Bilmek istediğin her şeye ulaş

Bir dilin zengin olmasını kelimenin birden fazla anlam taşıması mı yoksa her anlama karşılık gelen bir kelimenin olması mı belirler?

Bence ikisi de değildir. "Dil" bir toplumun alt ve üst yapısal tüm yaşantısının ürünüdür. O toplum ekonomide, sanatta, tarımda, felsefede, matematikte, bilimde, teknolojide ve diğer alanlarda ne kadar çalışkan, üretkense o alanlardaki dilini de o kadar zenginleştirebilmiştir. Dilimize bu kadar çok yabancı sözcüğün sızma nedeni, önce ekonomik yoksunluklarımız sonra da teknoloji, bilim, endüstri, özgür düşünce, felsefe konularında zayıf kalmamız, icat eden değil icat edileni kullanan bir toplum olmamızdır.

Dil bir toplumun bakış açısını, psikoljisini de ele verir; örneğin kullanılan sözcüklerden o toplumun "kadına", "çocuğa", "tarıma" "dine" vb. verdiği değeri anlarsınız. Türkçe'de 3. tekil şahıslarda cinsiyet ayrımı yoktur, "o" deriz, eski Türk topluluklarının cinsiyet yaklaşımı, kadına verdiği değer konusunda bir fikir verebilir. Şimdiki Türkçe'den ve atasözlerinden yola çıkarak da nasıl "maço" bir toplum oluştuğunu, kadını değersizleştirdiğini görmek mümkün, küfürler doğruda kadını hedef almakta ve aşağılamaktadır. O toplumun ne kadar homofobik olduğunu, muhafazakar olduğunu, dindar olduğunu, aydınlanmadan nasibini alıp almadığını vb. dilinden anlayabilirsiniz.

İngilizce'de "Whole" sözcüğü bütün anlamına gelir, "health", "heal" sözcükleri ile aynı köklere (Irvin Yalom - Varoluşçu Psikoterapi) sahiptir, kendini bütün hissetmek ile sağlıklı olmak arasında bağlantı kuran bir toplumsal bakış açısı taşır bu sözcükler.

Dil başlı başına bir felsefedir, felsefesini dile dayandıran ve dilden ayrı düşünmeyen filozoflar vardır, L. Wittgenstein, Lacan gibi.

Dil hayatı, geçmişi, geleceği anlamanın şifresidir, içimize zerk edilmiş yaşam kültürünün ta kendisidir, o dili sorgulamaya ve kendi dilimizi aramaya başladığımızda yeni bir dilin de ve yaratıcılığın da kapılarını aralarız.

Dolayısıyla daha derin sorgulamalar yapan, bir konuyu derinlemesine okumaktan öğrenmekten haz duyan ve kendisine tek doğruymuş gibi öğretileni kabul etmeyip, sorgulayan, yanıtlar arayan, bunu hayatına yansıtan nesiller yetiştermeyi bilen ve bu konuda gençliğe ve onun heyecanlarına saygı ve hoşgörüyle yaklaşan toplumlar her açıdan zenginleşmeye devam edeceklerdir.

  • Paylaş
Bu aslında çok basit cevabı olan bir soru. Biz dili kullanarak kendimizi ifade etmeyi, olan biteni anlatmayı sağlarız. Dilin amacı da budur. Nesneyi ya da eylemi anlatmaktır. O halde bir dil ile yaptıklarımızı, düşündüklerimizi, hislerimizi ne kadar iyi anlatabilirsek o dil o kadar iyidir. Yani bir dilin gücü insan aklına gelebilecek her türlü nesne ve fiili ne kadar iyi ifade edebilirse o kadardır.
  • Paylaş
İkisi de değildir. Bir dilin zengin olması o dilde ifade edilmesi istenen/gereken her şeyin bir karşılığı olmasıdır. Tüm nesnelerin o dilde bir ismi olması, tüm eylemlerin bir fiili olması gerekmektedir. Burada zenginliği iki kola ayırabiliriz. Mesela dilimiz çoğu nesnenin adını çoğu elemin fiilini yabancı dillerden almıştır. Bu diller ilk olarak Arapça, Farsça ardından Fransızca, ispanyolca, İtalyanca, az biraz Almanca ve son zamanlarda da İngilizce'dir. Bu dilleri dilimizden çıkartabilseydik eğer korkarım konuşamaz, yazamaz hale gelirdik. Bu durum bir açıdan ana dilimizin fakirliğini gösterirken diğer bir açıdan da modern dilimizin zenginliğini gösterir. Öncelikle bu dili konuşan kişiler olarak yukarıda saydığım dillerin hepsine aşina olduğumuzdan onları kolayca öğrenebiliriz. Onlar sayesinde her nesnenin bir adı her eylemin bir fiili vardır. Bu durumda zenginlik ithal edilmiştir ama mevcuttur.

Diğer bir zengin dil örneği olarak felsefenin, matematiğin, mühendisliğin dili olan Almancayı göstermek isterim. Almancada her nesnenin Almanca bir adı, her eylemin almanca bir fiili vardır. Dışarıdan çok az sözcük ithal etmişlerdir. Örneğin bizim havalı bir şekilde televizyon dediğimiz nesneye Almanlar gerçekten "uzgöreç"in Almancası olan Fernseher derler. Hatta öyle ki Almancada neredeyse tüm aletler işlevine göre Almanca isimlendirilirler, ismini bilmediğiniz tüm eşya ve aletleri işleviyle isimlendirdiğinizde %99 doğru sözcüğü bulmuş olursunuz. Bu da diğer şekilde bir zengin dildir.

Hangisinin gerçek zenginlik olduğuna siz karar verin... .
  • Paylaş
Sonraki Soru
HESAP OLUŞTUR

İstatistikler

1105 Görüntülenme7 Takipçi3 Yanıt