyor zenginleşemiyor. Bu bireyin suçudur ve sistem bu işleyişi ile doğal dengeyi bulacaktır. Bu nedenle de piyasaya devlet müdahalesinin olmaması gerektiğini savunur.

Marx ise insanlık tarihinin gelişim aşamalarını sırasıyla ilkel komünal toplum, köleci toplum, feodal toplum, kapitalist toplum (halen devam eden) ve son olarak da sosyalist toplum şeklinde açıklamıştır. Ve insanlığın eşit ve adil bir şekilde yaşayacağı toplum türünün de sosyalist toplum olduğunu belirtmiştir. İnsanlık tarihinin er ya da geç sosyalist toplum evresine geçeceğini belirtmiştir. Şu anki kapitalist düzen eşitsizliklerin, adaletsizliklerin çokça olduğu bir düzendir Marx'a göre ve bu sistem kendi içinde kendini yok edecek dinamikleri barındırmaktadır. Ekonomik krizler bu dinamiklere örnek gösterilebilir. Ayrıca halkın oluşturduğu bir devlet yapısının sisteme doğrudan müdahalesini savunur A. Smith'in aksine. Marx'a göre eşitlik adalet devlet eliyle dağıtılmalıdır halka ve aykırı durumlara da devlet müdahale etmelidir.

Sonuç olarak ne Marx'ı okumadan kapitalist sistem anlaşılır ne de A. Smith'i okumadan sosyalist sistem. Bu mantıktan hareket edersek bize katkı sağlayacaktır...

7 kişi

Konunun Takipçileri

Alt Konu Başlıkları

Henüz bu konu başlığı ile ilgili konular bulunmuyor.