Bilmek istediğin her şeye ulaş

Dil Bilgisi

Türkçe

Formatting of continuation data will be changing soon. To continue using the current formatting, use the 'rawcontinue' parameter. To begin using the new format, pass an empty string for 'continue' in the initial query.

Nisan 2017

Nevra, bir soruya yanıt verdi.

Nisan 2015

Chidocrin, bir soruya yanıt verdi.

Dilbilgisi hataları beyinle alakalı olabilir mi?

Disleksi, imla ve dilbilgisi hatalarına neden olabiliyor.
Şubat 2015

Seyda Kartal, bir soruya yanıt verdi.

Herşey, hiçbirşey, birçok, birkaç, hiçbir, herhalde gibi sözcükler nasıl yazılır? Birleşik mi yazılmalıdır?

Ygs zamanı hazırlanırken şu şekide ezberlemiştim:
-'şey' her zaman ayrı yazılır
-uyumsuzlar birleşik yazılır uyumlular ayrı gibi bir kurallandırmayla aklımda ezberlemiştim, birçok mesela 'bir' ile 'çok' u ayrı ayrı değerlendirdiğimizde birbirine uyuşmuyorlar bir tekil çok çoğul gibi uyumsuz, bir le az mesela uyumlu biraz vs vs .. Tabi doğruluğu tartışılır bazı kelimelerde işe yarıyor
Aralık 2014

Mehmet Darıcı, bir soruya yanıt verdi.

Herşey, hiçbirşey, birçok, birkaç, hiçbir, herhalde gibi sözcükler nasıl yazılır? Birleşik mi yazılmalıdır?

Türkçe 'de "ŞEYTAN" kelimesi hariç bütün "ŞEY" ler ayrı yazıldığını hatırlamaktayım.
Ekim 2014

Omer Ayverdi, bir soruya yanıt verdi.

Herşey, hiçbirşey, birçok, birkaç, hiçbir, herhalde gibi sözcükler nasıl yazılır? Birleşik mi yazılmalıdır?

Bu konu benim en tuhafıma giden noktadır. Ve benimle ayni goruste bugune kadar sadece bir filolog gormustum TV de cok eskilerden. O da benim dedigim gibi birsey soylemisti. "Bir dil o dili yapanlara yani halka aittir. Ayrica diller organik bir yapi gibidir zaman icinde degisir gelisir vs... ". Simdi internette gordugum surekli yok de ayri yazilir yok ki bitisik olur burda gibi tuhaf tuhaf cumlelere genelde ben siz kimin malini kimden sakliyorsunuz diyorum. Bunu hatta bazi entel gecinen kisiler de yapiyor mesela Zulfu Livaneli nin bir ara bir yazisi vardi bir gazete kosesinde. Yalniz-yanliz ayrimi ile ilgili. Bu de ve ki nin de sizin dusundugunuzden cok daha fazla sekilde ve turde yazilisi var. Dolayisiyla bence bu konuya cok kafa yormayin internette iseniz eger. Ve bu bir insanin entel bilgili oldugunu falan da gostermez. Yani facebook ta en azindan birsey yazarken takmayin bari. Kitap falan yazmiyorsaniz yani. Kaldi ki kitap veya kose yazisi yazan yazarlarin bile gramerleri gozden gecirilip duzeltikten sonra yayinlanir. Hatta bu meslegin bir adida vardi hatirlayamiyorum. Bilen varsa yazabilir...
Ekim 2014

Ali Bayram, bir soruya yanıt verdi.

Herşey, hiçbirşey, birçok, birkaç, hiçbir, herhalde gibi sözcükler nasıl yazılır? Birleşik mi yazılmalıdır?

Şunlar birleşik yazılır : birçok, birkaç, hiçbir, herhalde.
Şunlar ayrı yazılır : hiçbir şey, her şey
Ağustos 2014

Canan Unalan, bir soruya yanıt verdi.

Yazı konusunda kendimi geliştirebilmek için tavsiyeleriniz nelerdir? Aşağıda örnek yazım var ona göre eleştirinizi yapar mısınız?

Klasik olacak ama bende yine aynı cevabı vereceğim ... Ve size bol bol okumanızı, okumaktan bıkmamanızı , gözlem yapmayı artırmanızı, bunun için çok iyi bir izleyici +dinleyici olmanızı öneririm
Unutmadan günlük tutun.
Çünkü bu işin başarısının çıkış noktası not edip kaydetmektir :)
Haziran 2014

Ebru Özkan, bir soruya yanıt verdi.

Türkçe'de sözcüklerin yapısı nasıldır? Kök, ek ve gövde nedir?

Kök; bir sözcüğün her türlü eki çıkarıldıktan sonra kalan anlamlı kısmıdır. İkiye ayrılır. İsim kökü ve fiil köküdür. Fiil kökleri; hareket anlamı taşıyan sözcüklerdir. Fiil köklerini ad kökleri gibi tek başlarına kullanılamaz. Fiilin sonuna konan kısa çizgi (–), “mak, mek” diye okunur.

