Alan Derinliği yaratmak

Eylül 2014 | Belgi Saygı, Oyuncu
Alan Derinliği Nedir?
Fotoğrafta net olarak görülen alana, “alan derinliği” denir. Net görülen alan fazla ise alan derinliği çoktur, net görseli az ise alan derinliği sığ diye tabir edilebilir.

312

Örnekte de görüldüğü gibi çekilmek istenen konuyu arkasında bulunan görüntüden ayırmak istediğimizde sığ alan derinliğini (arka alan flu olur), arkasındaki konuları da netlemek istediğimizde de alan derinliğini çoğaltabiliriz. Örneğin; bir portre fotoğrafında net alan derinliğinin azalması yani kişinin arkasında bulunan nesnelerin belirsiz görünmesi, kişiyi daha ön plana çıkarır. Ancak insan-mekan ilişkisinin kurulması gerekli ise kişinin
bulunduğu mekanın da anlaşılır olması için arka planın da net olması gerekebilir.


Alan Derinliğinin Bağlı Olduğu Faktörler Nelerdir?

Alan derinliğinin artması ya da azalması (net alan derinliği) üç faktöre bağlıdır; Diyafram açıklığı, Objektif odak uzaklığı ve Objektif ile konu arasındaki uzaklık.

Diyafram Açıklığı

Açık diyafram değerlerinde net alan derinliği azalır. Açık diyafram, arka planın daha netsiz (flu) olmasına yol açar. Kısık diyaframda ise tersine net alan derinliği artar. Diyafram, lensten geçen ışığın miktarını ya da şiddetini ayarlamak için lensin içine yerleştirilmiş olan
düzeneğe denir. Yani diyafram, görüntü düzlemine odaklanmak üzere gelen ışık demetinin konik açısını belirler. Tıpkı gözbebeklerimiz gibidir. Çok ışıklı ortamda kısılır. Karanlıkta ise büyür.


312

İngilizce ‘Aperture’ (Diyafram) ayarı makinenin A veya AV modunda yapılır ve değerleri de
F ile gösterilir. Diyafram değerleri şöyledir;

312

1 / 1,8 / 2 / 2,8 / 3 / 3,5 / 4 / 4,5 / 5,6 / 8 / 11 / 13 / 14 / 16 / 18 / 20 / 22

(Açık Diyafram)
ß--------------------------------------------------------à (Kısık
Diyafram)


312

Objektif Odak Uzaklığı

Objektif ile konu (nesne) arasındaki mesafe anlamına gelir. Dar açılı objektiflerde optik kuralları gereği netlediğimiz alanın arkasında ve önünde bulunan nesnelerin netliği azalır ve alan derinliği azalmış olur. Geniş açılı objektiflerde ise netlediğimiz alan dışındaki yerler
de net olur ve net alan derinliği artar. Odak uzaklığına göre objektifler üçe ayrılır;

312

a) Kısa odaklı objektifler: Geniş açılı objektiflerdir, genellikle 65 derece ve daha fazlasını görürler. Odak noktasına düşürdükleri saha alanı geniştir, hedef odağa küçük olarak düşer.

b) Orta odaklı objektifler: Orta açalı objektiflerdir. Görüş açıları 65-40 derece arası olanlardır. Bu objektiflerde odağa düşen saha büyüklüğü ve hedef büyüklüğü normal
boydadır. Portrelerde sıklıkla tercih edilirler.

c) Uzun odaklı objektifler:
Teleobjektifler olarak adlandırılır. Görüş açıları 40 dereceden daha azdır. Bu objektiflerde odak noktasına düşen saha küçük, hedef olarak nispeten büyüktür. Uzak konular için tercih edilirler.


312

Objektif, fotoğraflanacak yerin odak noktasında film emülsiyonuna veya sensöre, hayalinin düşmesini sağlayan, mercek veya mercekler topluluğudur. Odak uzaklığı arttıkça net alan derinliği azalır. Ne kadar fazla odak uzaklığına sahip lens kullanılırsa o kadar az alan derinliğine sahip olunur.

Objektif ile Konu(Nesne) Arasındaki Uzaklık

Netlenen objenin makinaya olan uzaklığına veya yakınlığına göre de net alan derinliği değişir. Objeye yaklaşmak net alan derinliğini azaltır.

312

Aynı resmin netlenen oblejeden uzaklaşıldığı zaman net alan derinliğinin arttığını görürüz.

312