İlk Yardım Uygulamaları Nelerdir?

Haziran 2013 | Devrim Güren, Psikiyatr
İlk yardımın tanımından bahsedecek olursak ilk yardım; herhangi bir kaza ya da yaşamı tehlikeye düşüren durumda, sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya kadar, hayatın kurtarılması ya da durumun daha kötüye gitmesini önlemek amacıyla, ilaçsız olarak yapılan uygulamalara denir.
İlk yardımda amaç:
  • Yaşamı koruma ve sürdürülmesini sağlama
  • Durumun kötüleşmesini engelleme
  • İyileşmesini kolaylaştırma
Bunun yanında ilk yardımın belli başlı sorumlulukları vardır. Bunlar:
  • Sakin ve telaşsız olunmalıdır.
  • Hasta sakinleştirilmelidir.
  • Çevreyi değerlendirip süren bir tehlike olup olmadığını belirlemelidir.
  • Kendi can güvenliği tehlikeye atmamalıdır.
  • Çevredeki kişileri, sağlık kuruluşları, itfaiye ve güvenliğe haber vermeleri için organize edilmelidir.
  • Hastanın durumunu değerlendirerek uygun ilk yardıma başlamalıdır.
  • Hastanın sağlık kuruluşuna bir an önce ulaşması sağlamalıdır.
İlk Yardım

İlk yardımın temel uygulamaları; koruma, bildirme ve kurtarma olarak ifade edilebilir.
  1. Koruma; kazanın sonuçlarının kötüye gitmesini önleme amacını taşır ve koruma kapsamında olay yeri değerlendirilerek, oluşabilecek tehlikeler önlenir, güvenli bir çevre oluşturulur.
  2. Bildirme; olay ya da kazanın mümkün olan en kısa sürede yardım kuruluşlarına bildirilmesidir. Bu iş telefon, çağrı cihazı veya diğer kişiler aracılığı ile yapılabilir.
  3. Kurtarma ise ilk yardımda müdahale kısmını içerir. Bu aşamada olay yerindeki hasta veya yaralılara hızlı ve sakin bir şekilde ilk yardım teknikleri uygulanması gerekir.
İlk yardım ABC'si:
A. Soluk yolunun açılması.
B. Solunumun düzeltilmesi.
C. Dolaşımın etkinliğini sağlama.
Soluk yolu nasıl açılır?
  • Ağızda toz toprak,kırık takma diş ve yabancı cisimler varsa çıkarılır.
İlk Yardım

  • Bilinci kapalı kişilerde dil arkaya düşüp hava yolunu tıkayabilir. Bu durumda baş geriye itilip çene yukarı kaldırılarak soluk yolu açılır.
İlk Yardım

Solunum yolu nasıl düzeltilir?
Solunumu duran kişiye derhal yapay solunum uygulanmalıdır.
  • Hasta sert bir zemine yatırılır.
İlk Yardım
  • Ağız içi temizlenerek varsa yabancı cisimler çıkarılır.
  • Çenesi yukarı kaldırılarak baş hafifçe arkaya itilir.
İlk Yardım

  • Ağızdan ağıza solunum yapılacaksa burun kapatılır. Burundan solunum yapılacaksa ağız kapatılır.
  • Derin bir soluk alınıp, solunum yaptırılacak kişinin ağzına ya da burnuna ağız yerleştirilir.


İlk Yardım

ya da
İlk Yardım

  • Hastanın göğsünün kabarmasına yetecek şiddette soluk verilir.
Dolaşımın etkinliği nasıl sağlanır?
  • Hasta sert bir zemine yatırılır ve bir yanına diz çökülür.
  • Kalp durmuşsa hemen kalp masajına başlanır.
İlk Yardım

  • Göğüs kemiğinin üçte bir alt ucuna bir elin avucu sıkıca yerleştirilir, diğer elin avucu ise üstüne konur.
  • Kollar dik tutularak (bilek ve dirsekler bükülmeden) sabit ve ritmik bir şekilde göğüse 4-5 cm bastırılır.
  • Arada nabız kontrol edilerek dakikada 60 kez olmak üzere dolaşım başlayıncaya kadar devam edilir.
Bayılmalarda uygulanacak ilk yardım:
  • Elbiseleri boyundan, göğüsten ve karından gevşetilir.
  • Hastanın beynine kan gitmesini sağlamak için düz bir yerde sırtüstü yatırılarak, ayakları yukarı kaldırılır ve sonrada şok pozisyonunda bekletilir. Kesinlikle başının altına yastık konulmamalıdır.
  • Hastaya uyarıcı kokular koklatılır. (Amonyak vb.)
  • Hastanın zorlanmaksızın kendine gelmesi beklenir.
  • Kendine geldiğinde su, çay gibi içecekler azar azar verilmelidir.
İlk Yardım

Göğüs yaralanmalarında ilk yardım:
  • Yaralı, yarı oturur duruma getirilir.
  • Havanın akciğerler dolmasına engel olmak için açık olan yara yerine temiz bir bez kapatıp basınç yapmadan sarılır.
  • Kazazedenin ısı kaybı önlenir.

