Bilmek istediğin her şeye ulaş

inploid'in "Düzenle" seçeneğini kullanarak diğer üyelerin yazılarını düzenlerken nelere dikkat etmeliyiz? Örneğin büyük harfli yazıları küçültmeli, anlam bozukluklarını gidermeli miyiz?

Bu noktada Türkçe'nin doğru kullanımı yanında birlikte yaşamanın gereklerine göre bir takım başka kurallara da ihtiyaç var mıdır?Düzenle
Bir çok düzenleme yaptım, artık buraya bir şeyler yazabilirim. Bunlar benim düşüncelerim ve tabii ki tartışmaya açıklar:

  1. Tüm dilbilgisi ve imla kuralları için ilk geçerli kaynak TDK Büyük Türkçe Sözlük olmalı. tdkterim.gov.tr/bts
  2. Noktalama işaretlerinin kullanımı düzeltilebilir. Cümle sonlarındaki iki, dört, beş, altı ve zaman zaman daha fazla nokta üç nokta olmalıdır. Eğer cümle sonunda hatta virgül olması gereken yerde gülücük ve benzerleri varsa oradaki noktalama işaretinin yerine geçmeli, hatta gülücüğü vurgulamak için arada tek karakter boşluk bırakılmışsa da uygundur. Daha fazla boşluk orada bir noktalama işaretinin unutulduğuna delalet olacaktır. Metnin içinde iki sözcüğün arasında bir gülücük varsa bence o da bırakılmalıdır. Bir boşluk önce, bir boşluk da sonra C: Sonuçta kullanıcılar yazarak ifade edemeyecekleri duygularını ifade ediyorlar onlarla.
  3. Takılar, bağlaçlar düzeltilmeli. Cümlelerin başındaki bağlaçlar silinmeli ya da aradaki nokta silinerek cümle bir öncekine bağlanmalı. Tabii ki insanların sanatsal yazılar yazacağı blog vb. kısımlarındaki metinler tüm bunların dışında tutulmalı. Hatta sanatsal içerikli bir metin hiç düzeltilmemeli. Yazarın sanat yaptığına, düzenleyen ve editör karar verir. Sonuçta, "Ben sanat yapmıştım, yanlışlarımı geri isterim." diyen bir kullanıcıya hiç bir editör de itiraz etmeyecektir. Zaten her kullanıcının, tarihçe sekmesinden yazısını, bir önceki versiyonundan kopyalama seçeneği de her daim mevcut.
  4. Tümü küçük harf yazılmış, aşırı imla ve yazım hatası olmayan metinler yazarlarının tarzını yansıttıklarından hatalardan arındırılarak küçük harf bırakılmalı.
  5. Tümü küçük harfle yazılmış çok zor okunan ve anlaşılmayan metinler artık sanat olarak değil de bilgi eksikliğinin eseri olarak düşünülmeli. Bir sanatçı yaptığı işin zanaatini öncelikle, mükemmele yakın icra edebilmelidir. Yani harfleri gerektiği yerlerde büyütülmeli.
  6. Bazı cümleler/sözcükler küçük bazıları büyük harfle başlıyorsa bu, ancak bilgisizlikten yapılmış bir hata olacağı için tüm büyük harfler yerlerine koyulmalı.
  7. Cümle içinde tamamı büyük harflerle yazılmış sözcükler, tabii ki yanlışsa düzeltilerek büyük harflerle bırakılmalı.
  8. Tümü büyük harflerle yazılmış metinlere tam ne yapılması gerektiğine karar veremedim. İnternet jargonunda bu, kişinin bağırdığını ifade eder. Gerçi kişi bağırma ihtiyacı duyuyorsa ona da kucak açabiliriz, kulağımızı rahatsız etmiyor sonuçta. Yani yine yazarının tarzını yansıttığından Türkçesi düzgünse tümü büyük yazılmış metinler de olduğu gibi bırakılmalı. Değilse düzeltilerek büyük harflerle bırakılmalı.
  9. Tümü büyük harfle yazılmış çok zor okunan ve anlaşılmayan metinler artık sanat olarak değil de bilgi eksikliğinin eseri olarak düşünülmeli. Yani harfleri gerektiği yerlerde küçültülmeli.
  10. İlk denemede, zorlukla da okunsa anlaşılabilen metinler yazarının üslubunu yansıttığından anlam bozukluğu açısından incelenip düzeltilmemeli. Tabii ki ekler, bağlaçlar, noktalama işaretleri mümkün mertebe düzenlenmeli.
  11. İlk denemede zor okunmasının yanı sıra bir de anlaşılamayan metinler anlam bozukluğu açısından incelenebilir, istenirse düzeltilebilir, yazara, yorum olarak ne demek istediği sorulabilir.
  12. Kullanılan yabancı sözcükler yanlışsa ve düzenleyen o dile hakimse düzeltilmeli değilse olduğu gibi bırakılmalı.
  13. Sözcüklerin içine serpiştirilmiş q ve w harfleri düzeltilmeli. Sonuçta burası bir bilgi paylaşım platformu ve gerçekten bilgi veren yazıların yazarları da o harfleri Türkçe harflerin yerine kullanmıyorlar. "Sanat" itiraz yolu ama yine de açık olmalı :)
  14. "Öyle kiii" gibi harf tekrarlarıyla duygu belirten yanlış yazımlar on satırda üç defadan fazla olmadığı sürece olduğu gibi bırakılmalı.
  15. Çoğu noktalı harfin kasıtlı olarak noktasız halde yazıldığı metinler, düzelten, kepazeliği düzeltmeye çok meraklı değilse düzeltilmemeli. Redaksiyona bu tür metinleri şikayet etme hakkı olmalı. Redaksiyon da metnin düzeltilmesini kullanıcıdan talep etmeli. Aksi takdirde bu tür metinler silinmeli. Zaten dili o şekilde katleden 5 kişiye bile rastlamadım. Belki bu düşüncem bazılarına biraz katı gelecektir ama anlık mesajlaşmaya da karşı olduğumuza göre sitenin bu derece chat düzeyine inmesini hiçbirimiz istemiyordur giye düşünüyorum. Gülücükler, küçük harf, büyük harf, büyük harfli sözcükler; hepsi tamam, bir duygu ya da tarz ifade ediyor olabilirler ama bu, noktasız yazım ve serpiştirilmiş yabancı harfler duygu da ifade etmiyor, şeklen de cehalet harici bir tarzı göstermiyor. Metinlerin okunaklılıklarını azaltıyorlar.
  16. Türkçe klavye olmadığı belli olan klavyelerden çıkmış yazılar ya tamamen Türkçeleştirilerek düzeltilebilirler ya da ünlü uyumları bozulmayacak şekilde düzeltilebilirler.
  17. Cümledeki bütün sözcüklerin baş harflerinin büyük olduğu metinlerde, artık düzenleyen nasıl istiyorsa öyle davransın, zaten o cümleler çok kısa oluyorlar ve önemli muhteviyatları da olmuyor. Çok da çirkin görünmedikleri için dilbilgisi ve imla açısından düzenlendikten sonra büyük harfleriyle bırakılabilirler ama "On sözcüğün baş harfini değiştirsem ne çıkar ki!" derseniz düzeltilebilirler de.
  18. Bence düzenleyen kişinin ismi gereksiz husumet oluşturmama amaçlı zaten ilan edilmemeli. Burada kullanıcılar içinde bir redaksiyon oluşturulmaya çalışılıyor ve gerçekten de başarılı bir girişim. İnploid kendi editörünün ismini de yayınlamadığı gibi düzenleyen biz kullanıcılarının ismini de yayınlamamalı.

