Bilmek istediğin her şeye ulaş

Kelime

Türkçe

Kelime ya da sözcük; tek başına anlamlı, birbirine bağlı bir ya da daha fazla biçim birimden (morfem) oluşan, ses değeri taşıyan dil birimi. Yazı dilinde her iki tarafında birer boşluk verilerek gösterilirler. Sözcükler, bir kök ve ona bağlı bir ya da daha fazla ekten oluşabilir. Yazında sözcükler hecelerden, heceler ise harflerden meydana gelir. Bir sözcük en az bir harften ve en az bir heceden meydana gelir: can, at, mal, o vb. Sözcükler bir araya gelerek sözcük öbeklerini, cümlecik ve cümleleri meydana getirirler.

Temmuz 2014

Cemil Kızık, bir soruya yanıt verdi.

Kişi kelime haznesini nasıl geliştirebilir?

Türk Dil Kurumunu takip ederek. Eskiden tdk üyelerine günlük türkçe kelime yabancı kelimelere karşı sözcük ve günün atasözü ve deyimini mail olarak gönderiyordu. Kısa süreliğine yeniden düzenlemek için ara verildiğini söylüyorlar ama hala SÖZBUL uygulaması açılmadı
Haziran 2014

Ebru Özkan, bir soruya yanıt verdi.

Türkçe'de sözcüklerin yapısı nasıldır? Kök, ek ve gövde nedir?

Kök; bir sözcüğün her türlü eki çıkarıldıktan sonra kalan anlamlı kısmıdır. İkiye ayrılır. İsim kökü ve fiil köküdür. Fiil kökleri; hareket anlamı taşıyan sözcüklerdir. Fiil köklerini ad kökleri gibi tek başlarına kullanılamaz. Fiilin sonuna konan kısa çizgi (–), “mak, mek” diye okunur.

Örneğin; sev - mek , gül - mek, koş - mak

İsim kökleri ise tek başlarına kullanılabilirler: su, ev, taş, çöl vb.

Ekler; tek başına anlamı olmayan kendinden önceki kelimelere gelerek yeni kelimeler türetmeye, cümleler türetmeye yarar. Türkçe sondan eklemeli bir dil olduğu için ekler büyük önem taşır. Yapım ekleri ve çekim ekleri olarak ikiye ayrılırlar. Çekim ekleri eklendiği kelimelerin anlamını değiştirmeden türetir.

Örneğin; çoğul ekleri ve iyelik ekleri çekim ekidir. Çiçek + ler çekim eki almıştır. Araba + mız çekim ekidir.

Yapım eki ise eklediğini sözcükten tamamen yeni bir sözcük türetir. Göz + lük

Gövde; KÖK+ Yapım ekidir. Kökle gövde anlamca birbiriyle ilişkili ancak karşıladıkları kavramlarvarlıklar değişiktir. Örneğin; var-lık-lı , yok-sul-luk
Mayıs 2014

ömer Geziciler, bir soruya yanıt verdi.

Zıt anlamlı kelime nedir?

İş olsun diye soruldu heralde, adı üzerinde anlamları zıt olan kelimeler.
Mayıs 2014

Şaman, bir soruya yanıt verdi.

Günlük dilde kullandığımız, Yunan mitolojisinden gelen ilginç kelimeler nelerdir?

Dil
Poyraz sözcüğümüz ismini Yunan kozmolojisindeki "küçük" tanrılardan, Trakya'da oturan Kuzey Rüzgarı tanrısı Boreas'dan alır. Keza Bora sözcüğü de

Dil
Hipnoz sözcüğü Yunan uyku tanrıçası Hypnosis'den gelir.

Dil
Panik sözcüğünün Yunan çoban tanrısı Pan'dan geldiği söyleniyor.

Dil
Afrodizyak sözcüğü Yunan Güzellik Tanrıçası Aphrodite'den gelir.

Dil

Nergiz ve narsisizm mitolojideki Narcissus'dan gelir. Hatta aynı hikayede kız tarafı
Dil
Ekho'da eko sözcüğüne isim vermiştir.

