Bilmek istediğin her şeye ulaş

iOS için VPN uygulamaları nelerdir?

Tunnel Bear sorunsuz çalışır.
  • Paylaş
İPhone ve iPad’lerde yıllardır bulunan VPN, özellikle son günlerde çok gündeme gelmeye ve kullanılmaya başladı. Fakat bu kavrama pek aşina olmayan kullanıcılar ya kullanıp kullanmama konusunda tereddüt yaşıyor, ya da kullanmaya karar verenlerin sonradan kafalarında sorular oluşabiliyor.
Ben de bir önceki “iPhone ve iPad’de DNS Ayarı Değiştirme” başlıklı yazımızda açıkladığımız DNS kavramından daha karmaşık olan VPN kavramını basitçe açıklamaya ve de iPhone ve iPad’deki kullanım hakkında bilgi vermeye çalışayım istedim. Belki bu sayede kafamızdaki bazı soru işeretleri ortadan kalkmış olur.
Nedir bu VPN tam olarak?
VPN terimi ingilizce “Virtual Private Network” kelimelerin kısaltılmış halidir ve Türkçe karşılığı “Sanal Özel Ağ”dır. Çok kaba tabirle de klasik internet bağlantısı içerisinde özel ve güvenli bir bağlantı şekli sunar.
İOS
VPN bağlantı için mutlaka bir VPN sunucusu olmalıdır karşı tarafta.
VPN bağlantısı yapacak cihaz (VPN Client) üzerinde bir VPN ayarı veya programı bulunur. Bu ayar veya program ile de VPN sunucusuna (VPN) bağlantı kurulur internet üzerinden. Fakat bu bağlantı özel bir şekilde şifrelendiğinden başkalarının bu tünel içerisinde geçen bilgilerin ne olduğunu anlamaları çok zordur.
Peki kim ihtiyaç duyuyor bu kadar gizli ve özel bir bağlantı türüne?
Kurumsal Firmalar
VPN’e ilk olarak internetin yaygınlaşmasıyla kurumsal firmalar ihtiyaç duymaya başladı. Çünkü çoğu kurumsal firmanın içerisindeki sunucular internete açık değildir. Bu tip firmaların çalışanları sadece ofislerine gittiklerinde bu sunuculara bağlanabilirler. Fakat ofis dışındayken (seyahatte, evde veya müşteri ziyaretinde iken) şirket içindeki internete açık olmayan sunuculara bağlanamazlar.
İOS
Kurumsal firmalar kendi içlerindeki tüm sunucuları internete açmazlar, sadece VPN ile bağlanan çalışanlarına açarlar.
Fakat her geçen yıl çalışanların ofis dışında iken de şirket içindeki sunuculara bağlanma ihtiyacı çıktığından bazı kurumsal firmalar VPN yolu ile çalışanlarını kendi sunucularına bağlar. Yani firma içerideki sunucularını internete açar ama sadece VPN üzerinden gelen bağlantılara. Bu sayede hem herkes bu sunuculara bağlanamaz, hem de bağlananların trafiği kullanılarak ticari sırlara ulaşılamaz. Çünkü internet üzerinden akan VPN trafiği özel bir şekilde şifrelenemiştir.
Örneğin ben de bundan 4-5 sene önce çalıştığım kurumsal firmanın sunucularına bu şekilde evdeyken bağlanabiliyordum laptopumla.
Telif Hakları Nedeniyle Türkiye’ye Açık Olmayan Sitelere Bağlanmak İsteyenler
VPN’i yıllardır kullananlar arasında sadece kurumsal firmaların çalışanları yok. Telif hakları nedeniyle Türkiye’e açık olmayan yurt dışındaki bir çok müzik, dizi ve film servisinden yararlanmak için bazı kullanıcılar bu VPN olayından faydalanıyorlar.
Örneğin Amerika’da çok popüler olan dizi izleme platformu netflix.com‘a Türkiye’den girmeye çalışırsanız karşınıza aşağıdaki gibi bir uyarı mesajı çıkıyor.