Unutulmamalı ki yazarlar okuyucuları olduğu sürece yazardır. Aslında her yazarın yazılarını yukarıdaki düzenleme kurallarına uygun bir şekilde yazarak okuyucuya da saygı göstermesi beklenir... Hepimizin bildiği üzere bilgi paylaşılan platformların ülkemizde en yaygın olarak kullanılanından bu, yukarıdaki yumuşatarak yazdığım kurallar ve diğerlerine uymayanlar "format öğrenemiyor" diyerek uzaklaştırılırlar. Yanlış anlaşılmasın, böyle bir talebim, isteğim yok (hatta onları oldukça faşizan buluyorum) sadece düzeltilenlerin itiraz etme yerine kendilerini düzeltmeleri amacım. Sitenin kalitesini kullanıcılarının gösterdiği özen tam olarak belirlemese de oldukça aşağı çekebilir.
Şimdilik aklıma gelenler bunlar. Gelin tartışalım C:
  • Paylaş
4

Hilal Korkmaz, 'C:' bu gülücük simgesini de ilk defa görüyorum. Bunu kullanıcam bende artık C:

Şaman, Benim icadım, geniş gülümseme C:

Şaman, Şimdi anlamadım, beğenenler bu kuralların uygun olduğunu mu düşünüyor? Eklemek, çıkartmak ya da düzeltmek istediğiniz bir şey yok mu?

