Çoban Salatası Sağlıktır

Haziran 23 - 20:07 | Süleyman Gönülkırmaz, Ziraat Mühendisi
Çoban salatası başka bir işleme gerek duyulmadan kolaylıkla tek öğünde, pek çok farklı vitamin ve etken maddeyi bünyemize kolay yoldan alabileceğimiz harika bir fito-besin kaynağıdır. Vücudumuzun savunmasında bizlere en iyi destek sağlayan kolay yiyecek grupları salatalardır. Bazılarımız her gün soframıza salatayı koymayı alışkanlık haline getiririz. Dünyada çok ilginç karışım ve sunumlar salata olarak isimlendirilebilmektedir. Bizim konumuz bu grubun en etkili ve en taze karışımı olan ‘’Çoban Salatası’’dır. Dağlarda, yaylalarda, kırlarda ve ovalarda hayvan otlatma işlemini yapan çobanın o günkü koşullardaki doğada kendiliğinden yetişen yenebilen otları toplayarak kendine doğal bir salata yapmasından dolayı böyle bir isimlendirme yapıldığı anlatılan mitoslar arasındadır. Bir Yörük çocuğu olarak meralarda hayvan otlatmam nedeniyle bu hikâye bana da uygun gelmektedir.

Çoban salatasının içeriği yapıldığı yere, mevsime ve yöreye göre değişmektedir. Bu salatanın mükemmel bir iksire dönüşebilmesi ‘doğal’ ve ‘taze’ olmasına büyük oranda bağlı olacaktır. Özellikle semt pazarlarına çıktınızda çoban salatanızı oluşturmada kullanabileceğiniz bitkiler için bir liste hazırlamak her zaman yararlıdır. Hemen sayabileceğimiz marul, soğan, sarımsak, gelincik, havuç, turp, maydanoz, ısırgan, yemlik, turp otu, tere, dereotu, domates, roka, lahana, biber, brokoli, havuç, suteresi, semizotu, deniz börülcesi, kaya koruğu, hardal, kişniş, nane, pazı, fesleğen, kekik, karnabahar, ebegümeci, kuzukulağı, acur, salatalık, arap saçı, kuşkonmaz, karahindiba, tekesakalı, yemlik, madımak, ışgın gibi yeşillikleri farklı sayı ve kombinasyonlarda harmanlayıp ilginç bir çoban salataları elde etmek mümkündür.
En basit 6-7 farklı malzeme ile oluşturduğunuz bir çoban salatasında bile 200’ün üzerinde özel yapıda potansiyel aktif kimyasal madde yer alır. En basit tanımlama ile hazırladığınız bir saltaya biraz koruk üzüm biraz asma filiz/sürgünleri ekleyin, “resveratrol” gibi çok güçlü bir antioksidanlı çoban salatanız olur. Yukarıda saydığım yeşilliklerin pek çoğunun fito-kimyasalları yüksek aktiviteye sahiptir. Bulunduğunuz yörelerde yenebilir özellikte olan otlardan da güzel yeni çoban salataları oluşturmak olanaklıdır.
Çoban salatası yenmesi ile bu bitkilerde yer alan taze aktif kimyasalları kolay ve doğal yoldan almış oluruz. Salatanızı elde ettiğiniz ölçülerde çok çeşit ve renkten oluşturmaya çalışınız. Oluşturulan her bir çoban salatası bizim en sağlıklı yeşil iksirlerimizdir.

Çoban Salatası Hazırlamanın Püf Noktaları
  • Salataya koyacağınız yeşilliklerin/bitkilerin iyice yıkanması,
  • Yıkanan salata malzemelerinin bir kasede biraz sirkeli suda bekletilmesi,
  • Salata malzemelerinin biraz iri kıyım doğranması,
  • Mümkün ise uygun olanların elle parçalanması,
  • İri kıyım doğramaların öncelikli yapılması,
  • Soğan, maydanoz gibi daha ince doğramaların en son yapılması,
  • Salata malzemelerinin doğranmasının kısa sürede tamamlanması,
  • Salatanın üstten soğuk sıkım ya da sızma zeytin yağı akıtılarak mühürlenmesi,
  • Salatanın servisten hemen önce karıştırılıp, kişilere ayrı servis edilmesi,
  • Salataya tuzun eklenmeyip, tuz kullanımının kişilere bırakılması,

Bu küçük püf noktaları, salatanın canlı kimyasının korunması ve lezzetinin artmasına katkı koyar. Bir çoban salatasının en güzel sosu güzel bir zeytinyağı, limon, sirke ve nar ekşisinin tekli ve çoklu kullanımı olabilir.
TARIM MÜHENDİSİ Süleyman GÖNÜLKIRMAZ

apelasyon.com/Yazi/830-coban-salatasi-s. . .