Seçim Sonuçlarına İtiraz Kuralları

Nisan 2014 | Hakan Köse, İnternet Girişimcisi
Yüksek Seçim Kurulu web sayfasında belirtilen maddelere göre (ysk.gov.tr/ic_Sayfa_Itiraz_Sikayet.html) itiraz işlemi açıklanmış. Detaylı olarak linkten inceleyebilirsiniz ancak buraya kısaca önemli olan hususları yazmak istiyorum.

Kimler itiraz edebilir?
Madde 110: Bu kanunda gösterilen kurulların veya kurul başkanlarının kesin olmayan kararlarına karşı seçme yeterliğine sahip yurttaşlar, siyasi partiler veya bunların tüzüklerine göre kuruluş kademelerinin başkanları veya vekilleri, müşahitler, adaylar ve Cumhuriyet Senatosu üyeleri ile milletvekilleri itiraz edebilirler.

İtiraz mercileri nerelerdir?
Madde 111: Bu kanunda, kurulların kesin olduğu yazılı bulunmayan kararlarına karşı, her kurulun bağlı olduğu üst kurul, itiraz mercisidir. Yüksek Seçim Kurulunun re'sen veya itiraz üzerine vereceği kararlar kesindir.

İtirazın şekli nasıl olmalıdır?
Madde 112: İtiraz yazı ile veya sözle yapılır. Sözle yapılacak itirazlar gerekçesiyle birlikte tutanağa yazılır. Kimliğini ispat edemeyenlerin, delil ve gerekçe gösteremeyenlerin itirazları incelenmez.

Yazılı itirazlarda deliller itiraz dilekçesine eklenir ve itiraz seçim kurulu başkanına yapılır, o bulunamazsa nöbetçi savcıya alındı belgesi ile yapılır. Savcı yapılan itirazın kaydını işleyerek hemen seçim kurulu başkanına gönderir.

Siyasi partiler, seçim başlangıcında partileri adına kimlerin itiraz edebileceklerini mühür ve imzalı bir yazı ile seçim kurullarına bildirirler. Parti adına itiraz edeceklerden kimlik aranmaz. Yüksek Seçim Kuruluna yapılacak itirazların yazılı olması lazımdır.

İtiraz üzerine verilecek karar nasıl oluşur?
Madde 113: İtiraz kabul edildiği takdirde, yapılması gereken işlem hakkında da karar verilir. Kurullar kararlarını salt çoğunlukla verirler. Oyların eşitliği halinde, başkanın katıldığı taraf tercih olunur.

Kararların bildirilmesi ve tebliği nasıl gerçekleşir?
Madde 114: İtiraz üzerine kesin olmayarak verilen kararlar, itiraz eden hazır ise sözle bildirilir. Sözle bildirmelerde, kararın bildirildiği gün ve saat tutanağa geçirilerek kendisine de imza ettirilir.


Madde 115: Şikayet ve itiraza ilişkin her türlü evrak, resim ve harçtan muaftır.

Şikayetin incelenmesi nasıl yapılıyor?
Madde 117: Şikayet kabul edildiği takdirde, şikayete konu olan işlem veya tedbirler düzeltilir ve kanuna aykırı hareketler önlenir. Bu kararlara karşı kanunda ayrıca bir müddet tayin edilmemiş ise, 48 saat içinde itiraz olunabilir.

Şikayetin reddine dair olan kararlara karşı, bildirilmesinden veya tebliğinden itibaren 2 gün içinde il seçim kuruluna itiraz olunur. İl seçim kurulları, 2 gün içinde kesin karar verirler. Ancak, bu itirazın teşekkülünden itibaren 2 gün içinde il seçim kuruluna yapılması şarttır. İl seçim kurulunun vereceği karar kesindir.


İlçe seçim kurullarına ait itiraz ve şikayet:
Madde 120: İlçe seçim kurulu teşkili işlemlerine karşı, il seçim kurullarına bunların teşekkülünden itibaren en geç 2 gün içinde itiraz olunabilir. İl seçim kurulları, itirazları en geç 2 gün içinde, kesin olarak karara bağlar.

İl seçim kurullarına ait itiraz ve şikayet nasıl yapılır?
Madde 121: İl seçim kurullarının teşekkülüne karşı kurulun teşkilinden itibaren en geç 3 gün içinde, Yüksek Seçim Kuruluna itiraz olunabilir. Yüksek Seçim Kurulu 3 gün içinde bir karar verir.

