Helen Kaplan Üç Aşamalı Model

Mart 2021 | Fatih Orhun Uzun, Psikoloji Öğrencisi
Helen Kaplan, psikodinamik ve fizyolojik modelleri birleştirilmesinde öncü olmakla beraber birçok cinsel terapistin öncüsü olmuştur. Psikodinamik yöntem genel olarak cinsel bozuklukları kötü çocukluk deneyimlerinden kaynaklanan endişelere yoğunlaşmış iken Kaplan kendi modelinde kısa ve uzun vadedeki nedenlerini ortaya koymuş ve bütüncül bir bakış açısı sunmuştur. Masters’dan farklı olarak Helen Kaplan cinsel tepkinin ilk evresinin heyecan değil arzu olduğu belirtmiştir.


1) Cinsel Arzu: Masters’ın ilk evresi heyecan iken Kaplan ilk evrenin “arzu” olduğunu söylemiştir. Eğer cinsel ilişkiye yönelik veya partnere yönelik bir arzu yok ise geri kalan evreler gerçekleşmemektedir. Arzunun fiziksel tetikleyicisi ise testosteron hormonudur. Testosteronun seviyelerine bağlı olarak belli problemler olabilir iken arzu evresiyle ilgili problemler genellikle karmaşık psikolojik durum ve evlilik konularıdır.


2) Heyecan: Masters’ın sertleşme ve vajinanın kayganlaşmasını kabul ederken daha detaylı olarak kullanılan ilaçlarında heyecanı etkileyebileceğini esas almıştır.


3) Orgazm: Masters’ın görüşünü bizzat kabul etmektedir.

Kaplan ayrıca sorun yaşayan çiftlerin kafalarında “cinsel fanteziler” yaratmasını önermiştir. Cinsel fanteziler genellikle performansı artırmaktadır ve keşifle beraber, bireylere zevk alma imkânı verir. Ayrıca bir kişi cinsellikten ne kadar uzak olursa, iştah gibi cinselliğe olan iştahı da artmaktadır.


Sınırlılıklar:Helen’in modeline göre cinsel istek açlığa benzetilmektedir, ne kadar cinselliğe uzak kalırsak o kadar aç oluruz. Bunun bazı süre dilimlerinde geçerliliği olabilse dahi cinsel arzuyu sadece fizyolojik değil psikolojik faktörlerde etkilemektedir. Bireyin iyi-kötü ruh hali, deprseyon veya iki bireyin birbirine hissettiği duygular cinsel arzuyu etkilemektedir.


Kaplan için cinsel fanteziler heyecan için önerilse de bireylerin birbirlerini metalaştırmasına sebep olabilmektedir. Mesela normal bir ilişki ile zevk alamayan birey fanteziler yoluyla zevk alırsa tehlikeli bir şekilde karşısındakini sadece mastürbasyon aracı olarak kullanabilir.


Kaynak: Cinsel Terapi-Irvin David Yalom