İOS
Netflix IP adresimizi kontrol edip Türkiye’de olduğumuzu anlıyor.
Peki Netflix bizim Türkiye’de yani servis vermediği bir ülkede olduğumuzu nasıl anlıyor? Bunun cevabı çok basit çünkü Türkiye’deki servis sağlayacımızın (Turkcell, Avea, Vodafone, TTNET, Superonline, vs.) bize verdiği IP adreslerinin hangi ülkeye ait olduğu önceden belli. Ziyaret ettiğimiz her siteye bu IP adresimiz de gönderildiğinden ilgili site bizim nereden bağlandığımızı anlıyor.
Fakat yurt dışındaki bir VPN servisi kullanıldığında o ülkeye ait bir IP adresine sahip olduğumuz için Netflix gibi siteler bizi o ülkeden sanıyor. Örneğin aşağıdaki ekran görüntüsünde olduğu gibi Amerika’daki bir VPN sunucusundan bağlanarak Netflix’e girdiğimizde çok daha farklı bir sayfa karşımıza çıkıyor İOS
İOS
Amerika’daki bir sunucu üzerinden VPN yapınca Netflix bizim Türkiye’de olduğumuzu anlayamadı İOS
Bu durumu daha net gösterebilmek için cihazımda bir VPN açıkken bir de değilken whatismyip.comadresine giriş yaptım. Bu site IP adresimizin internette dolaşırken ne olarak göründüğünü bize söylüyor. Gördüğünüz gibi VPN açıkken Amerika’da, kapalı iken Türkiye’de gözüküyoruz.
İOS
Bunun sebebi de VPN açık olduğunda cihazımızın internete hep Amerika’daki bir sunucu üzerinden çıkıyor olması. İşte bu yüzden uzun yıllardır bir çok kullanıcı VPN servislerini kullanıyor. Yani sadece Türkiye’deki engellemeler için değil, yurt dışından ülkemiz koyulan engelleri de aşmak için.
Başka bir ülkede gözükmek için Proxy hizmeti kullanmak yeterli değil mi? VPN’e gerek var mı?
Haklısınız Proxy hizmeti de benzer işe yarayabilir fakat proxy sunucular tüm protokolleri desteklemez, ayrıca bilgisayarımızda veya cihazımızda yüklü tüm programlar/uygulamalar da proxy kullanımını desteklemez. Bu tip nedenlerden genelde Proxy sunucular yerine VPN sunucuları tercih edilir. Çünkü VPN için uygulama bazlı bir konfigürasyona ihtiyaç duyulmaz Proxy sunucu kullanımında olduğu gibi.
VPN üzerinden internete çıkınca tüm trafiğimiz gizlenmiş mi oluyor?
Evet ama sadece cihazınızla VPN sunucusu arasındaki trafiğiniz. Yani Amerika’daki bir sunucuya VPN yaptığınızda cihazınızla Amerika’daki VPN sunucusu arasındaki bağlantınız şifreli ve gizli, fakat o sunucu üzerinden internete çıktığınızda artık özel bir gizlilik yok. Yani Türkiye’deki yetkililer veya servis sağlayıcılar sizin sadece Amerika’daki bir sunucuya bağlandığınızı biliyor, ama ondan sonra ne yaptığınızı ve hangi sitelere girdiğinizi bilmiyor. (Tabii Amerika’daki otoriteler biliyor)
Benzer şekilde işyerinizdeki bir VPN sunucusuna bağlandığınızda cihazınızla işyeriniz arasındaki veri trafiği özel kalıyor fakat şirketiniz üzerinden internete çıktığınızda özellik ve gizlilik bitmiş oluyor.
Türkiye’de erişime engelli ama yurt dışında erişime açık olan bir hizmetten yararlanmak için VPN kullanmak şart mı?
