Dejavu Gerçeği

Haziran 2019 | Siran Camgöz, Turizmci
Dejavu Nedir?

Bir olayı daha önceden yaşamış olma hissine Dejavu denir. ‘’ Ben bu olayı daha önce yaşamıştım’’ hissi oluşurken diğer yandan da aslında yaşandığının mümkün olunmayacağını kişi bilir. Kelime kökeni olarak Fransızca’ dan gelen sözcük, déjà (daha önceden) ve voir (görmek) kelimelerinden oluşur, yaşanılan bir olayı daha önceden yaşamış veya görülen bir yeri daha önceden görmüş gibi hissetme, o an için yaşanılan anı daha önceden yaşamışlık hâlinin adıdır Dejavu. Olayın daha öncesinde yaşandığını hissedenler konu ile ilgili herhangi detay kısmını hatırlamazlar.Dejavubir hastalık olmamasına rağmen yapılan çeşitli araştırmalara göre, bu hissiyatın sürekli tekrarlanması durumunda o zaman hastalıktan şüphelenilebilir ve bir uzmana görünmekte fayda görülür. Bu konudaki bilimsel açıklamalar çok önemlidir.

Dejavu Hissinin Nedenleri

Dejavukelimesi tarihte ilk olarak 1876 yılında Fransız Fizikçi Emile Boiraç tarafından kullanılmış, literatüre ise 1928 yılında Edward Titchener'in Bir Psikoloji Kitabı isimli eserinde geçmiş ve bu şekilde tanımı konulmuştur. İnsan beyni, olayları algılar ve insanda bulunan en gelişmiş araçtır buna göre Dr. Titchener, dejavu hissini şu şekilde tanımlar: ‘’Beyin; yaşanılana, gerçekleşene yönelik kesin bir algı üretemediyse kısmi bir algı yaratır ve bu kısmi algı da dejavu hissinin yaşanmasına neden olur. Beynin sağ ve sol lobu ile ilgili olan bu kısmı şu şekilde de tanımlamak mümkün. Beynin sağ lobu ile sol lobunun arasında kaynaklanan milisaniyeden bile daha küçük bir zaman farkı nedeni ile, bir taraf diğer taraftan önce olayı algıladığı için diğer lob sanki olayı daha önce yaşamış gibi olur. Bilimsel açıklamasının yanı sıra seyahat etmekte dejavuhissini tetikliyor. Yeni yerlere gidip, yeni şeyler keşfetmek ile bu duygunun tetiklendiği söylenebilir. Araştırmalar sıklıkla seyahat eden insanların bu duyguya sıklıkla kapıldığını ortaya koyuyor.

Dejavu Kimlerde Görülür?

Dejavu özellikle epilepsi hastalarda sıklıkla yaşanır, yaşanılan dejavu örnekleri sık oluyor ise epilepsi olup olmadığı ile ilgili uzmana başvurmak önemlidir. Tarih boyunca dejavu, şizofreni, şiddetli panik ve korkuya sebep olan kaygı ve kişilik bozukluklarıyla ilişkili görülse de hastalıklarla ilişkisi bilimsel olarak tam olarak ortaya konamamıştır.Dejavuhissi gençlikte daha fazla hissedilmesine rağmen sayı olarak demek gerekirse ayda birden fazla olmaz. Yetişkinlerde ise bu durumun yaşanması stres, yorgunluk, asabiyet veya farklı sebeplerden kaynaklanır. Yaş ilerledikçe, 40-50 yaşlarına gelindiğinde dejavu yaşama hissi yarıya iner. 60'larda ise senede bir kez veya daha az görülür.