inploid'in hikayesi ve...

Şubat 2012 | Serkan Köse, Girişimci
Yerli İnternet Girişimleri

Merhaba, bazılarınızın yakından takip ettiği üzere inploid uzun bir süredir geliştiriliyor. Bu yazıda inploid öncesini ve inploid ilk ortaya çıktığı andan itibaren yaşadığımız süreçleri özetlemek, yaşadıklarımızın bir kısmını yazıya dökmek ve hepsinden de önemlisi inploid ile neyi hedeflediğimizi, halihazırda inploid'in neler yapabildiğini, inploid'i kullanarak neler yapabileceğinizi bir kez daha ve elimden geldiğince de kapsamlı olarak anlatmak istiyorum. Okumaya başlamadan önce yazının aşağıdaki başlıklardan oluşacağını ve hepsini okumak istemiyorsanız sizin için daha önemli olan kısımlarına geçmenizi öneriyorum.
  1. Kurucuları ile inploid
  2. Bir internet girişimi olarak inploid
  3. Bir araç olarak inploid
  4. Ekip olarak inploid
  5. Bir aile olarak inploid
  6. Gelecekte inploid
1. Kurucuları ile inploid
Kardeşim @hakan ile çıktığımız bu yolda yaklaşık 9 yıldır birçok projede birlikte çalıştık ve ilk günkü heyecanımızı asla kaybetmeden, (saçlarımıza düşen aklar ile gelen tecrübenin vermiş olduğu sakinleşmeyi saymazsak) defalarca ve defalarca her yeni projede küllerimizden yeniden doğarak bu projeleri hayata geçirdik. Göğsümü gere gere söyleyebilirm ki projelerdeki başarı yüzdemiz Türkiye ortalamasının çok üstünde oldu. Bunda hem kardeş olarak birbirini tamamlayan 2 ayrı kişilik olmamızın hem de kişisel karakterlerimizin ve takıntılı oluşumuzun büyük bir payı olduğunu söylemeliyim.
Bugüne kadarki süreçte yaşadıklarımızın bir kısmını özetleyen daha önceki bir yazımı aşağıdaki linkte de bulabilirsiniz: inploid.com/t/turkiyede-girisimci-olmak Hakan'ın ve benim birçok kişinin bilmediği daha önceki hayatımızdaki projeler ile ilgili bazı bilgileri burada vermenin faydalı olacağını düşünüyorum.
  • Trink - Dünyanın en küçük ve en hızlı elektronik bozuk para makinesi: Uluslararası patent süreci, CE belgesi, IBM POS uyumluluğu gibi tecrübeler yaşattı bize (trink.com.tr). Beşiktaş'taki bir çay bahçesinde 'Abi, bozuk paralar yakında değişecekmiş ve piyasadaki kullanımı da artacakmış, marketlerde bozuk parayı otomatik veren bir cihaz yapabilir miyiz sence?' cümlesi ile başlayan bir maceramızdır :). Bu konuda -üretim sektörü- ile ilgili bir yazıyı daha sonra paylaşacağım.
  • ReserWi - Dünyanın ilk rezervasyon öncesi, sonrası, rezervasyon işlemi süreçlerini otomatik olarak yönetilmesini sağlayan online rezervasyon ve operasyonel yönetim yazılımı (4ysoftware.com adresindeki reserwi linki). 'Gençler siz problem çözüyormuşsunuz, şöyle bir yazılıma ihtiyaç var, bunu yapabilir miyiz?' ile başlayan projemiz.
  • HunterX - İnsan Kaynakları ve Danışmanlık firmaları için işe yerleştirme öncesi ve sonrası tüm süreçlerin otomatik olarak yönetilmesini sağlayan süreç yönetim yazılımı (4ysoftware.com adresindeki hunterx linki)
  • Bomem - Organize Deri Sanayi'ndeki büyük deri tanklarını (3-12m çaplı) durdurmadan içindeki derinin bomesini otomatik olarak ölçen PLC tabanlı SCADA destekli otomasyon sistemi. Sıfırdan tüm süreçleri çalışıp öğrenmek zorunda kaldığımız ve tam 1 ayda (evet sadece 1 ayda) teslim ettiğimiz projedir. Akışkan Mekaniği çalışmışklığımız vardır bu sayede :)
  • inploid. Kendi ihtiyaçlarımızla ortaya çıkan ve gün be gün gelişerek şekillenen şu an bu yazıyı okuyabilmenizi sağlayan internet girişimimiz
  • Bunlara ek olarak yaptığımız bazı projeler var ama yazdıkça yazmak istemiyorum.
Tüm bu süreçlerde sayısız duygunun yanında, başarı ve başarısızlık hissini de derin şekillerde yaşadık. Hepsinin sonunda da sebebini hala tam olarak anlayamadığım bir güç ile yolumuza devam ettik. Yukarıda inploid'e kadarki süreçte bahsettiğim projelerin hiçbiri asıl işimiz olmadı. Gönlümüzde yatan internet aslanına uzun zamandan beri ve bu işlerden artan zamanlarımızda yön verdik. inploid'in çok önceleri hayata geçmesi gerekirken neredeyse 2 yıllık bir gecikme ile hayat bulmasının nedeni de budur.

