Şempanzeler hakkında bilgiler

Ocak 2014 | Gonca Köse, Öğrenci
İnsansı maymungiller ( (Pongoidae) olarak bilinmektedirler. Şempanzeler; goriller, insanlar ve orangutanlarla birlikte Hominidae familyasına mensuptur.

Sistematik
Kingdom: Animalia
Phylum: Chordata
Class: Mammalia
Order: Primates
Suborder: Haplorrhini
Infraorder: Simiiformes
Parvorder: Catarrhini
Superfamily: Hominoidea
Family: Pongidae

Maymunlar

Şempanzeler insanın en yakın atasıdır. Bu yüzden benim en çok sevdiğim ve ilgiyle takip ettiğim hayvan grubudur. Şempanze ile insanın atalarının altı milyon yıl önce birbirinden ayrıldığı bilinmektedir. Şempanze ve insanın %99'luk bir oranda DNA benzerliğine sahip olduğunu tespit edilmiştir. Ancak daha sonraları kodlamayan DNA'ların da hesaba katıldığı ayrıntılı çalışmalarla bu oranın %94 olduğu görülmüş.



İnsanlarla ortak özellikleri
  1. Şempanzelerde saç yerine kafalarında kıllar bulunuyor ve insanlar gibi yaş ilerledikçe kelleşmeye başlıyorlar.
  2. Gözler, kulaklar, ağız, yüz yapıları, aynı zamanda görünüş olarak çok benzeriz.
  3. Ellerinden yardım alarak yürüseler de insanlar gibi iki ayak üstünde yürüyebilirler.
  4. İnsan türünün karakteristik özelliği olan nesneleri tutup kavrayabilme özelliği şempanzelerde de aynı şekilde görülür.
Şempanzelerin anatomik özellikleri

Erkek bayağı şempanzeler 70 kg'ye ve ayağa kalktıklarında 1, 7 m uzunluğa erişebilirken, dişilerin boy ve kilosu biraz daha düşüktür. Kulakları büyük ve dışa doğru çıkıktır. Burun delikleri küçüktür. Şempanzelerin yüzü çıplak, kulakları iri, burunları küçüktür. Kol ve bacaklarıyla her hareketi kolayca yapabilirler; kollarını yanlara ve yukarıya doğru kaldırabilirler. Avuç içlerinde ve ayak tabanlarında kıl bulunmaz onun dışında tüm vücut kıllarla kaplıdır. Deri rengi, yaşlandıkça koyulaşır. Deri altı yağ tabakası primatlarda çok az gelişme gösterir.

Maymunlar

Bayağı şempanze ve Bonobo olarak iki türü vardır. Bayağı şempanzeler hepçil olup karmaşık sosyal ilişkiler içeren toplu avlanma etkinlikleri gösterirler. Ancak bonobolar genelde meyveyle beslendikleri gibi, daha eşitlikçi, şiddetten uzak, anaerkil ve cinsel açıdan yenilikçi davranışlar gösterirler.

Bonobo maymunlarının bu şiddetten uzak tutumlarını araştırmalara konu olmuştur. Leipzig Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü’nde Keith Jensen ve ekibi;

'Maymunlar arasında eşit paylaşım yapılmadığında az miktarda yiyecek alan bunu sorun etmiyor. Yani sonuçta maymunlar az da olsa yiyecek aldıklarında diğer maymunların daha fazla yemesine itiraz etmiyorlar. Bilimciler bu yüzden maymunların adalet duygusuna sahip olmadıklarını düşünüyorlar. ' şeklinde açıklamıştır.

Diğer bir deneyde;
'İki maymun birbirini görebilecek şekilde konumlandırılır. Önce iki maymuna da, içerideki taşı vermesi karşılığında çok sevdikleri üzüm verilir. 25 kere tekrarlanan bu işlem sırasında hiç bir sorun çıkmaz. Daha sonra sağdaki maymuna, içerideki taşı vermesi karşılığında, yine üzüm verilir. Soldaki maymuna da aynı işlem uygulanır ama bu sefer taş karşılığında hoşlanmadıkları bir yiyecek olan salatalık verilir. Ve tüm olayın farkında olan soldaki maymun bu duruma her seferinde aşırı derecede tepki verir ve salatalığı verene fırlatır. ' Bu türde ise adalet duygusu gelişmiştir.


Şempanzelerde Cinsellik

Hem dişiler hem de erkekler birden çok partnerle çiftleşme davranışı gösterirler. Erkeklerde cinsellik açısından bir rekabet görülmektedir. Erkekler arası cinsel rekabette kas gücünden çok sperm sayısının çokluğu rol oynar. Bonobo türünde her türlü pozisyonda sık sık cinsel ilişkide bulunabilirler. Dişilerle dişiler, erkeklerle erkekler, yetişkinlerle yavrular arasındaki cinsel ilişkiler ve mastürbasyon da görülmektedir.

Cinsellik, yalnızca kendini yeniden üretmek için değil, gerginliklerin giderilmesinde, kavgaların önlenmesinde, anne yavrusunu avuturken, birbirlerini teselli etmek için, selamlaşmak amacıyla, dostluk göstermek amacıyla uygulanır. Bu yönüyle de insanlara benzeyen bir türdür.

Aile hayatı

Şempanzelerde cinsel olgunluğa erişen yavrulardan sadece dişi olanlar grubu terk eder ve kendilerine katılacak yeni bir grup ararlar. Erkekler arasında, kuvvetli bir dostluk, dayanışma ve işbirliği vardır. Bonobo gruplarında ise grubu oluşturan dişi gruplarıdır. Yani, şempanzelerin aksine, dominant olanlar grubun erkekleri değil, dişileridir. Erkekler, hiçbir zaman gruptan ve grup içinde de annelerinden ayrılmazlar.

Maymunlar

Zeka Seviyesi

Şempanzeler aletler yapıp bunları besin kaynaklarına ulaşmak veya sosyal gösteriler yapmak için kullanırlar. Bakınız besine ulaşmak için zekanın nasıl kullanıldığına;