Hipnoz Hakkında

Mart 2014 | Devrim Güren, Psikiyatr
2419
Hipnoz, herkesin merak ettiği fakat hakkında bir o kadar yanlış bilgilere sahip olduğu bir konu. Bu yazımızda bir yandan hipnozla ilgili merakınızı giderirken bir yandan da konu hakkında doğru bilgi sahibi olmanızı sağlayacağız.
2419
Hipnoz; bakışla, sözle veya bir nesne kullanarak telkinle oluşturulan özel bir bilinç durumudur. Bu durumda hipnoz edilen kişi trans halindedir, çevreden gelen ışık, ses, koku gibi uyanlara tepkisiz kalır. Odağı sadece hipnoz edenin telkinleri üzerine kuruludur.

Hipnoz adı, eski Yunan uyku tanrısı Hypnosis'ten gelir. İsmini uyku tanrısından almasın rağmen hipnoz, bir uyku durumu değildir. Yanlış bir adlandırma olarak yapılmış, değiştirilmek istense de böyle alışıldığı için günümüze kadar gelmiştir. 2419
Hayır! He ne kadar dizi veya filmlerde böyle olsa da, gerçekte isteğiniz dışında veya siz istemedikçe hipnoz olamazsınız. Hipnoz olmanın ön koşullarından birisi de gönüllülüktür. Yani hipnoz olmayı istemektir. Kaldı ki hipnoz için öncelikle yapanın telkinlerini kabul etmek gerekir. Siz hipnozu reddedince telkinleri de reddetmiş olursunuz ve dolayısıyla hipnoza girmezsiniz.
2419
Siz istemediğiniz müddete hipnozda olsanız bile sırlarınızı söylemezsiniz. Çünkü bilinçli kontrolünüz hipnoz sırasında ortadan kalkmaz, aktiftir. Yani, vereceğiniz cevapları bilinç süzgecinizden geçirirsiniz.
2419
Hayır! Film ve diziler bu gerçeği gözetseydi eminim ki senaryolarında büyük bir eksiklik olurdu. Adı üstünde film veya dizi... Hayal mutlaka katılıyor.

Bir önceki soruda söylediğimiz gibi bilinç buna engel olur. Hatta uygulayan kişi ısrar ederse hastanın hipnozdan çıkması da muhtemeldir.
2419
Bir film efsanesi daha! Hipnoz bir uyku hali değildir ki uyanmamak gibi bir şey söz konusu olsun. Hipnozdan çıkmak için uygulayanın çıkma telkini vermesi yeterli.
2419
Bir kişinin hipnoza girmesi için öncelikle 3 özelliği olmalıdır. Bu özellikler aynı zamanda şarttır da:
  1. Gönüllü olmak: Hipnoza giren kişi hipnoza istekli olmalıdır.
  2. Konsantrasyon: Uygulayanın telkinlerine yoğunlaşmak ve tüm dikkati telkinlere vermek gerekir.
  3. Hayal gücü: Telkinlerin kişiye etki etmesi için kişide telkinleri beyninde kurgulamasını sağlayacak geniş bir hayal gücü olmalıdır. Telkinlerin içeriği, hayal ederek algılanır.
2419
Hayır! Kişilerin hipnoza yatkınlığı vardır, buna hipnotizabilite denir. Hipnotizabilite, kişilik yapısına ve hastanın ruhsal rahatsızlığına bağlıdır. Kuşkucu, güvensiz, kendini üstün nitelikli tanıyan hastalar; OKB, şizofreni, demans, paranoid bozukluğu olan hastalarda hipnoza yatkınlık sağlıklı hastalara göre daha azdır.

Bir diğer husus da yapılan araştırmalar gösteriyor ki kişilerin hipnoza en yatkın olduğu dönemler 6-10 yaşında olduğu dönemlerdir. Yani çocukların hipnoz edilmesi daha kolaydır. Yaş ilerledikçe hipnotizabilite azalır. Tüm söylediklerimizi ve araştırmaları genele vurduğumuzda toplumda yaklaşık %10-15'lik kısmın hipnoza yatkınlığı olmadığını görüyoruz.
2419
  • Genel Tıpta: Ağrıyı ortadan kaldırmak için (migren ve gerilim tipi baş ağrıları, kronik fiziksel ağrılı hastalıklar, trigeminal nevralji, ağrısız doğum, kanser ağrılarında) ; hipnoanestezi ile cerrahi girişimlerde (ameliyatlar, diş çekimi ve diş eti rezeksiyonlarında) ; psikosomatik hastalıklarda (astım, esansiyel hipertansiyon, psöriazis, ülser, ülseratif kolit, irritabl kolon, siğil tedavisinde)
  • Psikiyatride: Tik, kekemelik, enüresis noktürna (gece işemeleri), trikotilomani, yeme bozuklukları, obezite, psikojenik ağrı bozukluğu, konversiyon bozukluğu, cinsel işlev bozuklukları, sigara bağımlılığı, dissosiyatif bozukluklar, fobiler, panik bozukluğu, agorafobi, sosyal fobi, sınav kaygısı, travma sonrası stres bozukluğu vb.