Örneğin; sev - mek , gül - mek, koş - mak

İsim kökleri ise tek başlarına kullanılabilirler: su, ev, taş, çöl vb.

Ekler; tek başına anlamı olmayan kendinden önceki kelimelere gelerek yeni kelimeler türetmeye, cümleler türetmeye yarar. Türkçe sondan eklemeli bir dil olduğu için ekler büyük önem taşır. Yapım ekleri ve çekim ekleri olarak ikiye ayrılırlar. Çekim ekleri eklendiği kelimelerin anlamını değiştirmeden türetir.

Örneğin; çoğul ekleri ve iyelik ekleri çekim ekidir. Çiçek + ler çekim eki almıştır. Araba + mız çekim ekidir.

Yapım eki ise eklediğini sözcükten tamamen yeni bir sözcük türetir. Göz + lük

Gövde; KÖK+ Yapım ekidir. Kökle gövde anlamca birbiriyle ilişkili ancak karşıladıkları kavramlarvarlıklar değişiktir. Örneğin; var-lık-lı , yok-sul-luk
Haziran 2014

Şaman, bir soruya yanıt verdi.

Ek fiil nedir?

Ek fiiller, ek eylemler olarakta bilinirler. İsim ve isim soylu sözcüklere eklenerek onların cümle içerisinde yüklem görevi görmesine yol açan, basit zamanlı fiillere gelerek onların birleşik zamanlı olmasını sağlayan, çekimlenmiş fiillere gelerek birleşik çekimli fiiller oluşturan "imek" fiiline "ek fiil" denir.

Türkçe'deki ek fiiller:
1- i-di
2- i-miş
3- i-se
4- -im
5- -sin
6- -dir
7- -iz
8- siniz
9- dirler

Ek fiillerin görevleri:
1- İsim soylu sözcükleri yüklem yapmak.
2- Ek fiilin ikinci görevi birleşik zamanlı fiillerin oluşmasını sağlamaktır.

Ek fiil, isim soylu sözcükleri yüklem yaparken şu kip eklerinden yararlanmaktadır:
Ek fiil, isim soylu sözcükleri yüklem yaparken dört kip ekinden yararlanır. Bu kip ekleri şunlardır:
1- Görülen geçmiş zaman (-idi) : İsimlere (-idi) eki getirilerek yüklem yapılır. Özneyi oluş üzerinde gördüğünü anlatır.
Örnek: "Ömer çalışkandı. " cümlesinde "çalışkan" sözcüğü ek fiilin görülen geçmiş zamanı ile yüklem olmuştur.

2- Öğrenilen geçmiş zaman (imiş) : Öznenin başkasından duyulan bir oluş içinde bulunduğunu gösterir.
Örnek: "Ömer çalışkanmış. " cümlesinde "çalışkan" sözcüğü ek fiilin öğrenilen geçmiş zamanı ile yüklem olmuştur.

3- Şart kipi (ise) : İsimlere getirilen (-ise) eki cümleye koşul anlamı katar.
Örnek: "Ömer ya çok çalışkansa. " cümlesinde "çalışkan" sözcüğü ek fiilin şart kipi ile yüklem olmuştur.

4- Geniş zaman: Bu zaman çekiminde ek fiil diğer çekimlerinde olduğu kadar belirgin değildir. Diğerleri, eklendiği sözcükten "idi", "imiş", "ise" diye ayrılabildiği halde, geniş zamanda ayrılmaz.
Örnek: "Ömer daha çalışkandır. " cümlesinde "çalışkan" sözcüğü ek fiilin geniş zamanı ile yüklem olmuştur.

Ek fiilin Olumsuzu
Ek fiille çekimlenmiş sözcüklerin olumsuzu "değil" sözcüğü ile yapılır.
Örnek: "Çalışkan değilim. "
Not: Diğer fiillerin "-ma, -me" ile, ek fiilin "değil" ile olumsuz yapılması, ek fiilin bulunmasını oldukça kolaylaştırır.
Örnek:
"Kısa sürede eve vardı. "
"Sınıfta on kişi vardı. "
Yukarıdaki cümlelerin hangisinin ek fiil aldığını bulmak için cümleleri olumsuz yaparız.
"Kısa sürede eve varmadı. " şeklinde olumsuz yapılabilir.
"Sınıfta on kişi varmadı. " şeklinde olumsuz yapılamayacağına göre, ikinci cümle ek fiil almıştır.

Ek fiilin soru şekli
Ek fiilin soru şekli de diğer fiillerde olduğu gibi "mi" ile yapılır. "Mi" sözü isimle ek fiil arasına girerek kullanılır.
Örnek: "Çalışkan mıyım ? "

Basit zamanlı fiil
Basit zamanlı fiil, fiilin tek bir zaman veya kip bildirecek şekilde çekimlenmesidir.

