Bilmek istediğin her şeye ulaş

Öykü

REDIRECT Hikâye

Kasım 2014

Rıdvan Bayhan @ridvan_bayhan

Betimleme (tasvir) tekniği geliştirilebilir mi?

Neden geliştirilemesin, Marquez gibi bu konuda uzman yazarların betimlemeleri incelenerek ve taklit edilerek teknik özümsenip gelişebilir.
Ağustos 2013

Gizli Kullanıcı

Atasözlerinin bildiğiniz ilginç hikayeleri nelerdir?

Püf Noktası:

Vaktiyle testi ve çanak-çömlek imal edilen kasabalardan birinde, uzun yıllar bu meslekte çalışan bir çırak, kalfa olup artık kendi başına bir dükkan açmayı arzu eder olmuş. Ne yazık ki her defasında ustası ona:

“Sen daha bu işin püf noktasını bilmiyorsun, biraz daha emek vermen gerekiyor” dermiş.

Ustasının bu sonu gelmez nasihatlerinden sıkılan kalfa, artık dayanamaz ve gidip bir dükkan açar. Açar açmasına da yeni dükkanında güzel güzel yaptığı testiler, küpler, vazolar, sürahiler onca titizliğe ve emeğe rağmen orasından burasından yarılmaya, yer yer çatlamaya başlar. Kalfa bir türlü bu çatlamaların önüne geçemez. Nihayet ustasına gider ve durumu anlatır.

Usta, “Sana demedim mi evladım; sen bu işin püf noktasını henüz öğrenmedin. Bu sanatın bir püf noktası vardır” demiş.

Usta bunun üzerine tezgaha bir miktar çamur koyar ve, “Haydi” der, “geç bakalım tezgahın başına da bir testi çıkar. Ben de sana püf noktasını göstereyim.”

Eski çırak ayağıyla merdaneyi döndürüp çamura şekil vermeye başladığında usta önünde dönen çanağa arada sırada "püf!" diye üfleyerek zamanla testiyi çatlatacak olan bazı küçük hava kabarcıklarını patlatıp giderir. Böylece çırak da bu sanatın “püf!” denilen noktasını öğrenmiş olur.

Her sanatın incelik gereken nazik kısmına da o günden sonra “püf noktası!” denilmeye başlanır.

Onca emeğe rağmen küçük ve basit görülen hava kabarcıklarını patlatmayı ihmal etmek tüm emekleri yok ediyor. Basit fakat etkili bir yöntemle tüm emek zayi olmaktan kurtuluyor.
Temmuz 2013

Gizli Kullanıcı

Hikaye yazarken nelere dikkat edilmelidir?