Sandık kurulu kararlarına ve tutanağa itiraz nasıl gerçekleşir?
Madde 128: Sandık kurullarının kararları, oyların sayım ve dökümü ile tutanakların düzenlenmesine ilişkin iş ve işlemleri aleyhine, ilçe seçim kuruluna itiraz olunabilir. Bu itirazlar, sandık sonuç tutanağının düzenlenip başkan ve üyeler tarafından imzalanmasına kadar sözle veya yazıyla, sandık kurulları vasıtasıyla yapılabileceği gibi, oy verme gününden sonraki Salı günü saat 15.00'e kadar doğrudan ilçe seçim kurullarına yazılı olarak yapılabilir.

İlçe seçim kurulları, itirazları en geç itirazın yapıldığı tarihten sonraki 2. Gün saat 17.00'ye kadar karara bağlar. İtirazı yapan hazır ise, karar kendisine bildirilir; değilse tebliğ edilir.

İlçe Seçim Kurulu kararlarına ve İlçe birleştirme tutanaklarına itiraz nasıl yapılır?
Madde 129: İlçe seçim kurullarının veya başkanlarının, kendi işlemleri aleyhine vaki şikayet üzerine verdikleri kararlar ile, sair kararları aleyhine, en geç ilçe birleştirme tutanağının düzenlenmesine kadar; ilçe birleştirme tutanağının düzenlenmesi ve buna ait işlerle neticelerine karşı bu tutanağın düzenlenmesini takip eden gün saat 17'ye kadar, doğrudan doğruya veya ilçe seçim kurulları eli ile il seçim kurullarına itiraz edilebilir. İlçe seçim kurullarının veya başkanlarının işlemlerine, tedbirlerine ve sair muamelelerine karşı yapılan şikayetlerin reddine dair verilen kararlara yapılan itirazlar, 2 gün içinde kesin karara bağlanır. Sair itirazlar, iki 2 gün içinde karara bağlanır, itiraz eden hazır ise kendisine sözle bildirilir. Hazır değil ise tebliğ olunur.

İl Seçim Kurulu Kararına itiraz edebilir miyim?
Madde 130: İl seçim kurullarının kararlarına karşı aşağıdaki şekilde itiraz olunur:
  1. İl seçim kurullarıyla başkanlarının kendi işlemleri aleyhine vaki şikayetlerin reddine dair verdikleri kararlara, tebliğ veya tefhiminden itibaren üç gün,
  2. Bu kurulların teşekkülüne, kurulun teşkilinden itibaren üç gün,
  3. Oy verme günü işlemlerine ait kararlara karşı derhal,
  4. Sair kararlar aleyhine bu kararların öğrenildiği tarihten itibaren üç gün içinde ve en geç il birleştirme tutanağının düzenlenmesini takip eden üçüncü gün saat 17.00 ye,
  5. Oyların dökümüne, sayımına, oyların seçilenlere göre ayrılmasına; il birleştirme tutanağının düzenlenmesinden sonraki üçüncü gün saat 17.00 ye,
  6. Seçilme yeterliğine; veya kendilerine tutanak verilenlerin, seçilmediğine veya seçimin sonucuna tesir edecek olaylara karşı, seçilenlere verilecek tutanağın düzenlenmesinden sonraki üçüncü gün saat 17.00 ye,
kadar 110 uncu maddede yazılı kimseler tarafından doğrudan doğruya veya il seçim kurulları vasıtasıyla Yüksek Seçim Kuruluna itiraz edilebilir.

Şu kadar ki; siyasi partilerin il başkanlarıyla genel merkezleri veya bağımsız aday tarafından tutanağın düzenlenmesinden sonra (7) gün içinde seçimin neticesine müessir olaylar ve haller sebebiyle yapılan itirazlar, seçimin sonucu hakkında kesin karar vermek yetkisine sahip olan kurullarca, seçimin neticesine müessir görüldüğü takdirde, alt kademelerce verilen kararların kesin veya kesinleşmiş olması veya kurullara derece derece ve müddeti içinde müracaat edilmemiş olması, bu itirazın incelenmesine ve reddine sebep teşkil etmez.

Bu itirazlar yazılı olarak yapılır. İtiraz dilekçesine, itiraz edenin adının, soyadının ve açık adresinin yazılması, ihbar ve iddia olunan vakıaların mahiyetinin ve gerekçesinin beyanının, delillerinin gösterilmesi ve belgelerinin bağlanması, bu belgelerin elde edilmesi mümkün değil ise, sebeplerinin ve nereden ve ne suretle temin olunabileceğinin bildirilmesi lazımdır.