Yunan mitolojisinde yakışıklılar yakışıklısı Narcissus, ve ona aşık olan talihsiz genç kızlardan biri olan Ekho'nun hikayesine göre... Ekho'nun aşkı imkansızdır, çünkü kendisi Hera tarafından her cümlenin son kelimesini tekrar etmekle cezalandırılmıştır. Bir gün sevdiğine bu haliyle gözükünce Narcissus kaçıvermiş kendisinden, ehâliyle kendisini mağaralarda dağlarda yaşamaya vurmuş Ekho. Hani dağda felan bir gün haykırıverirseniz, cümlenizin son kelimeleri size Ekho aracılığıyla eko edilir. : smiley6:

Gelelim Narcissus'a... Kendisini çok beğenen bu delikanlı, Ekho ve diğer genç kızları kendisine aşık ettiği için tanrılar tarafından cezalandırılır. Bir gün su içmek için bir pınara eğilen Narcissus kendi görüntüsünü görür ve kendisine aşık olur. E bu aşkdan daha imkansızı var mıdır? Karar verir kendisini yalnızca ölümün kurtaracağına. Ölümünün üzerine bir nergis çiçeği açar. Ama Narcissus'un kendisine olan aşırı beğenimini, narsisizm ile bağdaştırıyoruz burada.

Dil
Aşil tendonuna isim veren "Akhilleus" tanrıça Thetis ve ölümlü bir kral olan Peleus'un oğludur.

Dil
İris, gökkuşağı ile kişileştirilmiş olup tanrıların habercisiydi. Bu habercinin adı sonraları, "gökkuşağı" manasında kullanıldı. Gözdeki renkli kısma da, bu renklilğinden ötürü, iris adı verildi.

Dil
Io var bir de, ismini iyon'a veren. Zeus'un çapkınlık yaptığı kızlardan biri. Hera, tam bunları basacakken, Zeus açıkgözlülük yapar ve Io 'yu bir ineğe çevirir. Ee Hera bunu yer mi? Bu ineği öyle bir şekilde cezalandırır ki, peşi sıra bir at sineği gönderir... Io kaçar ve geçtiği yerlerden biri de Ionia (İyonya) olarak adlandırılır.

Dil
Defne ismi de mitolojideki Daphne'den gelir.

Destana göre Apollon, Yunan deniz tanrılarından biri olan Peneus'un kızı Su Perisi Daphne'ye aşık olmuştur. Daphne'ye umutsuzca aşık olmasının nedeni, aşk tanrısı Eros'un oklarından birine hedef olmasıdır.

Apollon aslında çok iyi bir okçudur ve kendiyle övünmeyi çok sever. Birgün kendisi gibi iyi bir okçu olan Afrodit'in oğlu genç Eros ile karşılaşır ve onun okçuluk kabiliyeti ile ilgili alaycı sözler söyler. Buna karşılık, Eros öç almak ister ve iki ok hazırlar. Biri altın suyuna batırılmıştır ve saplandığı kişiye tutku ve sonsuz aşk verecektir. Diğer ok ise saplandığı kişiyi aşk ve tutkudan tamamen uzaklaştıracaktır. Altın ok Apollon'un kalbine saplanır ve Daphne'ye umutsuzca aşık olur. Fakat ne yazık ki diğer ok Daphne'nin kalbine saplanmıştır. Daphne, Apollon'dan sürekli kaçar ve aşkını reddeder.

Bir gün Daphne yine kaçarken Apollon'la karşılaşır ve kaçmaya başlar. Bu sefer yakalanacağını anlayan Daphne babası Peneus'dan yardım ister. Peneus, Daphneyi Defne ağacına dönüştürür ve Apollon ona ulaştığında kalp atışları halen duyulmaktadır. Daphne sonsuza dek defne ağacı olarak kalacaktır. Ama içinde aşk ateşi yanan Apollon onu unutmayacağına ve unutturmayacağına söz verir. Zaferlerin simgesi başlara konan bir taç olarak unutulmamasını sağlar.

Tüm Apollon heykellerinin başında gördüğümüz defne yapraklarından yapılmış tacın sebebi budur.
Dil
Avrupa da Europa'dan geliyor.

Mitolojide Avrupa kıtasına ismini vermiş Fenikeli kız. Zeus görüp beğendiği Europa'ya ulaşmak için beyaz bir boğa kılığına girer. Europa'nın sahilde oynamasını fırsat bilerek kıza yaklaşır ve onu sırtına alır. Sonra yüzerek Girit Adası'na kızı kaçırır. Europa Zeus ile birleşerek 3 çocuk sahibi olur; Minos, Sarpedon, Rhadamanthys. Minos, Girit Adası'na hükmederek Minos uygarlığını başlatır.
Mayıs 2014

Devrim Güren, bir soruya yanıt verdi.

