Anne ölümlerinde risk faktörleri

Aralık 2013 | Gonca Köse, Öğrenci
Türkiye'de anne ölümleri kadın ölüm nedenleri arasında 5. Sıradadır. 2005 anne ölümleri araştırmasına göre anne ölüm hızı yüz bin canlı doğumda 28. 5 'tir. Diğer ülkelerde bu rakam 3 ve 7 arasındadır.

Anne ölümüne yol açan nedenlerin doğum sonra dönemde kanamalar, gebelik hipertansiyonu, enfeksiyonlar gibi müdahale yapılabilecek durumlarda kayıpların yaşanması üzücü olmaktadır.

Risk faktörlerini sıralayacak olursak;
  • Yüksek doğum sırası kısa doğum aralığının olmasıdır.
  • Genç ve ileri anne yaşı riski artıran diğer bir faktördür. Ülkemizde iki durumda gebe kalanların sayısı fazladır. 20 yaşın altında ve 35 yaşın üzerinde yapılan doğumlar tüm doğumların %20 sini oluşturuyor. Ayrıca ülkemizde 15-19 yaşlarda adölesan çağında doğum yapanlar %6 lık dilimi oluşturmaktadır.
  • Kırsal kesimlerde doğum öncesi bakımın ve eğitimin yetersizliği, doğum oranının fazla olması ve önleyici yöntemleri kullanmanın az olması risk faktörüdür. Tüm bu eksikliklere rağmen doğum sayısının belli aralıklar verilmeden çok sayıda yapılması anne için risktir.
  • Kırsal kesimde kadınların aldığı hizmeti kentte kadınlar 4 katı kadar fazla oranda almaktadır. Ayrıca kırsal alanda doğumların %18. 9 kendi kendine ya da mahalle ebeleri ile gerçekleşirken kentte bu oran 3. 6 ya düşmektedir.
  • İstenmeyen gebeliklerde düşüklerin sıkça yaşanması yine kırsal kesimde daha fazla görülmektedir. Bu da burada aile planlamasının ne kadar eksik olduğunu göstermektedir.
  • İsteyerek düşük yapma sonrası daha meydana gelen problemler anne sağlığını tehdit edicidir. Doğu bölgelerinde sık görülen bu durum gerekli eğitimin verilmesiyle önlenebilir.
  • Sigara içme kadın ve anne sağlığını bozan etkenlerin başında gelmektedir. Kentte yaşayan anne adayları, emziren anneler kırsal kesimde yaşayanlara göre daha fazla sigara içmektedir.
Dünya sağlık örgütüne göre;

Her gün yaklaşık 800 kadın gebeliğe ve doğuma bağlı önlenebilir nedenlerle kaybedilmektedir. Anne ölümleri kırsal ve fakir bölgelerde daha yüksektir. 15 yaş altındaki adolesan gebeliklerde anne adayı ileri yaşlardaki gebeliklere göre komplikasyonlara ve anne ölümüne karşı daha fazla risk altındadır.

Unutmamamız gereken en önemli şey bir ülkenin gelişmişlik düzeyinin o ülkede ki anne ve bebek ölümlerinin sayısı belli eden önemli faktörlerin başında gelir. Malesef bizim ülkemiz bu konuda anne ölümlerine neden olan faktörleri engelleme çalışmalarına daha az gidiyor. Çocuk sayısının artırılmasını tavsiye ederken annenin sağlık açısından değerlendirilmesi ne kadar yapılıyor? Ya da 20 yaş altı doğumun riskli olduğu herkes tarafından bilinirken ergenliğe daha yeni girmiş kızların evlendirilmesine izin verirken bu durum ne kadar düzeltilebilir?

Çok anlamlı olduğunu düşündüğüm bir karikatür...

Kadın Sağlığı