Yoga ve Meditasyon

Ekim 2012 | Sevinç Yıldır, Yoga Eğitmeni
Meditasyon zihinle yapılan bir uygulamadır ve aslında meditasyon tarif
edilemez. Herkesin kendi deneyimleri vardır. Ancak meditasyona hazırlık,
ortamın nasıl olması gerektiği ve hangi oturuş biçiminin ve hangi nefes
tekniğinin kullanılması gerektiğini söyleyebiliriz. Meditasyon sanskrit
dilindeki "dhyana" kelimesinden gelir ve "zihni arıtıp sakinleştirmek,
zihne işlevselliğini kazandırmak için yapılan uygulama" olarak
açıklanabilir. Meditasyonla dikkatimiz, duyarlılığımız ve
farkındalığımız artar. Yoga bilminin kurucusu olan Patanjali aydınlanma
için 8 basamaklı bir yol önermiştir. Bu yolda meditasyon 7. basamağı
oluşturur. Bu basamaklar şöyle sıralanmıştı
r

  • Yama - Evrensel ahlaki disiplinler
  • Niyama - Kişisel disiplin
  • Asana - Yoga duruşları
  • Pranayama - Nefesin kontrolü
  • Pratyahara - Duyguları geri çekme
  • Dharana - Dikkati bir yere toplama
  • Dhayana - Meditasyon
  • Samadhi - Kendini tanıma. Aydınlanma


1- Yama:

5 noktaya dikkat çekerek yaşayanlar için ahlaki disiplin oluşturur. Yama, diğer insanlarla ilişkilerimizi ayarlar ki bunlar;


  • Ahimsa - Şiddetsizlik, sadece fiziksel boyutta değil düşüncelerimizde bile uygulamamız gereken bir ahlaki disiplindir.
  • Satya - Doğruyu söylemek
  • Asteya - Çalmamak, her konuda çalmamak.
  • Brahmacharya - Yaşam enerjisini spirituel alana kaydırmak
  • Aparigraha - Mütevazilik

Yamalar arınma çalışmalarıdır. Özellikle akıl üzerinde etkilidir ve
düşüncelerimizin tohumunu oluşturur. Evrensel ve etnik kanunlarla uyum
içindedir ve doğru insan olmak için bize yol gösterir.



"Dininiz size ne söyler? Nasıl Yahudi olacağınızı mı? Ya da Katolik? Yoksa nasıl bir insan olacağınızı mı?"
– Joseph Campbell



"Etnik disiplinler vardır bize neleri yapmamız, neleri yapmamız
gerektiğini gösteren. İşte bunlar ruhsal kapıları açacak olan altın
anahtarlardır."

– Iyengar

2- Niyama:

Sekiz basamaklı yolda ikinci basamağı oluşturur. Bu da beş basamaktan oluşur ve kişisel disiplinlerle ilgilidir.

Yoga
  • Saucha - Saflık, temizlik. Hem fiziksel hem zihinsel temizlik.
  • Santosha - Kanaatkar olma
  • Tapas - Kişisel disiplin. Bir konuyu inançla yürütme
  • Svadhyaya - Dua etmek, kutsal kitap okumak
  • Ishvara-pranidhana - Teslimiyet. Tanrıya inanma ve teslim olma.



3- Asana:

Yoga

Yoga
duruş pozisyonlarıdır. Önceleri zor gelir, bedende terleme, titreme ve
yorgunluk hissi olur. Sonra öyle bir noktaya ulaşılır ki, bu yapan için
bir gereklilik olur. Kaslar güçlenir, cilt parlar, toksinler atılır ve
tüm beden huzur bulur. Aynı zamanda akıl temizlenir, tazelenir ve
sakinleşir. Daha positif olursunuz ve size yakın insanlar bunu farkeder.



"Yoga Nedir? Bedenimdeki boşluktur."
-Anonim




4- Pranayama:

Yoga

Prana
ve ayama kelimelerinden oluşmuştur. Prana, yaşam, enerji ve
canlılıktır. Ayama, uzunluk, genişlik, düzenleme ve kontroldür.
Pranayama; Bedende ki enerji akışını nefesi kullanarak düzenlemedir.
Pranayama zorunludur, hayat verir. İçsel enerjimiz ve dış dünya arasında
bağlantı kurar. Yaşam enerjimizi kontrol etmemizi sağlar.