2. Bir internet girişimi olarak inploid
Bu konuda yazacaklarım da çok uzun ama ben burada biraz daha kısaltmaya çalışacağım. Türkiye'de girişimci olmanın zorluklarından bahsetmek yerine bir internet girişimi olmanın zorluklarına burada değinmek istiyorum ve buna paralel olarak da inploid'in geçirdiği süreçlerde yaşadıklarımızı özetlemek istiyorum.
  • inploid fikir olarak nasıl çıktı?: İnternetin Türkiye'de yaygınlaşmaya başladığı yıllarda (ICQ zamanları diyelim :)) kişisel olarak internette çok vakit geçiren ve blogu olan kişilerdik. Blog yazılarımız o zamanki yaşın verdiği duygusal durum ile daha çok içinde bulunduğumuz yaşam, duygu ve hayat ile ilgili idi. Bunları çok beğenenler olduğu gibi, küfür edenler, nefret edenler de oldu. Ancak bu birkaç kitle aynı mecraya geliyor ve aynı şeyleri okuyordu. O zamanlar bunun bir problem olduğunu düşünmeye başladık ama hem kişisel sebepler hem de hayatlarımızın yönü internette birşeyler yapmamıza izin vermedi. Aradan geçen belirli bir zamandan sonra bu konu üzerine yeniden düşünmeye başladık ve inploid fikri şekillenmeye başladı. Bu dönem; fikrin en başıydı tabi ama zaman geçtikçe filizlenecek olan bir tohumuydu da aynı zamanda.
  • inploid nasıl olmalı idi?: inploid öyle bir yer olmalıydı ki, insanları gerçekten ilgili olabilecekleri içerik ile buluşturabilmeli ve kişiler arasında bilgiden, düşünceden, tecrübeden oluşan bir köprü kurabilmeliydi. Öyle bir yer olmalıydı ki faydalı bilgi ile faydasız bilgiyi otomatik olarak ayırabilmeliydi ve insanlara faydalı bilgiyi öncelikli olarak sunabilmeliydi. Öyle bir yer olmalıydı ki insanların hayatlarında önem verdikleri alanlarda onlara kişisel alanlar yaratabilmeli ve bu alanlardaki bilginin benzer insanlara ulaşabilmesine de olanak tanımalıydı.
Sonraki süreçte inploid'i normalde yaptığımız işlerden kalan zamanda geliştirmeye başladık. İlk versiyonunu 5 günde kodladık. Bug-free değildi ama iş görüyordu. Sonra çekirdek çevremizde kapalı bir beta süreci geçirdik. O zamanlar aldığımız kararlarda kullanıcı davranışları ve istekleri çok etkin değildi. Sadece arada bir arkadaşlarla biraraya gelip neler ekleyelim diyorduk ve onlardan gelen isteklere göre de özellik ekliyorduk/değiştiriyorduk. Sürekli zaman ayıramadığımız için uzun aralar vermek zorunda kalıyorduk ve bu işimizi daha da zorlaştırıyordu.

