Bilmek istediğin her şeye ulaş

Genetik Mühendisliği

Meslekler

Genetik mühendisliği, canlıların kalıtsal özelliklerini değiştirerek, onlara yeni işlevler kazandırılmasına yönelik araştırmalar yapan bilim alanıdır. Bu uygulamalarla uğraşan bilim insanlarına "genetik mühendisi" denir. Genetik mühendisleri, genlerin yalıtılması, çoğaltılması, farklı canlıların genlerinin birleştirilmesi ya da genlerin bir canlıdan başka bir canlıya aktarılması gibi çalışmalarla uğraşırlar. Genetik mühendisliği için, rekombinant DNA teknolojisi, gen klonlaması, DNA klonlaması, genetik manüplasyon/modifikasyon veya gen ekleme (splays) birçok bilim insanınca eş anlamlı olarak kullanılabilmektedir. Genetik mühendisliği etki alanı son derece geniş bir meslek, bilim ve mühendislik dalı olup, genlerle yapılabilen uygulamalar, çalışmalar anlamına gelmektedir. Birçok bilim dalına ait bilgilerin ve çeşitli özel tekniklerin, canlılarla ilgili temele ve uygulamaya ait sorunların çözülmesi için genellenecek olursa, moleküler biyoloji hakkındaki bilgimizin artmasına yardım eden çok etkili bir araştırma aracıdır da. Gregor Mendel genetiğin ve bu bilimle ilgili yapılan çalışmaların kurucusu olarak kabul edilip, "Genetiğin Babası" olarak anılmaktadır.

Kasım 2015

Şeyma Poyraz, bir soruya yanıt verdi.

Genetik mühendisliği nasıl bir meslektir. Gelecekteki iş olanakları nasıldır?

DNA`yı oluşturan ve canlıların sahip olduğu özelliklerin aktarılmasını sağlayan genler, genlerin ve genleri oluşturan nükleotitlerin dizilişleri hakkında araştırmalar yapan bilim dalına genetik (gen) mühendisliği denir.
Genetik mühendisliği uygulamaları, insanlığın başta sağlık ve gıda olmak üzere birçok problemini çözmek ümidiyle hızlı bir şekilde ilerlemektedir. Birçok genetik mühendisi, genlerle ilgili anormallikleri düzeltmek üzere çalışmalar yapmaktadır. Bu sayede öncelikle üreme hücrelerindeki zararlı genlerin gelecek kuşağa aktarılmasını önlemek amaçlanmaktadır.
Genetik Mühendisliğinin Amacı ve Yapılan Çalışmalar :
1- Canlıların özürlerinin giderilmesini sağlamak.
2- İnsandan insana ya da hayvandan insana doku ve organ naklinin yapılması.
• Domuza insan geni nakledilerek domuzun insanlarınki ile aynı organlara sahip olması ve bu organların insanlara nakledilmesi amaçlanmaktadır.
3- Canlıdan canlıya veya hücreden hücreye gen naklinin yapılması ile ya da genlerde yapılan değişiklikler sonucu yeni canlı türlerinin ve üstün özellikli canlıların elde edilmesi.
4- Canlıların sahip oldukları özelliklerin geliştirilmesini sağlamak.
• Daha verimli ve dayanıklı hayvan ve bitki türlerinin ve ürünlerinin elde edilmesi.
• Sebze ve meyve tohumlarının genleri oynanarak daha dayanıklı, daha verimli ve besin gücü daha yüksek olan ve daha hızlı büyüyebilen bitkilerin yetiştirilmesi.
• Zararlı böceklere karşı dirençli bitkiler elde edilmesi. Böylelikle tarımda kullanılan böcek öldürücü ilaçlara gerek kalmamaktadır.
• Mikroplara ve böceklere karşı dirençli olacak şekilde geliştirilmiş bitki çeşitlerinin oluşturulması.
5- Canlıların ömürlerinin uzatılmasını sağlamak.
• Sirke sineğinin genleri değiştirilerek ömürleri uzatılabildi. Ömür uzunluğunu belirleyen genlerin değiştirilmesiyle ömürlerin uzatılması amaçlanmakta).
6- Bedensel ve kalıtsal hastalıklarının tedavi edilmesini sağlamak.
• İnsanlarda cüceliğe sebep olan büyüme hormonunun eksikliğinin giderilmesi. Büyüme hormonu eksikliğini gidermek için büyüme hormonunu sentezleyen gen, bir bakteriye aktarılarak, bakterinin bu hormonu üretmesi sağlanabilmektedir.
• Kanser, AİDS, şeker, yüksek–hiper–tansiyon, renk körlüğü, hemofili gibi. DNA`daki gen dizilişinin bilinmesi ile bu hastalıkların ne zaman ortaya çıkacağı bilinebilir ve hastalık genleri çıkarılarak canlı hastalıklardan kurtulabilir.
7- İnsanların hastalıklardan korunmasının sağlanması.
• Antibiyotikler, hormonlar gibi kimyasal maddelerin üretiminde kullanılmak üzere bazı bitkilerin genetik yapısı değiştirilmektedir.
8- Alkolizm, madde bağımlılığı, suça yatkınlık gibi sorunların, insanın genetik yapısının değiştirilmesi ile ortadan kaldırılmaya çalışılması.
9- DNA parmak izinin çıkartılmasını ve kullanılmasını sağlamak.
10- Genetik kopyalama (klonlama) yapılmasını sağlamak.
11- Gen tedavisi uygulamasının yapılmasını sağlamak.
12- Endüstri ve tarımda, bitki ve hayvan ıslahının (iyileştirilmesinin) sağlanması.
13- Yapay döllenme yapılması.
14- Vücut dışında döllenme (tüp bebek) yapılması.
15- İnsan zekâsının geliştirilmesi ve daha zeki nesillerin yetiştirilmesi.
16- Yeni ekolojik enerji kaynaklarının elde edilmesi.
17- Çevre kirliliğine yol açan maddelerin belirlenmesi ve yok edilmesi (ekoloji ile ilgili).
18- Kimyasal ve biyolojik silahlar ve savaşlara karşı konulması.
19- Canlı vücudu için gerekli olan protein, vitamin ve hormonların ucuz, kolay ve fazla miktarda üretilmesi.
20- İnsanın genetik şifresinin çözümlenmesi.
- İlk genetik mühendisliği uygulamaları bitkilerin direncini artırmak amacıyla
yapılmıştır. İlerleyen yıllarda DNA parmak izi, klonlama, gen tedavisi gibi çalışmalarla bu alandaki araştırmalar devam etmiştir.