Birleşik zamanlı fiil
Bileşik zamanlı fiil, fiilin birden çok kip ve zaman bildirecek biçimde çekimlenmesiyle oluşur. Basit çekimli fiillere ek fiilin getirilmesiyle yapılır.

Birleşik zamanlı fiiller:
1- Hikaye birleşik zaman: Fiilin basit çekiminden sonra ek fiilin "idi" şekli getirilerek yapılır.
Örnek: Gel - miş - idi - m --> Gelmiştim

2- Rivayet birleşik zaman: Fiilin basit çekiminden sonra ek fiilin "imiş" şekli getirilerek yapılır.
Örnek: Gel - ecek - imiş - m --> Gelecekmişim

3- Şart bileşik çekim: Fiilin basit çekiminden sonra ek fiilin "ise" şekli getirilerek yapılır.
Örnek: Bil - ecek - ise --> Bilecekse

Ek Fiilin cümleye kattığı anlamlar:
Ek fiil cümleye “gerçekleşmemiş niyet, terk edilmiş bir alışkanlık, şart, küçümseme, gereklilik, kesinlik, başkasından duyma, ihtimal” anlamları katar.
1- Hani bayramda bize gelecektiniz. (Gerçekleşmemiş niyet)
2- Eskiden çok çay içerdim. (Terk edilmiş bir alışkanlık)
3- Kar yağarsa yollar kapanır. (Şart)
4- Sınava çok çalışmışmış. (Küçümseme)
5- Sabah erkenden yola çıkmalıydık. (Gereklilik)
6- Uygarlık yazının bulunmasıyla başlamıştır.(Kesinlik)
7- Bakışları insanı çok etkilermiş. (Başkasından duyma)
8- Şimdi çoktan uyumuştur. (İhtimal)
Mayıs 2014

Gizli Kullanıcı,  yeni bir soru sordu.

Mayıs 2014

Gizli Kullanıcı,  yeni bir soru sordu.

Mayıs 2014

Şaman, bir soruya yanıt verdi.

Ulama nedir?

Ünsüzle sonlanan bir sözcükten sonra ünlüyle başlayan bir sözcük gelirse ünsüzle ünlünün bir hece gibi bağlı okunmasına “ulama” denilmektedir.

Ulamaya örnekler:
Ayırt etmek, ağaç altı, tertip etmek, art arda
Arabanın önüne çıkan adam az daha eziliyordu.

Ulama'nın kuralları nelerdir?
1- Ulama sadece okuma ve söylemede geçerlidir. Yazmada geçerli değildir.
2- Sözcükler arasında herhangi bir noktalama işareti varsa ulama yapılmaz.
3- Anlamı bozulan sözcükler arasında ulama olmaz.

Ulama'nın özellikleri nelerdir?

1- Sessiz harfle biten bir kelimenin son harfi sesli harfle başlayan yanındaki kelimenin ilk harfiyle birleşir.

Yazıda:
Ak--şam-- ol--du.
E--lim--den-- al--dı.
Konuşmada:
Ak--şa--mol--du.
E--lim-de--nal--dı.

2- Orijinal yapılarında "b, c, d, g" harfleriyle biten kelimeler vardır. Bunlar yalın kaldıklarında "p, ç, t, k"ya dönüşürler. Yazı dilinde sonlarına ek aldıklarında yumuşak konumlarına dönerler.
Örneğin; Arapça orijiniyle "kitab" Türkçe'de "kitap" şeklinde yazılır. Ancak yanına ek aldığında "kitabım" örneğinde olduğu gibi "p", "b"ye dönüşür.(süreksiz sert ünsüzlerin yumuşaması kuralı) Konuşma dilinde ise ulama bu kurala paralel olarak aynı kelimeyi bir sonraki kelime ile ilişkilendirir. Yazı dilinde sert olan harf ulama ile yumuşar.

Yazı Dilinde İfadesi:
(Mahmud) Mah--mut ev--len--di.
Konuşma Dilinde İfadesi:
Mah-mu--dev--len--di.

3- Türkçe'de kelime sonundaki "k" ünsüzünü, "h" ünsüzü ile başlayan bir kelimenin izlemesi durumunda "h" ünsüzü düşer. İki kelime birbirine bağlanır.

Yazı Dilinde:
Ye--mek ha--ne
Konuşma dilinde:
Ye--me--ka--ne

4- Eğer kelimeler arasında durak olursa, kurala uygun olsa da ulama yapılmaz.

Yazı Dilinde:
İstiyorum, onu göreceğim.
Konuşma dilinde:
İstiyorum, onu göreceğim.

5- Bazı durumlarda İki ayrı kelimenin tek heceli olan ilkinde bir ünlü düşer ve iki kelime birleşir.

Yazı Dilinde:
Ni-çin
Na-sıl
Konuşma dilinde:
Ne i--çin
Ne a--sıl
Daha fazla

118 kişi

Konunun Takipçileri

Alt Konu Başlıkları

Henüz bu konu başlığı ile ilgili konular bulunmuyor.