Nafaka Çeşitleri

Temmuz 2012 | Şebnem Avşar, Hukuk Öğrencisi
1) YOKSULLUK NAFAKASI : Medeni Kanunun madde 175 fıkra 1 : " Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan maki gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. " hükmüne göre boşanma halinde eşlerden birinin, diğerinden yoksulluk nafakası isteme imkanı tanınmıştır.

Yoksulluk nafakasının şartları :

1) Taraflardan birinin talepte bulunması : Hakimin yoksulluk nafakasına hükmedebilmesi için yoksulluğa düşen eşin talepte bulunması gerekir. Talep olmazsa hakim re'sen (kendiliğinden) yoksulluk nafakasına hükmedemez. Ancak bu talebin mutlaka boşanma davası sırasında ileri sürülmesi zorunlu değildir. Boşanmadan sonra da nafaka davası açılarak yoksulluk nafakası istenebilir.

2) Talep eden eşin kusursuz ya da daha az kusurlu olması : Talepte bulunan eşin daha ağır kusurlu olması nafaka almasına engeldir. Bu sebeple yoksulluk nafakası talep edecek eşin kusursuz ya da daha az kusurlu olması aranır.

3) Nafaka isteyen eşin yoksulluğa düşmesi : Nafaka isteyen eş çalışma gücünden yoksunsa ya da başka bir geliri yoksa yoksulluk nafakasını alabilir. Ancak eşin emekli maaşı ya da kira geliri gibi kazancı varsa bu durumda yoksulluk nafakasına hükmedilmez.

4) Nafakanın bunu ödeyecek olan eşin mali gücü ile orantılı olması : Ödeyecek olan eşin mali gücü yoksulluk nafakasının üst sınırıdır.

NOT : Boşanan her iki eşte çalışıyorsa nafakaya hükmedilemez. Daha sonradan işini kaybeden eş diğer eşten nafaka talep edemez. Sonradan şartların değişmesi nafaka talebi imkanı vermez. Çünkü boşandıktan sonra ki yoksulluk eski eşe hükmedilemez. Önemli olan boşanma anında yoksullaşmaktır. Sonradan yoksullaşma olmayan nafakayı var edemez.

Nafaka ne şekilde ödenir?

1) Toptan : Bir defaya mahsus takriben bir nafaka ödenir.

2) İrat : Düzenli edimler halinde ödemeler yapılır.


2) İŞTİRAK NAFAKASI : Anne ve babanın çocuğun bakımı ve gelişimi için yapmak zorunda olduğu katkının bir türüdür. Evli olmak ya da olmamak bu açıdan farksızdır. Çünkü boşanmış olma kendisine velayet verilmemiş olan anne ya da babanın çocuğun bakım masraflarına katılma yükümlülüğüne son vermez. Bu sebeple; Medeni Kanun madde 182 fıkra 2 c bendi uyarınca çocuklar ergin oluncaya kadar katkı yapması yasal bir zorunluluktur. Ancak iştirak nafakasında yoksulluk nafakasından farklı olarak ; "talep gerekmez" hakim re'sen iştirak nafakasına hükmedebilir. Ayrıca iştirak nafakasında da bunu ödeyecek anne veya babanın mali gücü ile çocuğun ihtiyaçları göz önünde tutulur.

Süresi : Kural olarak bu nafaka çocuğun ergin olmasına kadar devam eder ancak eğer çocuk ergin olmasına rağmen eğitimine devam ediyorsa iştirak nafakası eğitim sonra erinceye kadar devam eder.