Yerli İnternet Girişimleri

Sonra; bu yolda tecrübe etmemiz gerekenlerin neler olduğunu konuşmaya başladık ve bir kağıda döktük. Çok büyük proje hayallerimiz vardı ve bir şekilde doğru zaman geldiğinde bilmemiz gereken birçok şeyi az da olsa tecrübe etmiş olmak bize fayda sağlayabilirdi. Kararlar aldık. Bir server almalıydık, ki ilk sunucumuzu almak için gereken parayı toplamamız 1 yıla yakın sürdü :). İlk sunucuya verdiğimiz 1500 dolar o güne kadar işimize yapabildiğimiz en büyük toplu yatırım idi :). O günü hayatım boyunca unutamam herhalde :). Hakan'la birbirimize bakıp bakıp derin nefesler çekip 'hadi hayrlısı bakalım, uğur getirsin' diyorduk. İlginç bir duygu olduğunu söylemeliyim. Tabi şimdi seçenekler çok fazla ve nette çok ucuza hosting bulmak mümkün ama o dönemde öyle değildi, daha doğrusu kendi sunucumuz olması seçeneğine yöneldik (Bize birçok şey kattı ama şimdi kendi özel sunucumuzun olmasının çok da gerekli olmadığını düşünüyorum). Yazılım geliştirme süreçlerini incelemeye başladı Hakan ve TFS ile çalışmaya karar verdik -2 kişi olmamıza rağmen- şimdi bunun ne kadar doğru bir karar olduğunu ve ekip çalışması için ne kadar fayda sağladığını çok net görüyorum. Herneyse, sonra inploid canlanmaya başladı ve bu kez nette farklı mecralarda reklam verip -çok küçük meblağlar aylık 100 dolar gibi- sonuçlarına bakmaya başladık ve dönüş oranları oldukça iyiydi. Kaldı ki inploid'de insanlar çok fazla vakit geçiriyorlardı ve bu bizim açımızdan da oldukça sevindiriciydi. Kendi arkadaşlarımızla buluştuğumuzda bile önümüzde laptoplar inploid'de idik ve herşey iyi gidiyordu. Yazdıkça yazıyorum ama özetlemeye çalışacağım bundan sonrasını.

Sonraki süreçte siteyi ağır bir şekilde ve karnımızı doyurmak için yaptığımız işlerin eşliğinde ek zaman yaratmaya çalışarak ve bolca beyin fırtınaları eşliğinde geliştirmeye devam ettik. Sonra biz ne yapıyoruz demeye başladık. Etrafta bir sürü şey oluyordu ama biz kendimizi kapatmıştık. e-Tohum (Etohum projesi nedir? Nasıl başvurulur?), vb. organizasyonlara en başından beri katılıyorduk ama hep sessizce insanları izleyip köşemize çekiliyorduk. Silkinip kendimize geldik ve inploid ile biraz etrafta dolaşıp, insanlara inploid'den bahsetmeye, onların da düşüncelerini almaya karar verdik. Bu esnada Microsoft StartupWeekend (Startup Weekend) ile tanışmamız da bizim açımızdan bir şanstı ve o yıl ilki düzenlenecek olan bu etkinliğe katılmak için başvuruda bulunduk. Projesi kapalı-beta olan sadece biz vardık ve orada sunumda insanlara şunu söyledik: 'fikrimize saldıracak insanlara ihtiyacımız var' :).. Finale kalmayı başardık ve bu bizim açımızdan önemli hamlelerden biriydi. Benzer şekilde girişim sahipleri ile tanışmanın ne kadar önemli olduğunu orada anlamaya başladık.

