Tekirdağ Evleri

Şubat 2012 | Sevda, Mimar


   Doğduğum, büyüdüğüm, insanıyla gurur duyduğum ama bu manevi miraslarına sahip çıkmadığı için kızdığım Tekirdağ...

   Merkez ilçesinde günümüzde 260 kadar tescilli ev bulunan Tekirdağ, bu mirasları yeni yeni restore etmeye başladı. Türk mimarisinin ve yaşam tarzının geleneksel özelliklerini taşıyan bu evler benim çocukluğumda daha çoktu. Şu an bu hallerini görmekten içim sızlasa da restorasyon çalışmalarının başlamış olması beni umutlandırdı. Gittiğimde restore edilen evleri fotoğraflayıp burada paylaşmayı düşünüyorum.

   Tekirdağ'ın tarihi evleri, genellikle iki veya üç katlı olup ahşap malzemeden yapılmıştır. Duvarları ahşap ve çatkı arası kerpiç dolgudur. Dış cephelerde yatay olarak ağaç malzeme ile kaplanmıştır. Temeller ve zemin kat taştan yapılmıştır.Büyük evlerin pek çoğunda haremlik, selamlıklıdır. Çatı katları oldukça yaygındır. 

   Birçok evde orta kattaki cumbanın üstü çatı katında örtülü balkon şeklindedir. Ağaç giriş kapıları çift kanatlı, oyma, kapı kollu veya tokmaklıdır. Giriş kapısı çoğunlukla giriş nişi ile içeri çekilmiştir. Birinci kata çıkan dış merdivenler mermerdir. Merdiven ön cephede olup genellikle 7-8 basamaklıdır. Çift taraflı merdivenler de vardır.

   Taştan yapılan zemin katın tek kanatlı ayrıbir kapısı vardır. Kapı da genellikle evin ön cephesindedir ve alçaktır. Kiler, depo, ocak vb. zemin kattadır. Evin içinden birinci ve ikinci kata tahta merdivenlerden çıkılır. Odalarda pencere altlarında sedir vardır. Tavan ve tabanlar tahtadır.

   Evlerin hemen hepsi şahnisli, yani ileriye çıkmalı, cumbalıdır. Cumbaların altında cumba destekleri vardır. Ahşap direklerin destek olarak kullanılması da çok yaygındır.Evlerin ön cephelerine tezyinat yapılmıştır. Evler geniş ve çok pencereli olup alt kat pencereleri demir parmaklıdır. Pencerelerin etrafında, dış cephede genellikle tahta süsler vardır.Balkon, cumba veya saçaklar tahta süslerle süslenmiştir. Bu süsler tezyinatın en önemli unsurlarıdır.Bitişik evlerde, çoğunlukla öne ve arkaya meyilli beşik örtüsü çatı, ayrık evlerde ise dört tarafa veya iki yana akıntılı çatı kullanılır. Çatılar saçaklı ve alaturka denilen tek oluklu kiremitle kaplıdır.

   Günümüze kalmayan konakların cümle kapılarının gayet yüksek açılan kanatları olup, geniş bahçesinin bir tarafında, mutfağı, arabalığı, hayvan ahırları, uşak ve hizmetçi odaları, özel mermer hamamı, büyük havuzlu çeşmesi, çift kuyusu vardır. Harem ve selamlığı ayrıdır.