Ben aslında sedece Biyomühendis öğrencisiyim ama ortak derslerimiz var ve gelecekteki iş olanakları hemen hemen aynı fakat kanımca Genetik Mühendisliğinin daha fazla.
Türkiye koşullarında , Genetik Mühendisliği'nde okuyorsanız çok fazla iş alternatifiniz olmaz.
3 alanda çalışabilirsiniz. Birincisi ve en yaygın olanı : Üniversitelerde akademik personel olarak kariyerinize devam etmek ( TR de üniversitelerdeki kadro sorunu ayrı bir konu başlığı olabilir :(
İkincisi : Okul sonrası yurtdışında master/doktora programlarına başvurup, mesleğinizin hakkını oralarda verebilirsiniz. Ki yurtdışında, genetik mühendisliğinde okumuş biri olarak geleceğiniz çok parlak olur...
Üçüncüsü: Açılan birkaç özel Genetik Tanı vb laboratuarında en alttan başlayarak zaman içinde ve azim sonucu biryerlere gelebilirsiniz. Ancak bunu bir tahlil laboratuarı olarak düşünmeniz lazım.. Zira emin olmamakla birlikte doktorlardan hariç bir mesleğin teşhis koyma / imza yetkisi yok diye biliyorum...
Ha bir de mezuniyet sonrası Genetik bölümlerine malzeme/ alet/ cihaz satan özel medikal firmalarda ürün uzmanı/ satış personeli vs olabilirsiniz ve bilim yapmak yerine bilim yapanlara hizmet edebilirsiniz :)
Haziran 2014

Yakup Yiğit, bir soruya yanıt verdi.

Katil olmanın genetik unsurlar nedeniyle kaynaklanması hukuk açısından nasıl değerlendirilir?

Suça karşı 'ceza' kavramına daha çok 'eğitim' gözüyle bakılmalıdır. Bir insanla kıyaslamak belki çok doğru değil ama hayvanları ceza ile eğitmeyi ele alalım. Hayvanların doğası gereği yaptığı (genlerinden gelen) davranışları bastırıp yerine istenilen başka davranışları yüklemek, bu eğitim türüne verilmiş doğru bir örnek olacaktır.
Mayıs 2014

Turan Söylemez, bir soruya yanıt verdi.

