Darısı başımıza..

Ekim 2014 | Seyda Kartal, Mimar
BU DUYARSIZLIK NİYE ?

7527

Tarihi bu kadar kültür dolu millete yakışmayan davranışlarda bulunuyoruz, engelleri kaldırmak yerine engel oluşturma zihniyetini benimsemiş, at gözlükleriyle dolaşan bir millet olmuşuz ne yazık ki... Hazelwood gibi tasarımların ülkemizde önemsenmesini ve benimsenmesini istiyorum bize yakışanda bu...
7527
Hazelwood, birden fazla engeli olan yani görme ve işitme, işitme ve yürüme, algı bozukluğu gibi fiziksel engellerin beraber olduğu durumdaki, 2 ile 19 yaş arasındaki çocuklar için yapılmış bir okul. Okul 60 öğrenciye eğitim verebiliyor. Bu birden fazla engele sahip olan çocuklar için yapılacak okulun şartları ve ihtiyaçları mimarlar için de zorlayıcı bir durum olmuş. Fakat en azından mimarlar zorlukları aşmış ve mükemmel bir eğitim yapısı ortaya çıkmış.
75277527
75277527
Okul sakin bir konut bölgesinde parkın yanında konumlandırılmış. Çevredeki büyük ağaçlar ve yeşil alanların sağladığı doğal ortamın avantajlarından yararlanılmış ve yapının bu dokuya uyumlu olması için cephe ve taşıyıcı elemanlarda ahşap tercih edilmiş.
7527
7527
Mimarlar, çocukların okulda kendi başlarına bir yerden bir yere gidebilmeleri ve nerede olduklarını kolayca anlayabilmeleri için dokunma yoluyla algılanacak duvarlar, yüzeyler ve en önemlisi yol izleri geliştirmişler. Elle dokunularak hissedilen ve sokak gibi düşünülmüş okulun ana koridorunun duvarlarında karaçamdan yapılmış levhalar ve aralara mantardan yumuşak kaplamalar yerleştirilmiş. Bu yumuşak dokunuşlu yüzeylerdeki değişikliklerle çocuklar nerede olduklarını anlayarak kendi başlarına hareket edebiliyorlar. Mantar dışında karaçamdan faydalanılmasının sebebi bu ağacın doğal haliyle kullanımında algılanan bir kokusunun olması. Bu da görme ve işitme engeli olan çocukların algısı için düşünülmüş önemli tasarım detaylarından biri. Bu malzeme değişiklikleri dışında duvar boşlukları, yer yer nişler ve tırtıklı yüzeyler de oryantasyona yardımcı oluyor. İkinci bir yol izi de zemin döşemelerine uygulanmış. Zeminler de yer yer değişiyor ve kenarlarda takip edilebilecek kabartmalar yer almakta. Bu şekilde okulun içinde korkmadan yol bulabilen çocukların kendilerine olan güvenleri de artıyor.
İşitme engelli ve algılama bozukluğu olan (otistik ya da düşük zekalı) çocuklara yönelik belli işlevlerdeki alanları ve hacimleri (örneğin depolama alanları, tuvaletler, oyun alanları) doğal olan farklı renklerde boyayarak kolay algılanabilir hale getirmişler. Okulun aydınlık ve doğa ile iç içe yapısı huzurlu ve kolay algılanan bir kurgu yaratmış. Okulun birçok yerine piktogram ve aydınlatmalar ile yol gösterici ve öğretici işaretler yerleştirilmiş.
75277527
Okulun tasarım aşamasında müşteri, engelli vakıf ve kuruluşları, engelli aileleri ve Glasgow Kent Konseyi ile ortaklaşa bilgi paylaşımı ve denemeler gerçekleşmiş. Tasarım bu şekilde farklı aktörlerle birlikte ihtiyaç ve isteklerin bir araya getirilmesi ile oluşturulmuş. Sonuçta ortaya çıkan okul Ağustos 2007’de açılmış ve açıldığından beri çocuklar, aileler ve eğitmenlerden olumlu yorumlar almış.
752775277527
7527
Projenin tasarım hedeflerinin merkezinde çocukların kendilerini güvende, rahat ve mutlu hissedecekleri bir okul yaratmak varmış. Bunun yanında mimarlar kurumsal ve resmi havası veren her türlü detaydan kaçınmak istemiş. Okuldaki sınıflar hem trafiğin gürültüsünden kaçınmak hem de güneş ışığının parlaklığından daha çok yararlanmak için güney cephede yapılmış.
Yapı öğrenciler için yaptığı düzenlemeler ve iç mekan kurgusunun yanından kıvrımlı hareketli kütlesi ile de mimarları ve mimarlık pratiğini takip edenleri etkiliyor. Okul topografyaya uyumlu bir şekilde çevresindeki ağaç ve ağaç kümelerinin yerlerine göre form alıyor. Yapının formu sadece ağaçların yerlerinden kaynaklanmıyor. Kıvrımlı yapı sayesinde okulun ana koridoru sürekli bir sokak oluşturabiliyor ve okulun oturduğu arazinin boyundan daha fazla yararlanılıyor.
Bu başarılı proje birçok ödüle layık görülmüş. DesignShare Ödülü (Tasarım Paylaşımı ödülleri), 2009 yılı İskoçya Mimarlık Ödülleri Halkın Seçimi dalı birinciliği, 2009 dünya eğitim yapıları ödülü, IDA (uluslararası tasarım ödülü) bunlardan bir kaçı. Gerçekten gerek işleviyle ve iç mekanlarıyla gerekse kütlesel kurgusuyla mükemmel bir yapı. Dünyanın başka bir köşesinde de olsa başkalarına olan ihtiyaçları ve hayatta karşılaştıkları zorluklar en fazla olan engelli çocuklar için bir şeyler yapılmış olması mutluluk ve umut verici. Darısı başımıza…