Hilal Korkmaz, iki kere okudum yazınızı şu an ve ben hepsine katılıyorum, güzel ifade etmişsiniz, tartışacaj bir şey bulamadım yani C:

Aslında bu soruyu sorarken amacım bir yandan da soru sahibi kişinin kendi sorusuna kaç yanıt verebildiğini de ölçmekti. Bakalım ne çıkacak?

Az evvel bir düzeltme yaparken 'ewet' yazmış kişinin 'w' kullanımını düzeltmedim. Bence biz ister olumlu ister olumsuz anlam yükleyelim (yani değer yargılarımızdan arındırarak baktığımızda) buradaki kusurun kişinin imzası olabileceğini söyleyebiliriz. Kişinin imzasının korunmaya hakkı olduğunu kabul ediyorum.

Not: Az evvel gördüm ki kendi soruma dahi bir kez yanıt verebiliyormuşum. Aslında soru sahibinin, sorusunu yanıtlayan kişilerin tekrar soruya yanıt vermesine müsaade etmeyebileceği yönde bir ayarlama imkanı getirilse -belki gereksiz polemik yapabilecek kişilerden sakınmak için- daha makul olabilirdi. Ancak bu hali ile getirilen düzenlemeyi PROTESTO ediyorum (dünyada herkesin bir protestosu var, benim yoktu, içimde kalmasın:). Belki bu yolla bir yandan da daha derli toplu ve bu nispette değerli metinler ortaya çıkabilecektir. Ancak böyle bir teşvik seçenekler arasında fabrika ayarları olarak tavsiye olunursa daha makbul kabul edileceğini düşünüyorum.
  • Paylaş
2

Redeye, Bir kere yorum yapınca insanın tekrar düzeltme hakkı da sanırım kontrol edilene dek elinden alındığı için isyanıma buradan devam etmeyi uygun buldum. Sanırım artık nispeten daha özgür bir alandayız diyeceğim ancak bu bölümde de düzeltme hakkımız yok. Sadece silebiliriz. Seçeneklerin daralması insana belli bir yöne doğru yönlendirildiğini düşündürüyor.
Bu tip sınırlandırmaların yazılımsal gerekliliklerden kaynaklanmıyor ise değerlendirmesinin nasıl yapıldığı ve bu gibi uygulamalara ilişkin olarak refaranduma gidilmesi için daha ne beklenildiğini merak da etmiyor değilim. Keza istatistiki araçlara sitede bir kaç kez rastladım. Bu tip araçların iç işleyişe de daha çok katılması belirli bir kültür ve algının gelişimi açısından da faydalı olabileceği gibi asıl itiraz noktamla ilişkilendirecek olursam, Kısa yazılar ve kısa yazarlar da bu sistem içinde bulunabilmeli, tekrar tekrar yazdıklarını tartışmak isteyebilecek olanlar da yahut sadece istatistiki veriler oluşturmak isteyenler için de bir alan açılabilir. Mümkün olan araçların sayısı arttırılabilirse belki aramızdan bazıları sadece görüntü ya da seslerle de iletişim kurmak isteyebilir. Buna da yer açılabilecek midir yahut gereği var mı belki bunları da tartışmak gerekir bu noktada. Gerçi bunların hepsi ayrı çalışma gerektirir... Neyse gençler asılın küreklere :) haydin rastgele.

Şaman, Hem monolog yapıp hem eğlenmişsiniz, sevdim. :)

Ben, yazım yanlışlarını ve anlatım bozuklarının giderilebilir olanlarını düzeltmeye çalışıyorum, fakat küçük-büyük harfin tüm yazılanlarda bir özellik olarak kullanılmış olma ihtimaline binaen dokunmuyorum.
  • Paylaş
3

Redeye, Bu şekilde mi :)

Deniz Uluçay, "Bu şekilde mi?" olarak yanıtını düzeltmek isteğimi dizginliyorum.

Redeye, Alt yanıtlar şükür ki muaf denetimden :D Keza bence ":)" gibi işaretler de noktalama işareti olduklarına göre aslında kullanılması gerekli olanların yerine geçerli olacaklardır. Misal ben gülümseme ifadesinden önce nokta kullanmayanları düzeltmiyorum.

Sonraki Soru
HESAP OLUŞTUR

İstatistikler

1042 Görüntülenme8 Takipçi3 Yanıt