Yerli İnternet Girişimleri

Bundan birkaç ay sonra ise televizyonda gördüğüm bir reklam ile herşey yeni bir boyut kazanacaktı. Dragons' Den Türkiye'ye (Dragons' Den Türkiye) katılım için başvuru yaptık ve orada geçirdiğimiz süre sonunda Nevzat Aydın, Alphan Manas, Yalçın Ayaydın ve Gamze Cizreli'nin katılımı ile tüm ejderlerden yatırım alarak, yıllardır istediğimiz enerjimizi tamamen internet fikrimize yöneltme hayaline kavuşmuş olduk.

Ancak bu; inploid henüz hazır değilken ve daha önünde çok yolu var iken gerçekleşti. Bunu söylüyorum çünkü insanlara TV programında kafamızdaki inploid'den bahsettik ama bahsettiğimiz site internette henüz o şeklinin yakınından bile geçmiyordu ve hızla o hale getirilmesi gerekiyordu. Hayatımın en stresli 3-4 ayını o dönemde geçirdim ve inanmayacaksınız ama saçlarımın da en çok beyazladığı dönem yine aynı dönemdir. Rüyamda kullanıcılarla konuşup duruyordum :)...

Türk insanı yermeyi, saldırmayı, eleştirmeyi çok seviyor. Fikre kimsenin birşey dediği yok ama bize öyle eleştiriler geliyordu ki, yolun başında bir girişim için hele ki bizi sadece TV'de görüp fikir edinen insanlar için bizi eleştirmek -sadece bazıları için geçerli bu dediğim- biraz da 'bu çocuklara birinin haddini bildirmesi gerek' duygusu ile yapılıyordu gibime geliyor. Bizim aslında hiçbirşeyden anlamadığımızı düşünenlerden, sizden bi b.k olmaz diyenlere kadar :). Küfür edenleri yazmıyorum bile. Siteye ani ilgi birçok kullanıcının çok yüksek beklenti ile gelmesi bizi gerçekten çok zorladı ve yıprattı ama burada ejderlerin tecrübeleri devreye girdi ve yolun nasıl olabileceği konusundaki kriz yönetimleri için buradan tekrar teşekkür etmek isterim.

Hakan ile en büyük ortak yanımız ve belki de en sevdiğim özelliklerimizden birisi de çok hızlı öğrenmemiz ve olaylara çok hızlı adapte olmamız. Bu sayede birçok projede hızlı karar alma ve yola devam etmeyi başarabildik. inploid'in bu ilk süreçlerinde binlerce üyemiz oldu. O zamanlardan daha bir hafta öncesinde muhtemelen 5-6 ayda ulaşabileceğimizi düşündüğümüz kullanıcı sayısına sadece birkaç haftada ulaştık ve sindirerek ilerlemesi gereken bu süreci malesef derin bir şok etkisi ile yaşadık. Aynı süreçte; birçok kullanıcı da fikri beğeniyor, destek olmak istiyordu ve siteye üye olup, tebrik mesajı bırakıp gidiyordu. Muhtemelen siteye sadece üye olmanın inploid için yeterli olacağını düşünüyorlardı :).. Bunun yanında gerçekten yanımızda olan ve bizi her daim destekleyen büyük bir kitleden de bahsetmek ve onlara da burada tüm ekip adına teşekkür etmek isterim. inploid kullanıcılar sayesinde bu yerdedir. Bunu asla aklımızdan çıkarmıyoruz, çıkarmadık.

inploid sonraki aylar boyunca 4 kişilik bir ekip tarafından geliştirildi ve hızla istediğimiz hale geliyor. Bu süreç bize çok şey öğretti.

Sonuç olarak inploid fikri geliştirilebilir bir fikirdir ve bizler elimizden geldiğince doğru kararlar alarak yolumuza devam ediyoruz inploid'i geliştirirken. Kullanıcıların isteklerinin aslında ne kadar faydalı olduğunu ve bizleri de siteyi de geliştirdiğini bu süreçte öğrendik. Geribildirim yolun başındaki bir site için çok ama çok önemli.
NOT: yazıya devam ediyorum. Parça parça güncelleyeceğim.