Bilmek istediğin her şeye ulaş

Higgs bozonunun W ve Z bozonlarından ayrılan yanı nedir?

Aynı zamanda aynı kuantum durumunda olabilen tüm parçacıklar bozondur. Bu temelde parçacıkların birbirlerini sınırlamadıkları anlamına gelir ki uzay-zamanda içiçe geçebilirler. Foton , gluon, W, Z ve Higgs bozon grubundadır. Elektron, Kuarklar gibi bizi oluşturan parçacıklar ise fermiyondur. Bozonlar genellikle kuvvet taşıyıcısıdır. Foton elektro-manyetik, gluon güçlü, W ve Z ise zayıf kuvveti taşırlar. Yani iki elektronun birbiriniz çekmesi birinin yaydığı fotona diğerinin etkileşmesi şeklinde olur. Sürekli foton yayarak etkileştikleri için birbirlerini iterler. Yani elektrik ve manyetik kuvvet (mıknatısların birbirini itip çekmesi) aslında fotonla etkileşmedir (Kuantum teorisinin standard modeline göre).

Higgs bozonu ise farklıdır. Bu bozonla etkileşim parçacığın kütlesini oluşuturur (Kuvvet değil kuvvetlere olan direncini). Foton Higgs bozonu ile hiç etkileşmez. Bu yüzden durgun kütlesi yoktur ve ışık hızı ile gider. Elektron ise etkileşir ve kütle kazanır. Higgs bozonu temelde bazı parçacıkların durgun kütlesi olup diğerlerinin ise olmadığını açıklamak için ortaya atıldı. Standard modelin ilk haline göre durgun kütle hiç rastlanmaması gereken bir anomali idi. Higgs bozonu başlangıçta standard model teorik bir yama olarak ortaya atıldı. Ancak şu anda kütle kazandıran böyle bir bozon olduğu gözlemlenebildi.

Not: Tabi, kütlenin bu şekilde açıklanması (Higgs bozonu ile etkileşim miktarı olarak), kuantum teorisi ile genel görelilik arasındaki temel uyuşmazlıklardan birini oluştuyor. Genel göreliliğe göre, kütle uzay-zamanın eğriliğidir. Bu uyuşmazlık bildiğim kadarıyla hala çözülemedi.
  • Paylaş
Bunu şöyle açıklayalım.
Foton elektromanyetik alanın taşıyıcı parçacığıdır. Elektromanyetik alan taşıyıcı fotonlardır aslında.
W ve Z bozonları ise zayıf nükleer kuvvetin taşıyıcı parçacıklarıdır. Mesela kuarkların bir arada olmasını sağlayan zayıf nükleer kuvvetin alanı bu W ve Z ile oluşmaktadır. Aslında kütlemizin büyük bir kısmı da bu W ve Z bozonlarının kütlesiyle oluşmaktadır.
Higgs bozonları ise higgs alanını oluşturmaktadır. Higgs alanı ise etkileşen atomaltı parçacıkların ışık hızında hareket etmesini önler kısaca. Yani kütle kazandırır. Foton etkileşime geçmediği için bu alanla kütle kazanmamaktadır.
Şuradaki yazımda değinmiştim bu konulara.

erhankilic.pro/kutlemiz-nereden-geliyor-. . .
  • Paylaş