Eğer iPhone veya iPad kullanıyorsanız ve erişim DNS bazlı ise o zaman iPhone ve iPad’de DNS Ayarı Değiştirme başlıklı yazımızda paylaştığımız gibi sadece DNS ayarınızı değiştirerek engelli sitelere girebilirsiniz. Fakat aşağıdaki durumlarda DNS değiştirme işe yaramaz:
  • Eğer siteye erişim IP bazlı da yapılmışsa. (Şu an Twitter’a IP bazlı da erişim engeli gelmiş durumda)
  • Wi-Fi’dan değil de 3G (Hücresel Veri) üzerinden bağlanırken DNS ayarı değiştirilemez.

Dolayısıyla bu tip durumlarda VPN kullanmak şart olur illa ilgili siteye bağlanmak isteniyorsa.
O zaman VPN kullanalım. Niye uğraşıyoruz ki DNS ayarları ile ?
Elbette kullanalım İOS Fakat VPN kullanabilmeniz için öncelikle bir VPN sunucusuna ihtiyacınız olacak bağlanmak için. Ayrıca VPN konfigürasyonu DNS değişikliği kadar basit bir konfigürasyon değil. Dilerseniz cihazınızdaki “Ayarlar -> Genel -> VPN” menüsündeki “VPN Konfigürasyonu Ekle” seçeneğine tıklayarak aşağıdaki ekran görüntüsünde olduğu gibi bir çok ayarın olduğunu görebilirsiniz.
İOS
iPhone’da VPN Konfigürasyonu
Neyse ki App Store’da hem VPN hizmeti veren (yurt dışında sunucuları olan) hem de bu konfigürasyonu kolayca yaptıran uygulamalar mevcut. Örneğin bu yazıyı hazırladığım sırada App Store’daki Top 10 listesinin çoğunu yurt dışındaki VPN servislerinin uygulamaları almıştı.
İOS
Yukarıdaki uygulamaların çoğu VPN ayarlarınızı aşağıdaki ekran görüntüsündeki gibi Safari üzerinden profil dosyası yükleterek yaptırır. Bu sayede tek tek VPN ayarları ile uğraşmak zorunda kalmazsınız.
İOS
Örneğin bu yazıyı hazırlarken kullandığım TunnelBear uygulaması, yukarıdaki yöntemle dünyanın çeşitli ülkelerine ait VPN sunucularının konfigürasyonlarını birkaç tıkla yaptırtıyor. TunnelBear’ın kurulumunu yaptıktan sonra cihazımızdaki “Ayarlar -> Genel -> VPN” menüsünü aşağıdaki ekran görüntüsündeki gibi oluyor.
İOS
Hangi ülkenin konfigürasyonu seçiliyken VPN seçeneğini açarsak, o ülkedeki sunucu üzerinden internete çıkmış oluyoruz. Bunun amacı sadece belli ülkelere açık olan servislerden yararlanabilmek. Örneğin sadece İngiltere’ye açık bir servise Amerika sunucusu üzerinden erişmeye çalışırsanız yine erişim engeline takılırsınız. Bu yüzden bazen seçilen ülke önemli olabiliyor.
App Store’daki VPN uygulamalarının çoğu ücretsiz gözüküyor? Bunlar nerden para kazanıyor?
Tabii ki uygulama içi alımdan. Uygulamaların çoğu ücretsiz değil, sadece bir süre ücretsiz veriyorlar hizmet kalitesini ölçebilmeniz ve deneyimleyebilmeniz için. Örneğin TunnelBear sadece 1 hafta ücretsiz, bazıları Türkiye’ye özel 1 ay ücretsiz erişim verebiliyor. Fakat ondan sonra ücret isteyecekler doğal olarak. Çünkü ciddi bir hizmet veriyorlar tüm trafiğinizi kendi sunucuları üzerinden geçirerek. Hizmet kalitesini yüksek tutabilmek için ücret almak durumundalar.
Peki bu servislere güvenebilir miyiz?
