İngiliz istihbarat raporları eşliğinde 1924 yılında Türk Ordusunun Gücü

Temmuz 2014 | Engin Ergül , İşsiz
*Denetlenmekte olan yıl boyunca Türk ordusundaki asker sayısı barış kadrosu olduğu anlaşılan sayıya kadar indirilmiştir. Bu kadroda 1902 ve 1903 sınıflarının yanı sıra 1900 ve 1901 sınıflarında askerlik görevini muhtelif sebeplerle 1920 ve 1922 yıllarında yapmamış üç bin kişi bulunmaktadır. Aslında bu sene acemi sınıfına alınacak asker sayısı seksen bin kişi olduğu halde, görünen o ki %60’tan fazlası birliklerine teslim olmadılar. Bunun sebebi ise bir yandan uzak semtlerde askerlik dairelerinin yaşadığı güçlükler, diğer yandan erkeklerin arzu etmedikleri takdirde, askerlik görevinden kaçınabilmelerindeki kolaylıktır. Şu an itibari ile ordunun gücü, her rütbeden asker dikkate alındığında tahminen 85.000 olup, tüm ulus dikkate alındığında yedek kuvvetlerin sayısı 250.000’dir.

*Organizasyon
Orduda on sekiz piyade ve beş süvari bölüğü mevcut, süvari bölüklerinden ikisi aşirete ait ve bu nedenle yarı düzenli birlikler. Ordu üç teftiş heyeti altında düzenlenmiş dokuz kolordudan teşekkül ediyor. Kolordunun normal düzeninde iki piyade bölüğü bir ağır topçu alayının da bulunduğu kolordu bölükleri bir mühendisler ekibi, bir telgraf ekibi ve bir süvari bölüğü bulunmaktadır. I., V. Ve VII. Kolordulara bir süvari bölüğü IX. Kolordu’ya iki aşiret süvari bölüğü tahsis edilmiş bulunmaktadır. I. Ve III. Kolordu’nun emrinde ise sırasıyla İzmir müstahkem mevkii topçusu ile Çatalca müstahkem mevkii topçusu bulunmakta. Son olarak IX. Kolordu’nun emrinde Kars ve Erzurum müstahkem mevkileri var.

*Piyade
Her piyade bölüğünde normalde üç piyade alayı ve bölüğün numarasıyla aynı numarayı taşıyan bir saha topçu alayı var. Her piyade alayı her biri üç ekibi olan iki taburdan oluşuyor. Silah gücü olarak 80 süngüleri ve dört makineli tüfeği olan bir makineli tüfek grubu var. Alayın toplam gücü 600 kişi ve 8 makineli tüfek.

*Süvari
Süvari bölüğü, biri mızraklı süvari alayı olmak üzere üç alaydan müteşekkil. Alay üç kılıç takımı ve sekiz makineli tüfeği bulunan bir makineli tüfek takımından oluşuyor her takımda seksen kılıç ve dört otomatik tüfek var. Alayın toplamı ise tüm rütbelerden 300 asker.

*Topçu Sınıfı
Piyade bölüğünün ayrılmaz parçasını oluşturan her birinde 3-4 inç tüfek bataryası bulunan iki bataryadan meydana gelmekte. Bu bataryalardan biri havan topu bataryasıdır. Bu topçu alayları operasyon yapmaları muhtemel arazinin gerekliliklerine göre saha veya dağ alayı oluyorlar. Süvari bölüğünün de bir topçu bataryası var. Talebe göre saha veya dağ bataryası olabiliyor. Kolordulardaki ve müstahkem mevkilerdeki topçu teşkilatları ile ilgili bir malumat henüz elde edilemedi.

Kaynak: İngiliz Yıllık raporlarında Türkiye 1924, Ali Satan

10653