Öğrencilerle Söyleşiler, Louis İ. Kahn

Ağustos 2014 | Rasih Uğur Uyanık, Mimar
857

Kitabı okurken çok dikkatimi çeken 3. Bölümden (tasarım mevcudiyete yönelen bicimdir. ) yaptığım alıntılar. ...
sayfa 50 ... Bir komite değil, bir kişi, o binayı var etmek üzere oradadır ... toplumdan neticede başka bir şey elde edemezsiniz.
sayfa 55 ... Mimarlığın aslında var olmadığını söyleyen mimarlığın ruhudur. Mimarlığın ruhu böyle der. Ne üslup ne de yöntem tanır. Her şeye hazırdır. Dolayısıyla kişinin de mimarlığa bir şey, bir adak sunacak tevazuyu geliştirmesi gerekir. Bir mimar, Partheon'un, Pantheon'un ait olduğu bir Rönesans' ın yüce lyceum'larının ait olduğu bir mimarlık hazinesinin parçasıdır. Bütün bunlar mimarlığa aittir ve onu zenginleştirir, yani bunların hepsi birer adaktır.
Sayfa 57
... varsayalım ki muazzam bir geçit veya galerisi var, bu galeride yürüyorsunuz; ve guzel sanatlara ilgili okullar, tarih olsun, heykel, mimarlık veya resim olsun, hepsi bu galeriye bağlanıyor; ve tüm bu sınıflarda
çalışan insanlar görüyorsunuz. Galeri, sizde her daim, insanların çalışmakta oldugu bir yerden geciyormuşsunuz hissi uyandıracak şekilde tasarlanmış.
meseleye bir de şöyle bakalım; bir avlu var diyelim, bu avluya giriyorsunuz. Etrafta binalar görüyorsunuz; birine resim denmiş, diğerine heykel bir diğerine mimarlık, ötekine ise tarih. Birinde sınıflara değip geçiyorsunuz. Diğerinde ise istediğiniz sınıfa girebiliyorsunuz. Şimdi, size hangisinin daha iyi olduğunu sormadan, ki bu çok haksız bir soru olurdu, benim için hangisinin iyi olduğunu söyleyeyim. Bence ikincisi kat kat daha iyi. İçinden geçtiğiniz salonlarda geçişme yoluyla bir şeyler özümsersiniz, bir şeyler görürsünüz. Hiç gitmeseniz bile, eğer oraya gitme imkanınız varsa, bu düzenlemeden daha fazla şey kazanırsınız. İlişkilendirme hissinin doğrudan değil dolaylı bir tarafı vardır; dolaylı ilişkilendirme daha uzun ömürlüdür ve sevgi bağı kurar.
Dolayısıyla cevap avlu. Avlu fiziksel olduğu kadar zihinsel bir buluşma yeridir. Yağmurda bile geçseniz, avluyla ruhen fiili ilişkiden çok daha güçlü bir ilişki kurmuş olursunuz. İşte,
soruyu sordum, hem de cevabını verdim, değil mi? Bildiğim en iyi sınav yöntemi. ( işte mimarlık öğrencilerine şahit ettirilmesi gereken proje üretim eylemi, biraz önceki cümlelerin hayal ettirdiği, üzerinde eskizlerin, yarıboş kahve fincanlarının olduğu toplantı masasıdır.)
Sayfa 63 ... insan inziva çekilip çalışabilir, fakat bence aklınıza bir fikir geldiğinde eğer gerçekten iyi birisiniz o fikri paylasmadan edemezsiniz. Fikri hemen paylaşmak istersiniz, saklamak istemezsiniz. Bu bir bakıma bizim doğamızda vardir. Fikri çalmış olsanız, hayatınızın sonuna kadar sizden nefret edilir, ama aklında olan fikri paylaşmak herkese olan bir dürtüdür. Elinizden başka türlüsü gelmez. Fikir paylaşımının başka bir anlamı vardır. O da şu: geçerli olup olmadığını anlarsınız. Fikrinin geçerliliğinin sezgisel kuvvetli biri tarafından onaylanması bir milyon kişinin onayını almak gibidir.
Sayfa 65 ... Her binanın kutsal bir mekanı olması gerektiğini düşünüyorum. Kutsal mekan dediğim şeyin ne olduğunu, Fort Wayne, İndiana'da tasarladığım bir tiyatro binasında keşfettim. Buprojeyle çok uğraştım; tiyatrolar hakkında fazla bir şey bilmiyordum. Soyunma odaları olması gerektiğini biliyordum, ama soyunma odalarıyla ilgili her şeyi öğrenmek zorunda kalırsam problemi çözemeyeceğimi biliyordum, çünkü işin ruhuna vakıf değildim. Soyuna odalarının sayısını umursamayacağım noktaya gelmem gerekiyordu. Ben sadece yerlerini biliyordum; buraya veya şuraya yerleştirebilirsin diyeceklerdir size; olur da yer artarsa birkaç soyunma odası daha ekleyeveririz. Ancak tüm bu tasarımlar, tiyatrolara çoğu zaman eksik halde sunulan planlar etrafında oluşturuluyor, çünkü size bu veya şu niteliğin ruhunu anlatabilecek lider vasıflı bir kimse yok. Tiyatro adı verilen mekanlar dünyasını gerçekleştirmenin yolu bence bu ruhu arayıp bulmaktan geçiyor. Sizi bir sürü ayrıntıyla yormak yerine sonucu anlatayım. Burada kutsal mekan oyuncunun mekanıdır, yani soyunma odaları, prova odası. Soyunma odasının sahneye bakan bir locası var. Burayla sahne arasında bir bağlantı var yani. Her şeyi bir araya getirdiğim anda burası bir kutsal mekan haline geldi ve ihtiyaç fazlası bir mekan olmaktan çıktı.
bu gerçek bir binaydı. Fikri bulmak gerçekten çok önemliydi. Tiyatronun kendi kutsal benliğini bulduk ve tiyatro tümüyle hayat buldu. Dürüst bir mekandı, bir davetti.

Yazıda bahsedilen bina ilgili birkaç görsel...

857

857

flickr.com/photos/museumtour08/sets/721...

Bir de ufak bir reklam yapayım.

yemkitabevi.com/kitap/ogrencilerle-soyl... .