Bisikletin Tarihi

Temmuz 2014 | Turan Söylemez, Araştırmacı
Bisiklet günümüzden yaklaşık 200 yıl önce ortaya çıktı ve insanlar tarafından alayla karşılandı. Zaman değerini artırdı ve bugün dünyada yaklaşık bir milyar tane bisiklet bulunuyor. Tabii bir de bisiklet tutkunları...

Bisiklet modern anlamda 1817'de Almanya'da icat edildi. Mucidi Baron K. Drais patentini bir yıl sonra aldı.

903
Drais'in bisikletinin gövdesi ahşap, tekerlekleri metaldi. Pedalı da bulunmuyordu.

Gövdesi ahşap, tekerleği metal olan pedalsız bu bisiklet sürücünün iki ayağıyla hızla yürüyerek ivme kazandıktan sonra kendini koltuğa oturtması şeklinde çalışıyordu. Drais bu alete laufmaschine yani “koşu makinesi” ismini verdi. Fransızlar bu makineyi velocipede yani "hızlı ayak" ismiyle andı ve Türkçe'ye bisiklet, velespit olarak geçti.

Her ne kadar Almanya'da icat edilse de bisikletin gelişimi Fransa ve İngiltere'de oldu. İngiliz bir at arabası imalatçısı 1818'de bisikleti biraz daha geliştirdi. O yıl yaklaşık 320 tane daha bisiklet üreterek sürücü kursu açtı. Zenginlerin revacında olan bisiklet dönemin halkı tarafından “züppe atı” ve “hobi atı” denilerek alaya alındı. Yaygınlaşmadı. Pedal ise ancak Fransızlar tarafından 1863'te bisiklete eklendi.

Fransa'da 1867'de Michaux şirketi tarafından pedallı bisikletin seri üretimleri gerçekleştirildi. Bu bisikletler tamamen ahşaptı, bu nedenle parke yollarda rahatsız edecek kadar çok sarsılıyordu. Öyle ki halk bisiklete yeni bir isim buldu: "Kemik titreten".

Ön tekerleği büyük arka tekerleği küçük olan bisikletler ise Fransız bir dikiş ustası olan J. Starley tarafından tasarlandı. Starley, ön tekerleğin büyük olması durumunda bisikletin daha hızlı gideceğini biliyordu ve bunu yaptı. Çapı 1,5 metreyi bulan tekerlek yükseltilince tekerleğe jant eklendi ve bisiklet hafifledi.

903
Bir "kemik titreten" bisiklet.

Modern bisiklet ise "kemik titreten"e bir alternatif aranması sonucu ortaya çıktı. Yüksek tekerlekli bisikletlerde ön tekerlek büyük olduğu için sürücünün ayağını yere basması zordu. Kaza anında bu nedenle yaralanmalar oluyordu. Buna çözüm olarak üreticiler tehlikesiz bisiklet üretme ihtiyacı hissetti. Bisikletlerde zincir ve dişliler kullanılmaya başlandı ve bu çözüm büyük tekerleğe ihtiyaç kalmadığını gösterdi. Son önemli geliştirmeyi de İrlandalı veteriner J. B. Dunlop, 1887’de gerçekleştirdi. Çocuğunun bisikletine şişme plastikten yapılan tekerlek ekleyince bisikletin sarsıntısı da azaldı. Bisikletin konforu ve rahatlığı arttıkça tüm dünyada kabul gördü. Günümüzde 500 milyon bisikletle en çok bisiklete sahip olan ülke Çin.