Günlük dilde kullandığımız, Yunan mitolojisinden gelen ilginç kelimeler nelerdir?

Fayton kelimesinin kökeni Yunan mitolojisine dayanır. Kelimenin aslı güneş tanrısı Helios'un oğlu Phaethon'a dayanır. Hikayeye göre Phaethon, babasının güneş arabasını çalarak dünyayı neredeyse ateşe vermiştir.
Dil
Mayıs 2014

Turan Söylemez, bir soruya yanıt verdi.

Günlük dilde kullandığımız, Yunan mitolojisinden gelen ilginç kelimeler nelerdir?

Dil
Hijyen. Yunan mitolojisinde tıp tanrısı olan Asklepios'un kızı Hygieia'dır. Hygieia, temizlik ve sağlık tanrıçasıdır. Dilimize Fransızca'dan geçmiştir.
Mayıs 2014

Turan Söylemez, bir soruya yanıt verdi.

Zıt anlamlı kelime nedir?

Anlam yönüyle bir kelimenin karşıtı anlama gelen kelimedir. Uzun-kısa, var-yok, ileri-geri, gelmek-gitmek gibi... Her kelimenin zıt anlamlısı bulunmaz. Ayrıca olumsuzluk ile zıt anlam karıştırılmamalıdır.

Olumsuzluk bir durumu ifade eder, kelimede olumsuzluk değil zıtlık vardır:
Seni mutlu görüyorum ama ben mutlu değilim. Cümlede mutlu kelimesi ile mutlu olmamak durumu zıtlık yönüyle karşılaştırılamaz. Ancak mutlu ile üzgün kelimeleri bir arada kullanılsaydı bir zıtlıktan söz edilebilirdi.

Örnekler verelim:
  • Dört yanlış bir doğruyu götürür.
  • Bazen güler bazen ağlardık.
  • Dar koridorlar geniş odalara açılıyor.
  • Kurunun yanında yaş da yanar.
  • Akıllı düşman akılsız dosttan iyidir.
Mayıs 2014

Gizli Kullanıcı,  yeni bir soru sordu.

Nisan 2014

Akif Dağ, bir soruya yanıt verdi.

Kişi kelime haznesini nasıl geliştirebilir?

Kitap okuyarak, çevresindeki insanlarla bilgi alış verişinde bulunarak, karşısındaki insanın fikirlerini dinleyip sıra kendisine geldiğinde düşüncelerini söyleyerek kelime haznesini geliştirebilir. Fakat önemli olan bunun sürekliliğidir.
Mart 2014

Ali Kaan Yantiri, bir soruya yanıt verdi.

Kişi kelime haznesini nasıl geliştirebilir?

Elinden kitap düşürmeyerek veya bulmaca çözerek kelime hazineni geliştirebilirsin.
Mart 2014

Turan Söylemez, bir soruya yanıt verdi.

Anlam genişlemesi nedir? Anlam genişlemesine uğrayan örnek sözcükler nelerdir?

Bir kelimenin zamanla temel anlamından daha da fazla anlamlar yüklenmesidir. Kelimenin anlam alanı genişler ve anlam genişlemesi ortaya çıkar. Başka bir tanım olarak, sözcüğün özel anlamından sıyrılıp genel bir anlam almasıdır. Mesela "dal" kelimesi ağacın bir parçası anlamında kullanılırken zamanla farklı anlam alanlarına girmiştir: "Birçok bilim dalında ödülü var" örneğindeki gibi...

Anlattığımız dil hadisesiyle günlük hayatta en sık marka isimlerinde karşılaşırız. Şöyle ki pilot kalem, selpak, sana yağ, gırgır, kot pantolon gibi kelimelerdeki "pilot, selpak, sana, gırgır, kot" gibi kelimeler aslında özel bir marka ismiyken anlam alanları genişlemiş ve genel olmuştur.
Daha fazla

23 kişi

Konunun Takipçileri

Alt Konu Başlıkları

Henüz bu konu başlığı ile ilgili konular bulunmuyor.