İnsan Genom Projesi nedir?

Bir canlının sahip olduğu bütün genetik özelliklere genom denir. Genom projesi de, insan genomunu tamamen çözmeyi ve insanlık adına büyük bir ilerlemeyi destekleyen bir proje. Genom projesi, insan yaşamının sırrı olan genleri tamamen çözmeyi hedefliyor. Bunun gerçekleşmesi halinde genetik hastalıklar başta olmak üzere birçok hastalığın çözümü sağlanabilecek.
Nisan 2014

Şaman, bir soruya yanıt verdi.

İnsanın saçlarının kıvırcık veya düz olması nasıl belirleniyor ve neye göre oluyor?

Avrupalıların %45'inin saçları düz iken %40 dalgalı ve %15'i ise kıvırcık saçlara sahip. Önceki araştırmalar kıvırcık saçlı olmanın %90 oranında aile mirası olduğunu göstermişti. Avustralyalı bilim adamlarının yaptığı son araştırmaya göre "trichohyalin" isimli gen kıvırcık saçların nedeni olarak belirlendi. Bu genin varlığı 20 yıl önce keşfedilmişti. Söz konusu gen saç köklerinin gelişiminde önemli bir rol oynuyor.

Araştırmanın başındaki isim Dr. Nick Martin, bu genin çeşitliliğinin kıvırcık saçların nedeni olduğunu belirtiyor.

Asya'da da saçların kökeni hakkında geniş çaplı araştırmalar yürütülüyor. Japon bilim adamları gür ve düz saçlara sebep olan genleri tanımladılar. Bu araştırmada ise Avustralyalı bilim adamları 30 yıllık süreç boyunca inceledikleri 5,000 ikizin genlerini incelediler.

Bazı durumlarda doğumda kıvırcık saçlara sahip kişilerin ileriki yaşlarda saçlarının düzleşebildiği görülüyor.

kaynak: milliyet.com.tr/neden-bazilarinin-saclar... .
Ekim 2013

Yeşim Duman, bir soruya yanıt verdi.

Genetik algoritmasında zamanın önemi nedir?

Kısaca tanımlarsak algoritma, belirli bir işlemin sistematik bir yoldan yapılma metodudur. Bir problemi çözmede genetik algoritma kullanabilmek için muhtemel aday çözümler, dizi yapısında (önermeler halinde) ifade edilmelidir. Bu dizinin her elemanı, adayın bir özelliğini ifade eder. Algoritma zamanın daha iyi kullanılması için de kullanılan metoddur. Bazı işlerde zaman kazanmak için algaoritma kullanılır sistematil yöntemdir ve zaman kaybetmeden problem çözer.
Eylül 2013

Cem Deyupoğulları, bir soruya yanıt verdi.

Bilimde yapılan çalışmalara göre insanın ne zaman öleceğini (ihtimal) ve hangi hastalıkları geçireceğini tahmin etmek mümkün olacakmış. Siz böyle bir şey ister misiniz? Yani ne zaman öleceğinizi ya da hangi hastalığı geçireceğinizi öğrenmek ister miydiniz?

Bence bu bilinmeden önceki halde belki bulunabilirse de bilindikten sonraki durumlar, tarihi değiştirecektir... Eğer öyle olacaksa herkesin en yakınına bu söylenebilir. Bu sayede kişinin bunu duyduktan sonraki fizyolojik değişiklikleri önlenmiş olur... Bunun yanında bunu pek de gerçekçi bulmuyorum. İnsan eylemleriyle vardır ve eylemlerine göre çizer programını... Hayat bir çorap söküğü değil ki... Spor yapmayan bir kişi vücuduna zarar verir. Ama bugün başlarsa ve düzenli yaparsa sporunu, değişecektir... E o zaman bir şeyi öngörmek için yaşamın bir K sabiti olması gerekir!
Haziran 2013

Ramazan Altun, bir soruya yanıt verdi.

Genetik mühendisliğinde önemli gelişmeler nelerdir?

Say say bitmez ki.... Önemli olan doğru kullanılması ve insanların yararına daha çok şeylerin yapılması önemli... Aslında çok güzel şeyler var ama bazıları şu an söylenmeyecek kadar değerli.......
Haziran 2013

Turan Söylemez, bir soruya yanıt verdi.

