Bilmek istediğin her şeye ulaş

Halk hikayesi nedir?

Gerçek ya da gerçeğe yakın olayların anlatıldığı uzun soluklu anlatım türüdür. Geleneksel bir içeriği olan, kuşaktan kuşağa sözlü olarak aktarılan öykülerdir. Genellikle sevgi ve kahramanlık konularını işler. Kişiler gerçek yaşama uygundur. Bu kişilerin olağanüstü özellikleri oldukça sınırlıdır. Halk hikâyeleri, diğer insanlara göre daha kültürlü kişiler tarafından anlatılır. Nesir nazım karışımı bir anlatım kullanılır.
Kerem ile Aslı, Ferhat ile Şirin ünlü halk hikâyelerindendir.

Destanların, zaman içerisinde biçim ve öz değişikliğine uğramasıyla oluşan ürünlerdir. Halk hikâyelerinde olağanüstü unsurlar azalmış, kişiler ve olaylar doğal boyutlarına gelmiştir. Halk hikâyeleri ilahi bakış açısı ile oluşturulur. Yani hikâyelerin anlatıcısı her şeyi bilmektedir. Bu hikâyelerin metinleri kurmacadır ve bu metinlerde dil şiirsel işleviyle kullanılmıştır.
Halk hikâyeleri konularına göre üçe ayrılır:
  1. Aşk hikâyeleri: Toplum hafızasında uzun süre yaşayan aşkların hikâyeleştirildiği sevgi temalı halk hikâyeleridir. Bu hikâyelere
    Elif ile Mahmut, Derdiyok ile Zülfü-siyah, Âşık Garip, Kerem ile Aslı, Arzu ile Kanber, Tahir ile Zühre, Ercişli Emrah ile Selvihan vb. örnek verilebilir.
  2. Dinî temalı kahramanlık hikâyeleri: Tarihe mal olmuş kahramanları veya dinsel açıdan önemli kabul edilen erdemli kişileri konu edinen halk hikâyeleridir. Bu hikâyelere Danişment Gazi ile ilgili hikâyeler, Hayber Kalesi, Van Kalesi gibi Hz. Ali ile ilgili hikâyeler vb. örnek verilebilir.
  3. Destanî halk hikâyeleri: İçinde destana ait bazı özellikleri barındıran halk hikâyeleridir. Bu hikâyelere Dede Korkut Hikâyeleri ve Köroğlu Hikâyesi örnek gösterilebilir.
  • Paylaş
Halk arasında kuşaktan kuşağa sözlü olarak aktarılan gerçek ya da gerçeğe yakın öykülerdir. Konularını genellikle aşk ve kahramanlık oluşturur. Kişiler normal halktan kişilerdir fakat kısmen olağanüstü özellikleri bulunur. Anlatımda hem şiir hem düz söyleyiş yer alabilir. Tanınmış halk hikayeleri Kerem ile Aslı, Ferhat ile Şirin, Köroğlu, Dede Korkut Hikayeleri vb. Leyla ile Mecnun, Yusuf ve Züleyha anlatıları da halk hikayesidir fakat bunlar Arap-Fars kökenlidir.

Genel Özellikler
  • Aşk, kahramanlık ve dini konular işlenir.
  • Dönemlerinin zihniyetini ve yaşayışını yansıtır.
  • Olaylar gerçeğe yakındır. Olağanüstülük sınırlıdır.
  • Anonim ve sözlü gelenek ürünüdürler.
  • Nazım ve nesir karışıktır.
  • Masallardaki gibi kalıplaşmış ifadeler bulunur.
  • Aşk hikayelerindeki kahramanların aşık olması genelde dört şekilde olur:
    - Bade içme
    - Resmi görerek aşık olma
    - İlk görüşte aşk
    - Aynı evde büyüyüp sonradan kardeş olmadıklarını öğrenince
Ayrıca halk hikayeleri anlatılırken belli bir sıraya göre anlatılır:
  1. Fasıl: Hikayeye giriştir. Şiirle, tekerlemeyle başlanır. Dinleyicinin ilgisi konuya odaklanılır.
  2. Döşeme: Kahramanlar, yer ve zaman anlatılır. Giriş kalıplaşmış bir şekildedir ve manzum-mensur karışıktır.
  3. Asıl hikaye: Olaylar ortaya dökülür.
  4. Sonuç/Dua: Hikaye sonlandırılır. Düğümler çözümlenir.
  • Paylaş
Sonraki Soru
HESAP OLUŞTUR

İstatistikler

227 Görüntülenme3 Takipçi2 Yanıt