Bu herkesin sorduğu ama kimsenin cevabını bilemediği bir soru. Çünkü VPN kullanımın en riskli olayı tüm veri trafiğimizin VPN hizmeti veren sunucuların üzerinden geçmesi. Özellikle şifreli (SSL) olmayan sitelere olan veri tafiğimizi bu servisin sahipleri rahatlıkla görebilir. SSL’li olanları da kolaylıkla kırabilir. Fakat bu işi ücretli yapanların bu tip risklere gireceklerini pek sanmam.
Fakat tamamen ücretsiz olanlara şüphe ile yaklaşmakta fayda var. Gerçi bu tip ücretsiz VPN hizmeti verenler genelde sadece kullanıcılarının trafik bilgisini başka şirketlerle paylaşarak gelir elde ederler. Yani şifrelerden ziyade bizim internette neler yaptığımız bilgisini paylaşırlar. Fakat yine de bir garantisi yok. Hele bir de hiç okumadığımız kullanıcı sözleşmesine neler yapacaklarını yazmışlarsa, sonradan itiraz etme hakkımız da pek yok.
Bu yüzden üçüncü parti VPN hizmetlerini kullanırken ücretli olanları tercih edin ama yine de bankacılık işlemleri gibi çok kritik internet servislerini VPN üzerinde yapmayın derim.
VPN kullanınca internet hızım düşer mi?
Elbette düşer. Çünkü hem araya bir katman daha giriyor hem de trafiğiniz ekstra şifreleniyor. Bu da doğal olarak yavaşlık sunuyor. Bir de bağlandığınız VPN sunucusunun kapasitesi de hızınıza etki ediyor. Ayrıca Amerika’daki bir sunucu üzerinden Türkiye’deki bir web sitesine bağlanmak da yavaşlığa neden oluyor data trafiği gereksiz yere uzadığı için.
Bunu test için evimdeki 20Mbitlik fiber internet bağlantısını kullanarak bir test yaptım bir VPN’li bir de VPN’siz. Aşağıdaki ekran görüntüsündeki testleri de meşhur Speedtest uygulamasını kullanarak yaptım. Her iki testte de Istanbul’daki sunucular kullandım. Yani cihazımdaki uygulama hız ölçümünü yaparken İstanbul’daki sunuculara bağlandım ki VPN’le yerel sitelere bağlanırken hızımız ne kadar düşüyor daha iyi görülsün.
İOS
Speedtest uygulaması ile bir VPN’siz bir de VPN’li yapılan test.
Yukarıdaki test sonuçlarına göre de VPN yok iken evimde (Wi-Fi) 20 Mbit hızları görüyorken VPN üzerinden 5 Mbit’leri görebildim. Her ne kadar hızım fibere göre çok düşmüş olsa da bir VPN servisi için 5 Mbit gayet iyi bir hız. Eğer hız 1 Mbit’lerde olsaydı kullanılmaz derdim ama 5 MBit’ler çok rahat iş görür.
Tabii tüm VPN servisleri bu kalitede mi, ya da sürekli bu kaliteyi koruyabilecek mi bilinmez.
Peki VPN açıkken cihazımın pili daha çabuk tükenir mi?
Elbette tükenir çünkü VPN üzerinden yapılan bağlantılar ayrıca şifrelenmektedir. Bu şifreleme işlemi de cihazda ekstra işlemci (CPU) kullanımına sebep olur, bu da pilin daha çabuk bitmesine neden olur. Fakat bu oranın ne kadar olacağı kullanılan VPN hizmetine ve şifreleme yöntemine göre farklılık gösterecektir.
Fakat genelde pil tüketimine %5 ile %10 arası negatif bir etkisi olur VPN kullanımının iPhone’larda. Daha fazla olacağını pek sanmıyorum.
Ben App Store’dan VPN uygulaması indirdim ama artık kullanmak istemiyorum. Uygulamayı silmeme rağmen VPN konfigürasyonu halen duruyor. Tamemen nasıl sileceğim?