Genetik mühendisliğinde önemli gelişmeler nelerdir?

Tıptaki Yararları
· Hayvanların İnsanlar İçin Organ Verici Olması:Hayvandan insana organ transplantasyonuna “xerotransplantasyon” denir.Genetik mühendisliği domuzların organlarının insan için daha uygun olması açısından bunlar üzerinde çalışmalar yapıyorlar.Reddetme reaksiyonları başarılı bir şekilde kontrol altına alındığı zaman bu domuzlar ekonomik organ vericileri olacaklar.
· Beyin Tümörüne Karşı Gen Terapisi:Gen terapisinde amaç “suicide gene” olarak adlandırılan genleri kullanarak tümör hücrelerini öldürmektir.Bu tür genleri taşıyan tümör hücreleri şeklini bir hücre zehiri ilacına dönüştürerek bu tümörleri öldürür.
· Hepatit B:Hepatit B virüsü kan yoluyla bulaşır.Örneğin küçük yaralardan veya koruma olmaksızın cinsel temas ile.İlk Hepatit B aşısı 1982’de kronik hastaların kanından çok kompleks processler yapılarak elde edilmişti.1986’dan beri bu aşı, kolay bir processle GM maya hücreleri kullanılarak üretilmektedir.

· Bubble Boy:Bubble Boy,gen mutasyonu sonucu ADA-adenosin de*****z-eksikliği ile oluşan bir hastalıktır ve immün sistemi hücrelerinin yok olmasına neden olur.Hastalığın tedavisi hastalara ADA ve kemik iliği transplantasyonu ile yapılmaktaydı.Ancak 1990’da kopyalanmış ADA enzimleri inaktive edilmiş virüse verildi.Virüs,hastanın T-hücrelerine yerleşip,çoğaldı.Bu tedavide başarı sağlandı.

· Çeşitli Davalarda Genetik Mühendisliği:Cinayet olaylarında,forensic(yasalarda geçen ve suçluların takibinde kullanılan teknik) ekipleri,suç mahalindeki saç, semen,kan,tırnak örneklerini inceleyip RFLP’leri(Restriction Fragment Length Polymorphisms) karşılaştırırlar ve farklı olanları tespit ederler.Aynı zamanda RFLP analizi babalık tayininde de kullanılmaktadır.

Beslenmedeki Yararları
· Yiyecekler:GM yiyecekler üretildi. Kabak, maya, patates ,soya fasulyesi, domates , mısır.Örneğin soğuğa çok hassas olan domates ve çilek gibi bitkilere dil balığından izole edilen “anti-freeze”geni aktarıldı.Ayrıca bakterilerde bulunan ve böcekleri öldüren toksin geni mısır ve pamuğa verildi.Gerçekte,genetik mühendisliği teknikleri işlenmiş yiyeceklerin % 60’ında kullanılmaktadır.
· Çürümeye Son-Anti Squash Domates:Satılan pek çok domates yeşil ve sert şekilde tarladan kaldırılmaktadır. Bu durum bu tür basınca hassas ürünlerin nakliyatını kolaylaştırmaktadır.Satılmadan önce bu domatesler suni olarak etilen hormonuyla olgunlaştırılmaktadır.Doğada bu madde olgun domateslerin hücre duvarının çürümesine,bozulmasına neden olmaktadır.Anti squash domateslerde bu hormonu yapan genler inaktif hale getirilmiştir.Buna ilaveten anti squash domatesler başka türlerin genlerini içermezler.
· Körlüğe Karşı Pirinç:Gelişmekte olan ülkelerdeki milyonlarca insan tek yönlü beslenme nedeniyle vitamin yetersizliği çekmektedir.Taze meyveler yerine pirinç başlıca besindir.Pirinç ise vitamin A içermez.Bu vit*****n eksikliği ise çocuklarda en yaygın hastalıklardan biri olan körlüğe yol açar.Genetik mühendisliği kullanılarak bu pirincin besin değerini arttırmak için kalıtımsal materyali değiştirilmektedir.Bu sayede pirinçte daha çok vitamin A öncüsü bulunur.