Hikaye
  • İyi bir hikaye yazmak kolay değildir. Öncelikle hikayenin ne olduğunu söz gelimi uzunluğu veya kısalığını, mekan-kişi-zaman-olay yapısını bilmelisiniz. Genellikle kısa bir tür olduğu için okuyucuyu çekmek istiyorsanız dikkatli yazmalısınız.
  • Hikayede çok derin olaylara dalmamalısınız. Çünkü hikaye kısa bir türdür ve eğer siz olay zincirini iç içe geçirirseniz bunu kısa bir yazın türünde tamamen vermeniz zordur. Tabii uzun hikaye yazacaksanız başka, bu kural biraz daha esnetilebilir. Ama siz mümkün olduğunca yüzeysel tutun.
  • Hikayenizi yazarken anlatıcı bakış açısını nasıl seçeceğiniz önemlidir. Gözlemci bakış açısı mı, birinci şahış bakış açısı mı yoksa Tanrı bakış açısı mı olduğuna dair iyi bir seçim yapmalısınız. Anlatmak istediğiniz hikayeyi kendi başınızdan geçmiş şekilde anlatmakla, sadece gördüklerinizi tarafsız ve hikaye kişisinin siz olmadığınız Tanrı bakış açısı veya gözlemci bakış açısından anlatmak arasında çok fark vardır.
  • Ayrıca teknik olarak sağlam cümleler kurmasını bilmelisiniz. Bazıları öyküyü yazarken cümlede di'li geçmiş zamanı kullanır ve birden miş'li geçmiş zamana geçer. Yani anlatımda zaman kipini istikrarlı ve çelişkisiz kullanın. Bu okur için çok rahatsız edicidir. Mesela:
    "O gün evden sahile doğru yürürken üstü başı toz çamur oldu. Üşümüyordu, içinde ayrılığın dayanılmaz sıcaklığı yüreğini yakıp kavuruyordu. Yıllardığı sevdiği kadın ondan ayrılmış."
  • Hikayeleri asla günlük konuştuğunuz dille yazmayın. Bu artık herkesin bilmesi gereken bir kural ama birçok öğrencimizin hikayeleri böyle yazılıdır:
    "Ahmet Selim'e bakarak ya o beni sevmedi ki dedi. Selim de ona doğru bırak onu dedi. Sonra kantine gidip çay içtiler. Ofise gelip eşyalarını aldılar, ikisi de evine gitti."
Bunlar benim bulabildiklerim. Şimdi de uzmanlarından genel olarak yazma tavsiyelerini dinleyelim:
  • Elmore Leonard
    - Bir kitaba, asla havadan söz ederek başlamayın.
    - Hesapsız ünlem kullanmayın. 100.000 kelimelik bir düz yazıda en fazla iki ya da üç tane ünlem olmalı.
    - “Birdenbire” sözcüğünü asla kullanmayın.
  • Diana Athill
    -
    Cümlelerinizin ritmini kontrol etmek için, yazdıklarınızı sesli bir şekilde kendinize okuyun.
  • Margaret Atwood
    - Uçaklarda yazmak için kurşunkalem kullanın. Tükenmezkalemler akabilir. Peki, ya kurşunkalem de kırılırsa? Kalemi açamazsınız, çünkü uçaklarda kesici alet bulunduramazsınız. O zaman: Yanınıza iki kalem alın.
    - İki kalemin de ucu kırılırsa, metal ya da cam tırnak törpüsüyle ucunu açabilirsiniz. Üzerine yazacak bir şey alın. Kâğıt olabilir. Olmadı, bir tahtanın ya da kolunuzun üzerine de yazabilirsiniz.
    - Bilgisayar kullanıyorsanız, yazdığınız her şeyi yedekleyin.
    - Sırt egzersizleri yapın.
    - Kitabınızı, okuyup fikirlerini söylemeleri için bir ya da iki arkadaşınıza verin. Asla, duygusal ilişki yaşadığınız kişiye vermeyin, tabii ayrılmayı planlamıyorsanız.
    - Ormanın ortasında oturup durmayın. Kaybolduysanız ya da tıkandıysanız, geldiğiniz yoldan geri dönüp başka bir yola girin. Karakteri değiştirin, zamanı değiştirin, açılış sayfasını değiştirin.
  • Jonathan Frenzen
    -
    Okur bir arkadaştır; rakip ya da taraftar değildir.
    -
    Yazarken “Sonra” sözcüğünü kullanmayın. Bunun için “ve” sözcüğü var.
    -
    Çok bariz bir birinci şahıs ağzı kendini karşı konulamaz şekilde ortaya koymadığı takdirde üçüncü ağızdan yazın.
    -
    Bilgiye erişim ücretsiz ve evrensel olduğu için, roman yazarken kapsamlı bir araştırma yapmak da şart oldu.
Mayıs 2013

Harun Can @haruncan

Herkesin en az bir kere okunması gereken kitaplar hangileridir?

Ben kendi listemden aklıma gelen bir kaçını yazayım:
  1. The Power of Habits (Alışkanlıkların Gücü) - Charle Duhigg (Bkz: inploid.com/post/aliskanliklarin-gucu-charles-duhigg)
  2. Buyology - Martin Lindstrom (Bkz: kitapyurdu.com/kitap/default.asp?id=451294)
  3. Outliers (Çizginin Dışındakiler) - Malcolm Gladwell (Bkz: idefix.com/kitap/outliers-cizginin-disindakiler-malcolm-glad...)
  4. What the Dog Saw (Köpeğin Gördüğü) - Malcolm Gladwell (Bkz: idefix.com/kitap/what-the-dog-saw-kopegin-gordugu-malcolm-gl...)
Başka kitaplar da mevcut tabi, bunlar aklıma son dönemde ilk gelenler, hepsini okudum ve yeni bilgiler öğrenmek isteyenler için hepsi de birbirinden değerli kitaplar benim gözümde.
Ocak 2011

Ahmet Torun @ahmettorun

Aranızda öykü, hikaye, roman ve benzeri kurgu yazan kimler var? Tavsiyeleriniz nelerdir?

2 tane öyküm var. Yaklaşık 1 düzine de şiirim. Yine aşırı amatör olarak da 3 kısa film senaryosu yazdım. Ara ara hala şiir yazıyorum ama gönlümden geçen ölmeden evvel uzun metrajlı bir film senaryosu yazmak.

11 kişi

Konunun Takipçileri

Alt Konu Başlıkları

Henüz bu konu başlığı ile ilgili konular bulunmuyor.