Bursa Evleri

Şubat 2012 | Sevda, Mimar
Mimari
16. yüzyıl sonuna kadar  kerpiç olan Bursa evleri sonları ahşap strüktürlü ve bağdadi sıvalı olmak üzere biçimlenmiştir. Asıl Bursa karakteri, ahşap malzemenin ağırlıklı olarak yapı bünyesine girmesiyle doğmuştur.  Bu dönemden sonra evlerin alt katları yığma taş, kerpiç veya kerpiç dolgulu ahşap olarak yapılmıştır. Üst katlarda derzli tuğla dolgular ve ahşap malzeme ağırlık kazanmıştır.
Mimari
 
   Bursa'daki bazı bölgelerdeki evler 18. yüzyılın ikinci yarısına kadar olan yapılanmada İstanbul örnek alınmış ve daha sonra da Barok, Rokoko ve Ampir üslupları sivil mimariyi etkilemiştir. XIX. yüzyıldan sonra yapılanmada yeni bir olgunun başladığı dikkati çekmektedir. Bu dönemde evlerin dış yüzeyleri ahşap strüktürlü, kerpiç dolgu duvarlar üzerine de Bağdadi öncelik kazanmıştır. Bunların üzerleri de sıva ile örtülmüştür. Bu dönem evlerinde ahşap pencere söveleri, saçak süslemeleri, eli böğründeler ve kafesler de onları tamamlamıştır. Evlerin sıvanan yüzeyleri sarı, kırmızı, çivit mavisi ve yeşil gibi renklerle boyanmış ve böylece Bursa evlerinin karakteristik görünümü ortaya çıkmıştır.     
Mimari

    Bursa Evleri genellikle iki katlı olup, ender de olsa üç katlı evlerde genellikle bir de ara katı eklenmiştir. Ara katlar genelde basık tavanlı, küçük pencereli olup, kolayca ısıtıldıklarından ötürü de bunlara kış katı ismi yakıştırılmıştır. Evlerin zemin katları taş duvarlı ve küçük pencereli, bahçe ile bütünleştikleri görülmektedir. Taşlık denilen bu mekânlarda mutfak, kiler, ahır gibi günlük gereksinimde kullanılan bölümler de eklenmiştir. Evlerin en önemli bölümü üst katlar olup, oldukça gösterişli bir merdivenle sofaya çıkılır ve odalar bu sofaya açılır. Aynı zamanda bu odalar dışarıya çıkıntılı cumbalarla da hem sokakla hem de bahçe ile bağlantılıdır.

Mimari

 
   Bursa evlerinde çoğunlukla ikinci katlar dışarı çıkmalarla, şahnişlerle son derece hareketli bir görünümdedir. Bursa evlerinde orta ve kenar çıkmalı, çift çıkmalı ve üçgen çıkmalı gibi birbirine benzeyen ancak yine de birbirlerinden farklı örnekler ortaya konmuştur. Özellikle Bursa evlerinde orta sofadan merdivenle çıkılan çatı arasına rastlayan bölümde cihannüma denilen gösterişli bir bölüm yapılmıştır. Cihannümalı Bursa evlerinin kendine özgü bir görünümleri vardır.  
   19. yüzyılda konak diye isimlendirilen büyük boyuttaki Bursa evlerinde harem ve selamlık birbirinden ayrılmış ve kent dokusunda da önemli bir konuma ulaşmıştır. Ayrı kapılardan girilen, ayrı merdivenlerden çıkılan bu tür evlerde her iki bölüm arasında dönme dolaplar yapılmıştır. Örneğin selamlıktaki bir misafire sunulacak ikram haremlikde hazırlanır, dönme dolaba konur ve dolap döndürülerek selamlık tarafına iletilir. Selamlık kısmının en önemli odası konuklarla tahsis edilen başodadır.