· Az Yağlı Patates Cipsleri:Cips ve patatesler bünyelerinde çok fazla yağ barındırırlar. Dolayısıyla oldukça kolarili yiyeceklerdir.Bu durum artık değişmiştir.Bilimadamları patatese nişasta üretimini arttıran geni başarılı bir şekilde aktarmışlardır.Bu şekilde bir değişim patatesleri kızartıldıkları zaman daha çok nişastalı yapmakta ve daha az yağ alınmaktadır.

Tarıma ve Çevreye Yararları
· İlk Bitki:Genetik mühendisliği uygulanan ilk bitki,hastalıklara karşı savaşan petunya üretimi idi.
· Geleneksel Çaprazlaşmayı Geliştirme:Çaprazlaşmayla tür bariyeri aşılarak genler aktarıla-maz.Genetik mühendisliği asla çaprazlaşma yapmayacak türler arasında gen transferi gerçekleştirir.Aynı zamanda çaprazlaşma;doğada ebeveynlerin yavru DNA’larını oluşturmak üzere DNA’larını birleştirme aktivitesini başarmasına olanak sağlar.Genetik mühendisliği yeni genleri herhangi bir temel referans olmaksızın konakçı hücrelere kolaylıkla aktarır.

· Ağaç Kurtlarına Karşı Geliştirilen Stratejiler:Ağaç kurtları mısır bitkisini içerden kemirerek ekinlerin %7’sini yokeder.Genetik mühendisliği yardımıyla mısır bitkisi hücrelerine böcek zehiri üreten gen nakledilir.Dolayısıyla ağaç kurtları zehirlenerek, ortadan kalkar.

· Blue Jean Ve Genetik Mühendisliği:Eskiden tekstil sanayiinde,jeanleri boyamadan önce kullanılan beyazlatıcıların yıkanması için çok fazla suya ve enerjiye gereksinim duyuluyordu.Bugün GM bakterilerin kullanılarak bu beyazlatıcılar nötralize edilir.Böylece su,enerji ve zamandan %10 tasarruf sağlandığı gibi çevre de korunmuş olur.

Hayvanlardaki Yararları
· Anti-Freeze Geni:Bilimadamları,Kanada dil balığında bulunan “anti-freeze” genini somon balığına transplante ettiler.Bu sayede soğukta kültürasyonu yapılabildi.
· Genler,sığır etindeki yağ oranının azaltılmasında kullanıldı.Ayrıca,hastalıklara karşı koru-yucu olan bir gen sığırlara aktarılarak antikor kullanmadan sağlıklı kalabilmeleri sağlandı.
· Genetik mühendisliği kullanılarak,insandan alınan genler koyuna aktarıldı ve koyun sütünde akciğer kanseri tedavisinde kullanılan alpha-1 antitripsinin üretilmesi sağlandı.
· Dört bacaklı ve kanatları olmayan tavuklar üretildi.
· Örümcek genleri aktarılarak keçi sütünde ipek üretildi.
Mayıs 2013

Batuhan Bulut, bir soruya yanıt verdi.

Katil olmanın genetik unsurlar nedeniyle kaynaklanması hukuk açısından nasıl değerlendirilir?

Birçok psikolog ve sosyolog, suç işlemenin insanların genetik unsurlarından geldiğini ileri sürmüştür. Hatta bu boyutu da aşıp, suç faili olmanın fizyolojik unsurlarla, kafa şekliyle, kemik yapısıyla ve ten rengi ile alakalı olduğunu ileri süren çok fazla bilim insanı olmuştur. Başka bir teze göre ise çirkin insanlar, suç işlmeye meyilli insanlardır. Katilliği, genetik ile bir arada tutanlar da vardır. Bunların kanıtı mümkün olmamakla beraber, bunlar yalnızca yapılan bir takım gözlemler ve çalışmalar sonucu ortaya çıkan genellemeler sonucu elde edilmişlerdir. Cinayetin sosyolojik ve zihinsel olarak bir çok sebebi olabilir ancak genetik, fizyolojik gibi farazi unsurlar, hukuk açısından bir şey ifade etmez. Zira hukuk, realiteye dayanır. Bir cinayet sonucunda, kişinin genleri değil, o suçu nasıl ve nerede, hangi şartlar altında işlediğine bakılıp ona göre ceza tayininde bulunulur.

18 kişi

Konunun Takipçileri

Alt Konu Başlıkları

Henüz bu konu başlığı ile ilgili konular bulunmuyor.