Masters ve Johnson Heyecan Modeli

Mart 2021 | Fatih Orhun Uzun, Psikoloji Öğrencisi
Masters ve Johns’un cinsellik konusundaki buluşlarına kadar aslında cinsellik hakkında önceden çok az şey bilindiği görülmüştür. Tabii bu çalışmalar o dönem de bile oldukça tepki almasına rağmen Masters bu konuda geri çekilmemiş ve açık olmayacak bir şekilde hatta daha doğrusu yasal olmayan şekilde araştırmalarını gerçekleştirmiştir.


Masters ve Johnson’un fikirlerine göre erkek ve kadınlarda cinsel tepkiler genital bölgedeki dolaşım dinamiklerinin değişmesi, pelvis bölgesindeki kan hacminin yeniden dağılmasıyla ve üreme organlarını saran kasların büzülmesi ile oluşmaktadır.


Bu tanımlamaya dayalı şekilde psikolojik faktörleri göz ardı eden, fizyolojik faktörleri baz alarak cinsel tepkileri 4 evreye ayırmışlardır.


1) Heyecan evresi: Genital bölge damarlarda refleks olarak genişleme sonucu oluşan kan akışındaki değişikliktir. Erkek üreme organında sertleşmeyi sağlarken, kadın üreme organında vajina kayganlaşması sağlamaktadır.

2) Plato evresi: Fizyolojik heyecanın çok yüksek olduğu ve üreme organlarının en çok kan toplandığı andır.

3) Orgazm: Genital bölgesindeki ve etrafındaki kasların kasılmasıdır. Erkeklerde bu evre iki şekilde gerçekleşmedir, ilk olarak spermlerin tutulduğu bölgedeki kasılmalar ve erkeğin kaçınılmaz bir şekilde boşalmasıdır. Erkeğin kendini tutamayacak şekilde boşalmasına “Boşalmanın kaçınılmazlığı” olarak adlandırılmıştır.

4) Gevşeme evresi: Bu evrede kaslar rahatlar ve kan akışı normalde döner. Penis normal haline dönerken vajina da kayganlaşma bitmektedir. Bulgulara göre erkekler tekrar seks yapmak için bir süre beklemesi gerekmektedir ve bu zamana “inatçı zaman” denmektedir, kadınlar ise beklemeye gerek duymadan defalarca orgazm olabilirler.



Sınırlılıklar: Heyecan modeli fizyolojik bazlı olduğu için ve psikolojik faktörleri göz ardı ettiği için bazı konularda eksik kalmıştır.

Heyecan evresi direkt fizyoloji ile bağlantı kurulsa da öznenin karşısındaki insana hissettiği, arzulaması ve kendisine yönelik psikolojik faktörleri heyecan evresini etkilemektedir. Örnek vermek gerekirse bir birey duygusal açıdan olumlu hissettiği bir kişiyle yaşadığı cinsel ilişkinin hazzı ile duygu beslemediği kişiyle yaptığı ilişkinin hazzı farkı olabilmektedir.

Motivasyon cinsel ilişkide oldukça önemli bir psikolojik faktördür. Motivasyon, uyarılma ve orgazmı etkilemektedir. Motivasyon bireyden bireye değişmekte olmakla beraber cinsel fanteziler veya cinsel denemeler motivasyonu artırabilmektedir.

Heyecan modeli devrim niteliğinde bir model olmakla beraber birçok modelin ve yöntemin öncüsü olmuştur. Bu modelden sonra ortaya çıkan modeller psikolojik faktörleri baz almıştır ve daha gelişmiş şekilde uygulanmıştır.


Kaynak: Cinsel Terapi-Irvin David Yalom