"Nefes bedende olduğu zaman yaşam da bedendedir. Ne zamanki nefes ayrılır yaşam da ayrılır. Bu nedenle Pranayama yapmalıdır."
-Swami Svatmarama



5- Pratyahara:

Sekiz basamaklı yolun beşinci ayağıdır.
Duyguları geri çekerek içe dönme ve aklın kontrolüdür. İçe dönmenin en
kolay yollarından biri Shavasana pozisyonunda uzanmak nefesi takip
ederek bütün düşüncelerden uzaklaşmaktır. Dharana, zihinsel odaklanma
ile meditasyona yol hazırlar.


  • Odaklanma
  • Dikkat
  • Konsantrasyon
  • Bağlantı

"Konsantrasyon farkındalığı bir noktada toplamaktır."
- Patanjali



Yoga

Meditasyon,
durmak ve derinlere bakarak özünde ne olduğunu anlamaktır.Samadhi,
Patanjali'nin sekiz basamağının sonuncusudur. Yoga’nın son hediyesidir.
Samadhi, algılayanla algılananın, nesne ile öznenin, kavrayanla
kavrananın karışıp birleşmesidir.



Samadhi yoganın temelidir ve varılmak istenen noktadır. Pratyahara,
dharana, dhayana ve samadhi, nehirde bir kayıkla gezmeye benzer. Kayığa
binersin ve karayı geride bırakırsın, ağaçları,insanları. Duyguların
nehirle karışıp birleşir ki bu Pratyahara'dır. Nehirde ilerledikçe
geride bıraktıklarından daha da uzaklaşırsın ve nehrin akıntısına
bırakırsın kendini. Suyu damarlarında, teninde ve tadını dilinde
hissedersin. Bu Dharana'dır – Zihinsel çözünme Bunu doğal olarak Dhyana
meditasyon takip eder. Sen ve nehir bir olmuştur. Kayık yok olur. Işıkta
dans eden nehirsindir. Sonunda nehir denize ulaşır ve sen de yok
olursun. İşte bu Samadhi'dir. Kayık, sen, nehir ve deniz birdir.



Patanjali'nin bu sekiz basamağı tek tek çıkılmalıdır. Basamakları atlamak bizi varmak istediğimiz noktadan uzaklaştırır.



YogaAsana,
vücut ve zihnin rahatlayıp birleştiği sabit duruştur. Bedenle
yaptığımız hareketler kaslarımız, kemiklerimiz, eklem ve tendonlarımız
üzerinde etkili olduğu gibi, zihinsel ve ruhsal açıdan da beslenmemizi
sağlar. Asanalar sayesinde iç organlarımız, kas ve sinir sistemimiz daha
sağlıklı hale gelir. Asanalar çeşitli şekillerde sınıflandırılabilir.
Bu sınıflamalardan biri hareketli asanalar ve sabit asanalardır.



Hareketli asanalar bedene esneklik kazandırır, kasları güçlendirir,
akciğer kullanma kapasitesini artırır, sindirim sisteminin çalışmasını
sağlar ve salgı bezlerinin işlevselliğini artırır. Yogaya yeni
başlayanlar için önerilir. Hareketli asanalara en iyi örnek
Suryanamaskar A ve B (Güneşe selam A ve B) dir.



Sabit asanalar da harekete girilir ve burada uzun nefesler alınıp
verilerek bir süre harekette kalınır. Bu duruşlar iç organlara, salgı
bezlerine masaj etkisi yaparlar. Bu sırada zihnimizi de sakinleştirir ve
bizi meditasyona hazırlarlar.



Asanaları uygulamaya başlamadan evvel bazı hazırlıklara ihtiyaç
vardır. Bunlar asana uygulayacak kişinin ve uygulanacak yerin
hazırlanması ile ilgilidir.


  • En az 2 saat açlık gerekir. Bu nedenle yemek yedikten 3 – 4 saat sonra uygulama yapılır.
  • Mesane ve barsaklar boş olmalıdır.
  • Mümkün olduğu kadar burundan nefes alınıp verilir. Nefes alış ve veriş süresi eşit tutulmaya çalışılır.
  • Duruşları yaparken yere kaymaz bir örtü serilir.
  • Uygulama sırasında keskin kokular (tütsü, yemek kokusu, parfüm
    kokusu) olmamalıdır. Uygulama yapılacak odanın havası temiz olmalıdır.
  • Duruşlar sırasında kendi kapasitenizin en uç noktasına kadar çıkın ancak gereksiz zorlamalardan kaçının.
  • Basit, rahat ve bol giysiler giyiniz ve tüm takılarınızı ve saatinizi çıkarın.
  • Uygulama sırasında ani bir sancı yada ağrı hissederseniz uygulamayı durdurun ve Shavasana pozisyonuna geçerek dinlenin.



