Çocuklara Programlama Öğretmek

Aralık 2013 | Mehmet Köse, Front-end And Back-end Developer
Obama'nın insanları yazılım öğrenmeye davet ettiği video bu aralar çok popüler. Hatta hemen arkasına Binary Yıldırım'ın bulut bilişim hakkındaki incileri yerleştirilmiş ki evlere şenlik. Konu güncel iken ben de bir süre önce yazdığım yazıyı paylaşmak istedim. Önce videoyu izleyelim.



Çocuklara Programlama Öğretmek

Bu sene yerli ve yabancı kaynaklarda fazlaca rastgeldiğim bir konu çocuklara programlama öğretme konusu. Tarihçesini bilmiyorum ama sanırım herşey MIT dekilerin küçük çocuklara programlama öğretmek için tasarladıkları scratch adlı program ile başladı. Benzer programların da türemesi pek vakit almadı. Hali hazırda büyük internet girişimlerinin Amerika’da bile yetenekli yazılımcı sıkıntısı çekebildiğini varsayarak, gelecekte çok büyük organizasyonların el birliği ile çocuklara programlama öğretme ve yeteneklilerini seçme adına bir yarışa girişeceği çok açık. Ben ise bu yazıda bu hareketin Türkiye’deki yansımalarını yorumlamaya çalışacağım.
Biz, ülke olarak muz cumhuriyetleri ve gelişmiş ülkelerin arasında, ilk kısma daha yakın bir yerde yer aldığımızdan ve akademisyenlerimizin hiç birşey üretmeyip yabancı tezleri çevirerek yenilik(!) yapması zorunlu olduğundan dolayı, hazır olanı kullanmayı ve riske girmemeyi çok seviyoruz, ama belki bir strach geliştirecek akademisyen cübbeli olmayabilir memlekette, o da bir ihtimal.
Her ne ise, dünyada bu adımlar atılırken Türkiye’de önde gelen üniversitelerimizden birinde konuya uyanılıp hemen birkaç çalışma yapmış ve kitaplar yayınlanmış. Biri MIT çalışması olan programın kullanımını anlattığından incelemedim, diğeri ise biraz daha dikkate değer bulup karıştırdığım ama fena halde sarsan bir kitap oldu. Kapağı çocuklar için oldukça uygun görünen kitabı incelemeye başladığımda herhangi bir yerden edinebileceğiniz, gayet de orta yaş insanlar için yazılmış giriş seviyesi arayüz ve programlama dillerinin anlatımını içeren bir kitaptı ve kesinlikle düzeyi çocuklara uygun değildi.
Twitter’da da aylar önce scratch anlatmak üzere site kurmuş birine çıkışıp daha ne yaptığını bilen ve daha orjinal, daha bize göre adımlar atılabileceğini savunmuştum. Konuşmanın gidişatına bakıp aslında Türkiye’deki durumu da anlayabilirsiniz.
Piaget'ye göre bir çocuk ancak 7 yaşından sonra somut nesneler ile zihinsel faliyetlere girişebilir, o yüzdendir ki birinci sınıflarda okuma yazmayı daha somut, çizimler ve oyuncaklar üzerinden anlatırlar. Aynı şekilde scratch programının amacı da, görsellerle programlama ögelerini somutlaştırıp çocuklara kavratmaya çalışmak. Ayrıca yine gelişim psikolojisindeki çalışmalar, çocukluk yaşlarında, yani kritik dönemde öğrenilenlerin bireyin tüm hayatını şekillendirecek olan bilgiler olduğu biliniyor. Örneklendirelim; sonradan öğrendiğimiz ingilizce mesela, 20 yaşında öğrendiğiniz dili ne olursa olsun anadiliniz gibi konuşmanız imkansız gibi birşeydir, çünkü konuşmak istediklerinizi önce anadilinizde düşünür, sonra diğer dile çevirirsiniz. Fakat kritik dönemde birden fazla dil öğrenilme imkanı varsa bu, diğer dili de anadiliniz gibi konuşabileceğiniz manasına gelir.
Pekala, bir programlama dilinin de teoride bir konuşma dilinden pek farkı yok, eğer bir çocuğa programlama dili öğretirseniz, o dil ile hayatının ilerleyen dönemlerinde şiir yazabilecek programcılar yetiştirirsiniz. Biz bir algoritma geliştirmek için günlerimizi harcarken, dünyayı bu şekilde algılayan ve her adımı algoritma üzerine kurulu müthiş yetenekli insanlardan bahsediyorum.
Ortaya karışık, çok eleştiri, az bilgi içeren bir yazı oldu sanırım. Ama keşke ülkemizden de, bir şeyleri olduğu gibi alıp kullanmak yerine var olan düşünceyi geliştirmek, ispatlamak veya yanlış olduğunu ortaya çıkarmak için çalışmalar yapan insanlar kitaplar yazıyor olsaydı.

mks.domates.org/post/51385272510/cocuklara-programlama-ogretmek