İlk Yardım

Karın yaralanmalarında ilk yardım:
  • Hastaya ağızdan yiyecek içecek verilmez.
  • Yaralı başı hafif yüksek, dizlerinin altına rulo edilmiş bir battaniye konularak sırt üstü yatırılır
  • Herhangi bir organ dışarı çıkmış ise asla el sürülmez. Geniş bir gaz bezi varsa serum fizyolojik ile ıslatılarak basınç yapmadan organların üzerine örtülür.
  • Yaralı zaman geçirmeden sevk edilir.
İlk Yardım
Egzoz zehirlenmelerinde ilk yardım:
  • Hasta derhal temiz havaya çıkarılır.
  • Şuuru tam kapalı olmayanlar temiz havada derin solunum yaptırılır.
  • Şuuru kapalı veya solunum yapmakta güçlük çeken hastalara suni solunum tatbik edilir.
  • Beden ısısının düşmesini engellemek için üstü örtülür.
  • Hasta en seri şekilde sağlık merkezine gönderilir.
İlk Yardım

Sindirim yolu ile olan zehirlenmelerde ilk yardım:
  • Zehrin sulanması ve emilimin yavaşlaması için hastalara; süt, yumurta akı, nişasta ve su içirilir.
  • Kusmasına yardım edilir.
  • Asitle olan zehirlenmelerde, hasta hiçbir zaman kusmaya zorlanmaz. Su ve süt yumurta akı karıştırılarak içirilir.
  • Alkali ile olan zehirlenmelerde: 1/4 oranında sirke ile hazırlanmış 500ml. su veya limon suyu içirilir.

Kanamalarda ilk yardım:

  • Kanayan uzuv (kol, bacak vs.) yükseltilir.
  • Yara üzerine temiz gazlı bez, mendil veya çamaşır parçası konur ve sıkıca bastırılır.
  • Kanama durmazsa kanayan yerin 5 cm yukarı kısmına bandaj uygulanır.
İlk Yardım


Burun Kanamasında İlk Yardım:

  • Burnu kanayan kişinin başı hafifçe öne eğilir.
  • Hasta burun üzerine basınç yapar
  • Bu sırada ağızdan soluk alıp verir ve asla sümkürmez.
İlk Yardım

Elektrik Çarpmalarında İlk Yardım:
  • Önce ilk yardımcı kendi güvenliğini sağlar.
  • Elektrik akımının yaralı ile teması kesilir. Bu yapılmadan önce yaralıya dokunulmaz
  • Kuru tahta parçası ve lastik gibi elektrik geçirmeyen maddelerle hasta çekilerek veya kablo itilerek akımdan kurtarılır.
  • Solunum durmuşsa yapay solunuma, kalp durmuşsa kalp mesajına başlanır.
  • Yanık varsa soğuk su ile yıkanır.

İlk Yardım

Kırıklarda İlk Yardım:
  • Kanama varsa durdurulur.
  • Hasta taşınmadan önce kırık bölgesi hareketsiz hale getirilir
  • Kırık uçları görülüyorsa kırık kemik parçalarına kesinlikle dokunulmamalıdır ve yerleştirilmeye çalışılmaz.
  • Yara üzerine temiz bir gazlı bez kapatılmalıdır.
Yanıklarda İlk Yardım:
  • Soğuk musluk suyu ile ağrı azaltılır.
  • Hastanın takıları çıkartılır. (Daha sonra oluşabilecek şişler nedeniyle çıkarmak zorlaşabilir.)
  • Oluşan kabarcıklar patlatılmaz.
  • Yanan kısımların üzeri temiz gazlı bezle kapatılır hiçbir şey sürülmez.
  • Hastanın bilinci yerinde ise bol su içirilir.
  • Yanık yüzeyine diş macunu, yoğurt gibi maddeler kesinlikle sürülmemelidir.
İlk Yardım

Yaralanmalarda İlk Yardım:
  • Kanama varsa kontrol edilir.
  • Yaranın kirlenmesi önlenir.
  • Varsa kopan parça korunur. (Islak bir gazlı beze sarılıp bir naylon torbaya konulur, bu torba da içi buz dolu başka bir torbaya konulur.)


İlk Yardım

Doğru ilk yardım teknikleri hayat kurtarıyor...