Yoga ile Aklı, Bedeni ve Ruhu Arıtma


Yoga

Arınma, yogik çalışmada varılmak istenen amaçlardan biridir, bu aynı
zamanda Patanjali’nin sekiz basamaklı yolunda ikinci basamak olan
Niyama’nın (kişisel disiplinin) ilk çalışması olan temizliktir.
Bedendeki kirlilik aklımızı etkilemekte, ruhumuzun özgürleşmesini ve
gerçek hünerlerimizi göstermemizi önlemektedir.



Asanalar, pranayama, tapas ve shatkarma gibi yogik çalışmalar
aklımızı temizler, sakinleştirir ve buda ruhsal açıdan gelişmemizi
destekler. Asanalar yani fiziksel postürler (duruşlar), bedende ki kan
akımını artırarak daha çok oksijen almamızı sağlar ve dokularda,
kaslarda ve iç organlarda ki prana (yaşam enerjisi) akışını artırır.
Yoga duruşları kaslarımıza ve iç organlarımıza masaj etkisi yaparak
orada bulunan durgun kanı temizler ve yerine oksijen ve besin yüklü taze
kanın akmasını sağlar. Hareketli asanalarda beden ısısı artar, terleme
olur ve bu yolla toksinler deriden ve nefesle akciğerlerden atılır.



Pranayama çalışması bedeni ve aklı temizler, dengeler ve enerjinin bedende toplanmasını sağlar. Değişik pranayama Yogaçalışmalarının
bedende yarattığı değişik etkileri ve değişik temizleme metodları
vardır. Kapalabhati (ateş nefesi) solunumunda, hareketin verdiği enerji
ile beden ısısı artar ve bu yolla beden temizlenir. Bu solunum bizi
ısıtır ve enerjimizi artırır. Nadhi Shudhi (burun delikleri
değiştirmeli) solunum ise sakinleştirici etkisi ile stresi uzaklaştırır
ve enerji kanallarında ki tıkanıklıkları açarak bedeni temizler.



Tapas, yoğun kişisel disiplin aklı ve ruhu arzulardan arındırarak
temizler. Tapas'ta çok istediğimiz bir şeyi yapmaktan vazgeçeriz yada
hiç yapmak istemediğimiz bir şeyi yaparız. Bu durum bizim isteğimizle,
aklımızın emri arasında bir çelişki yaratarak içsel bir ateş yakar ki bu
kirlilikten uzaklaşmamızı sağlar.



Shatkarma solunum ve sindirim sisteminde ki gereksiz balgam ve mukusu
temizleme teknikleridir ve 6 değişik sistemle bunu sağlar. Bu
teknikleri yaparken mutlaka bu konuda bilgi ve deneyim sahibi biri eşlik
etmelidir.


  • Neti – Nazal temizlenme ve irrigasyon
  • Dhauti – Sindirim sisteminin temizlenmesi
  • Nauli – Abdominal masaj
  • Basti – Kolon temizliği
  • Kapalbhati – Beynin temizlenmesi ve canlandırılması
  • Trataka – Göz yaşı kanalları temizliği

Burada amaç üç beden tipini (doshaları) dengeye getirmektir. Eğer
doshalar zaten dengede ise shatkarma yapmaya gerek yoktur. Ayurveda'da
doshaları dengeleyen daha kibar tedavi teknikleri vardır ve shatkarma’ya
alternatif olarak kullanılabilir.



Çeşitli yoga teknikleri ile aklı, bedeni ve ruhu arıttıktan sonra,
bedenimizde dolaşan prana akışı hızlanır buda bizim çalışma, düşünme,
sindirim, tat alma, hissetme ve hayatı deneyimleme kapasitemizi artırır.
Bu çalışma sadece fiziksel olarak daha dinamik olmamızı değil aynı
zamanda ruhsal gelişmemizi, farkındalığımızı ve muvazenemizi de artırır.