Toprağın Çocukları

Eylül 2012 | Emel Gerçek, Arkeolog


Film Köy Enstitülerinin hikayesini konu almaktadır. 1935’lere
gelindiğinde Türk halkının en büyük yoksunluklarından biri de eğitimdir.
Savaştan henüz çıkmış ve ayağa kalkmaya çalışan bir ülkenin çocukları,
yoktan var etmeyi öğrenirler. Cumhuriyet düşü bir Rönesans gibi
eğitimle, insan devrimini gerçekleştirecektir. Mustafa Kemal Atatürk,
Hasan Ali Yücel, İsmail Hakkı Tonguç insan devrimi ışığının eğitimde
olduğunu düşünürler. Yüzde sekseni okuma yazma bilmeyen insanlardan
oluşan bir ülkenin, mutlak ve sarsılmaz birliğinin yegane temeli
eğitimdir. Bu temel hep birlikte atılacaktır ki sağlam olsun. İşte Köy
Enstitüleri bu temelin kendisi olarak düşünülmüş, savaştan çıkmış bir
halkın genç çocukları, genç öğretmenleri ve ustaları geriye muazzam bir
miras bırakmak için büyük bir mücadele vermiştir.Kemal kendi köyünde
bağnazlığa, ayrımcılığa karşı eğitimle savaş verir. Tüm acılarına rağmen
çocuklarını gönderdiği köy enstitüsünde ise İsmail Hakkı Tonguç
komünizm suçlamalarıyla çarpışmaktadır. Dönemin politikaları, II Dünya
Savaşı'nın etkileri, Turancı gençlik gibi nedenlerle enstitülerin
bağımsız ve üretken yapısı kırılmak istenir. Bir çingene kızı olan
Karika ise çingene olduğu için vatandaş bile sayılmaz. Köylü, Karika’yı
ve ailesini istemez. Aybike, Tatar bir kız çocuğudur. On üçünde
evlendirilir. Henüz on üçünde iken bakımından sorumlu olduğu Kerim’le
kendini anne hisseder. Bu özel bağ ikisinin de enstitüye gelmesiyle daha
da güçlenir. Savaş biter. Çok partili rejime geçilir. İsmail Hakkı
Tonguç görevinden alınır. Hasan Ali Yücel istifa eder. Enstitüler tek
tek kapanmaya başlar. Fakat kapanan kapıları genç enstitülüler açmaya
çalışmaktan asla vazgeçmezler.