Yukarıda da paylaştığımız gibi VPN konfigürasyonları karmaşık olduğu için uygulamalar iOS işletim sisteminin profil yükleme özelliğini kullanarak VPN ayarlarını yaptırırlar. Bu nedenle uygulamayı silseniz dahi bu konfigürasyonlar cihazınızdan silinmez. Fakat aşağıdaki gibi “Ayarlar -> Genel -> VPN” seçeneği kapalı olduğu sürece cihazınızdaki bu konfigürasyonun cihazınıza bir etkisi olmaz.
İOS
VPN seçeneği kapalı.
Fakat yine de “Ben yaşlıkla açarım, ben yine de tamamen kurtulmak istiyorum” diyorsanız o zaman da aşağıdaki ekran görüntüsünde olduğu gibi önce “Ayarlar -> Genel -> Profiller” menüsüne giriş yapıyoruz.
İOS
Ardından açılan Profiller menüsünden de indirdiğimiz ve konfigürasyonunu yaptığımız VPN uygulamasına ait profil dosyasını bulup üzerine tıklıyoruz aşağıdaki ekran görüntüsünde olduğu gibi.
İOS
Son olarak da aşağıdaki ekran görüntüsünde olduğu gibi profil dosyasının detay ekranında iken karşımıza çıkan “Sil” seçeneğini kullanarak konfigürasyonları da cihazımızdan siliyoruz.
İOS
Peki VPN kullanmak kanunlara aykırı mıdır?
Elbette değildir. Öyle olsaydı zaten iPhone veya iPad’inizde VPN seçeneği bulunmazdı. Eğer sorunuz VPN üzerinden engellenmiş bir siteye girme özelinde ise bu tamamen farklı bir konu. Bu konunun VPN’le bir ilgisi yok.
Eğer kanunla yasaklanan bire siteye girerseniz, bu hangi yöntemle olursa olsun kanunlara aykırı bir durum olur. Fakat eğer Twitter’e erişim yasağında olduğu gibi bir durum söz konusu ise zaten kanuna aykırı bir durum yok çünkü Twitter’a komple erişimle ilgili mahkemelerce alınmış bir erişim yasağı bulunmamaktadır. Sadece belli içerikler Twitter tarafından kaldırılmadığı ve kısmen engelleme yapılamadığı için şu an tedbir amaçlı tüm site yasaklanmıştır telekominikasyon kurumu tarafından.
Dolayısıyla VPN veya başka bir kanaldan Twitter’a erişmekle herhangi bir suç işlemiş olmuyorsunuz.
Bu VPN olayı güzelmiş ama yurt dışındaki firmalar üzerinden tüm trafiğimizin geçmesi olayı beni rahatsız ediyor. Sizce endişe etmeden kullanmalı mıyız?
İOS Açıkçası bu sorunun cevabını ben veremem, daha doğrusu başkaları adına böyle bir sorumluluk alamam ya da garanti veremem. Fakat illa bir öneride bulunmam gerekirse aşağıdakileri göz önünde bulundurun derim:
  • Ücretsiz VPN servislerini kullanmayın derim. Tabii kasdettiğim bir süre ücretsiz olanlar değil, sürekli ücretsiz olanlardan bahsediyorum. Böyle bir servisi yüksek kalitede uzun süre ücretsiz vermek çok zordur eğer firmanın başka bir motivasyonu yoksa İOS Bu motivasyon illa her zaman kötü niyetli olacak diye bir durum da yok ama yine de tek motivasyonu sizden alacağı para olan firmaları seçin derim.
  • Sizin için çok kritik olan bankacılık hizmetleri, çalıştığınız şirkete ait sitelere giriş, vs. Gibi durumlar için VPN servislerini kesinlikle kullanmayın.

- Alıntıdır.
  • Paylaş
Sonraki Soru
HESAP OLUŞTUR

İstatistikler

345 Görüntülenme5 Takipçi3 Yanıt