Bilmek istediğin her şeye ulaş

Fibonacci kimdir?

Leonardo Fibonacci, Orta çağın en büyük matematikçilerinden biri olarak kabul edilir.
Fibonacci, 1170 yılında İtalya’nın Pisa şehrinde doğmuştur. Tam adı Leonardo Fibonacci’dir. Babası Cezayir’de çalıştığı için çocukluğu orada geçmiştir. Babası Guglielmo’dur. Annesi Alessandra, Leonardo 9 yaşındayken öldü. Babası Guglielmo Cezayir’in Bejaia limanı ile İtalya’nın Bugia kenti arasında bir ticaret postasını idare etmekteydi. Babası burada oğluna hesap öğretmesi için bir Arap hoca tutar.
İlk matematik eğitimini Müslüman bilim adamlarından almıştır. Avrupa’da Roma rakamları kullanılırken ve sıfır kavramı ortalarda yokken Fibonacci Arap rakamlarını ve sıfırı öğrenmiştir. Leonardo Fibonacci bütün Akdeniz bölgesini gezdi ve dönemin önde gelen Arap matematikçiler ile çalışma olanağı buldu.

1201 yılında “Liber Abaci” “abaküs kitabı” veya “hesaplama kitabı” anlamına gelen bir matematik kitabı yazmıştır. Bu kitapla Avrupa’ya Arap rakamlarını ve bugün kullandığımız sayı sistemini tanıtmıştır. Ayrıca ilkokulda öğrendiğimiz temel matematik (toplama, çarpma, çıkaı bir çok örnek vererek anlatmıştır. Günümüzde Arap-Hint sayıları diye bilinen modern ondalık sayı sistemini tanıtan bu kitap gündelik hayatta ticari defter tutma, ölçü birimlerini çevirme, faiz hesaplama, para bozma ve değiştirme ve benzeri işlemlerde önemini göstermiştir. Kitap Avrupa’da tahsilli insanlar arasında hızlı bir şekilde yayılmış ve Avrupa’nın müspet bilimde ilerlemesine önemli etkileri olmuştur.

Liber Abaci’de ayrıca kapalı bir ortamdaki bir tavşan ailesinin artışını, her tavşan çiftinin bir ay sonra bir yavru yapıp onun da 1 ay sonra 1 yavru yapacağı gibi ideal varsayımlar altında hesaplanmasını gösterir. Bu problemin çözümünde tavşan çiftlerinin sayısının artışını gösteren sayı dizisi Fibonacci sayıları, diziye de Fibonacci dizisi denir. Bu sayı dizisi 6. Yüzyıldan beridir Hintli matematikçiler tarafından bilinmekteydi ancak Avrupa’ya ilk olarak Fibonacci tarafından tanıtılmıştır.

1220 yılında Fibonacci Roma İmparatoru II. Frderick’in huzuruna çağrılır. Frderick’in bilim adamlarından biri tarafından sınava çekilir. Sonunda Fibonacci göze girer. Yıllarca hem imparatorla, hem de imparatorun dostlarıyla yazışır.
Fibonacci, 1225 yılında “Liber Quadratornum” (Kare Sayıların Kitabı) adında başka bir kitap yazdı. Ve bu kitabını imparatora ithaf eder. 1228′de Fibonacci, Liber Abaci’yi yeniden gözden geçirir ve kitabın bu ikinci yazılımını imparatorun baş bilimcisi Michael Socott’a ithaf eder.

1240 yılında matematik alanındaki çalışmalarından ötürü kendisine Pisa şehri tarafından “20 Pisa Lirası” yıllık maaş bağlandı. 19. Yüzyılda Pisa’da Fibonacci heykeli yapılmış ve buraya dikilmiştir.

Fibonacci, 1250 yılında Pisa’da ölmüştür.

Fibonacci sayı dizisi
Daha önce 6. Yüzyılda Hintli matematikçiler tarafından bulunmuş olan bu sayı dizisi Liber Abaci kitabında tavşanların üremesiyle ilgili problemin hesaplanması sonucu Fibonacci tarafından 1202 yılında ortaya konmuştu. Dizinin ilk sayı değeri 0, ikincisi 1 ve her ardışık elemanı da önceki iki elemanın değerinin toplamı alınarak bulunur ve bu halde 0, 1, 1(1+0), 2(1+1), 3(2+1), 5(3+2), 8(5+3), 13(8+5),21(13+8) ... Şeklinde artar.

Fibonacci Serisi

Altın oran
Bu dizinin ileri elemanlarında, bir sonraki elemanın bir öncekine oranı Altın oran adı verilen ve yaklaşık 1,618 (1:0,618) değerine eşit bir sayıyı verir.

oran matematikte genellikle fi harfi ile gösterilir.

Fibonacci Serisi
kenar uzunlukları ardışık Fibonacci sayıları olan kareler

Tabiattaki canlılarda uzuvların oranı altın oran adı verilen 1.618... Sayısına uygunluk gösterir. Antik mimari eserler ve bazı modern mimari eserler bu orana uygun tasarlanırlar. Altın orana uygun ölçülerdeki nesnelerin ve canlıların daha estetik olduğu ve güzel göründüğü savunulur.

Fibonacci Serisi
bir Fibonacci spirali ardışık Fibonacci karelerinin dairesel karşı köşe bağlantılarının çizimiyle oluşturulabilir; bunun için kullanılan kare boyutları 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, ve 34

Ayçiçeğinin merkezinden dışarıya doğru sağdan sola ve soldan sağa doğru taneler sayıldığında çıkan sayılar Fibonacci Dizisinin ardışıksik terimleridir. Papatya Çiçeğinde de ayçiçeğinde olduğu gibi bir Fibonacci Dizisi mevcuttur. Fibonacci dizisinde ardışık elemanlar bir önceki elamanın oranındaki ardışık terimlerin farkıyla oluşan dizi de Fibonacci dizisidir. Ömer Hayyam üçgenindeki tüm katsayılar veya terimler yazılıp çapraz toplamları alındığında Fibonacci Dizisi ortaya çıkar. Çam kozalağındaki taneler kozalağın altındaki sabit bir noktadan kozalağın tepesindeki başka bir sabit noktaya doğru spiraller (eğriler) oluşturarak çıkarlar. İşte bu taneler soldan sağa ve sağdan sola sayıldığında çıkan sayılar, Fibonacci Dizisi'nin ardışık terimleridir. Bitkilerin yapraklarının dizilişinde bir Fibonacci Dizisi söz konusudur; yani yaprakların diziliminde bu dizi mevcuttur. Mimar Sinan'ın da birçok eserinde Fibonacci dizisi görülmektedir. Mesela Süleymaniye ve Selimiye Camileri'nin minarelerinde bu dizi mevcuttur.
  • Paylaş
Sonraki Soru
HESAP OLUŞTUR

İstatistikler

217 Görüntülenme4 Takipçi1 Yanıt

Konu Başlıkları