Sosyal Medya, Twitter ve onun bize sunduğu akış

Eylül 2012 | Hakan Köse, İnternet Girişimcisi
Bu yazıyı yazmama karar vermemde etkenlerden bir tanesi, hayatımızda yer edinmiş olan sosyal medya olarak adlandırdığımız iletişim araçlarının ne kadar etkili, etkisiz yada güvenilir olup olmadığını sorgulama fikri. Aslında bu sorgulama fikrinin ortaya çıkışı bugün değil,bir süre önce internette karşılaştığımız bir haber ve ardından bugün gazetede okuduğum bir başka haber.

İlk haber, bir süre önce Suriye'deki karmakarışık olaylarla ilgiliydi. Belki hatırlayacaksınız, Suriye'deki olaylar büyük bir hızla karmaşıklaşmaya başladığı süreçte twitter'da bu konu ile ilgili ilginç bir haber yayılmıştı. Haberin kaynağı, sahte bir twitter hesabıydı. Habere hızlıca göz atmak isteyenler için: internethaber.com/esad-rusya-iddia-kurban-icisleri-bakani--449463h.htm

Atılan tweet, Esad'ın öldürüldüğünü söylüyordu ve hesabın sahibi olan kişi Rusya İçişleri Bakanı olarak görülüyordu. Bu hesap olaydan bir kaç ay önce açılmıştı. Hemen ardından gerçek ortaya çıktı ve hesabın sahte olduğu anlaşıldı.

Bu olayın önemi çok büyük bence, çünkü atılan bu tweet'ten sonra petrol fiyatlarında 1 dolarlık artış meydana gelmiş: ensonhaber.com/esad-oldu-tweeti-petrol-fiyatini-arttirdi-2012-08-07.html

Çok ilginç bir durum değil mi? Ancak bunu bu kadar ilginç kılan şey, twitter'ın bu kadar etkili olması değil, ona duyulan bu büyük güven. Artık medyanın küresel olarak tek bir yapı üzerine yoğunlaşmış ve geleneksel haber doğrulama anlayışının yerine bu yeni yapının verdiği güvenle hareket ediyor olması, gerçektende olayları algılayışımızı zorluyor. Düşünsenize, biri 2 satır bir şeyler yazıyor ve tüm dünyada dakikalar içinde yayılıyor ve sadece bizim ülkemizde değil, dünyanın en gelişmiş ülkelerinde bulunan haber kaynakları bile olayı doğrulamadan yaygınlaştırıyorlar. Aslında, olayı doğrulamadan haber yapmaları bence çok normal. Çünkü, günümüzde iletişimin bu inanılmaz hızı, onlara bu alışkanlığı kazandırmış durumda. Bir haberi doğrulamaya kalkana kadar, haber haber değerini yitirebilir. Zaman kaybı çok büyük, çünkü dakikalarla yarışır haldesiniz. Haberciler de ne yapacaklarını, bu yeni düzene nasıl ayak uyduracaklarını tam anlamış değiller bence.

İkinci haber ise bugün yayınlanan bir haberdi. ABD başkanı Obama'nın konuşması esnasında atılan tweet'ler rekor sayıya ulaştı: campaigntr.com/2012/09/07/19704/obama-twitterda-rekor-kirdi/

Haberde konuşma esnasında dakikada 52,757 tweet yazıldığı söyleniyor.

Tüm bunlar, hayatımızın ve fikirlerimizin yada söyleyeceklerimizin, internet ortamında bir akış içinde tüm insanların ilgisine sunulmasının bir sonucu. Peki, bu bize ne kazandırıyor yada gerçekten yeterli ve geçerli bir yöntem mi? Bu soruyu 2 farklı şekilde ele almak gerekiyor: Dünya ve Türkiye.

Dünyada bu iş gerçekten verimli ve fayda sağlayıcı biçimde kullanılıyor mu tartışılabilir, ancak bizim ülkemizde çok faydalı ve değer yaratıcı biçimde kullanılmadığı açık sayılır. İnsanlar, sosyal medyayı bir araç olarak kullanırlarken, özellikle twitter'ı kullanırken bence 3 ana fayda sağlıyorlar: Birincisi, gündemi takip etmek, ikincisi; gündeme dahil olmak ve üçüncüsü fikirlerini beyan etmek; yani düşüncelerini özgürce ifade edebilmek istiyorlar. Düşüncelerimizi rahat rahat ifade etmeye bu kadar düşkün olma sebebimiz ise malum, Türkiye'de insanlar düşüncelerini her zaman rahatça ifade etme şansını bulamayabiliyorlar ve sosyal medya bunu bizlere sunuyor gibi yapıyor. Ancak bunu yaparken, malesef azımsanmayacak oranda, gündem ve fikirler birbirine karışıyor ev küçük bir kaos ortamı ortaya çıkabiliyor.

Sosyal Medya denen kavram, bizlere bir akış sunuyor ve bu akış içinde kimin ne yaptığı çok önemli. Ancak, birer birer baktığımızda insanlarda belli bir farkındalığın oluşmadığını görüyoruz ve buna bağlı olarak sunulan akışın içinde bir yerlerde, nasıl olursa olsun, her ne şekilde olursa olsun, bir yer edinmeye çalışıyor insanlar. Ancak, acı olan şey şu ki, bu akış kalıcı bir akış değil. Bir kaç saat ya da bir kaç gün içinde yazdıklarınız tarih oluyor. Çünkü, yeni bir akış ve yeni bir gündem ortaya çıkmış oluyor hemen ardından. Yani kalıcı olmanız kolay bir iş değil.

Sosyal medya, özellikle de twitter, belki önümüzdeki süreçlerde uzun vadede bu zaafından ötürü gücünü yitirmeye başlayabilir. Çünkü, gittikçe değersizleşen bir bilgi yığınına dönüşmeye başladığında, insanlar onu bir bilgi kaynağı olarak değerlendirmekten vazgeçebilirler. Uzun vadede, belki de, twitter artık doğrulanması zorunlu olan bir haber kaynağı haline dönüşecek ya da bu soruna akılcı çözümler getirecekler.

Aynı durum, diğer sosyal medya araçlarında da bulunuyor. Facebook, aslında bu süreci çok uzun zaman önce yaşadı. Facebook'ta da insanlar izledikleri ya da okudukları her bilgiye inanmıyorlar artık. Çünkü, oradaki bilgi de doğrulanamıyor ve akıp gidiyor. Ancak, facebook yapı itibari ile bilgi kaynağından çok, arkadaşlar arasında haberleşme ve haberdar olma aracı olduğu için, bu sorun onu pek etkilemiyor.

Sosyal Medya dediğimiz şey, bizlerin katılımı ile oluşan ve bize tüm katılımlarımızın birlikte sunulduğu bir akış. Bu akışı takip etmek için akışın içinde olmalısınız. Ancak, dikkatli olun, her yazılan doğru değil, her yazılanı anlamak zorunda değilsiniz ve bazen yazılanlar yazılmayan bir çok bilginin önüne geçebilir. Dikkatli olunuz :)