Bilmek istediğin her şeye ulaş

İran şeriatle yönetildiği halde neden cumhurbaşkanlığı seçimleri yapılıyor?

La havle, bir orta daha, sazan mıyım neyim,
Yönetimin babadan oğula geçmediği, bir kişi ya da zümrenin elinde olmadığı, cumhurun yani halkın seçtiği yönetim şekli cumhuriyettir.

Demokrasi ise bunun şeklini, nasılını tarif eder. Eşitlik, sosyal adalet, ırkçı olmayan, azınlık haklarını gözeten, cumhurun seçtiğini anayasa ile kısıtlayan ve temel anlamıyla, yönetimde söz hakkının olmasıdır.

Demokratik olmayan cumhuriyet olur yani, hanedan yok, padişah yok seçim var, lakin sonrasında tek adam at koşturuyor, tek adam kitaba göre at koşturuyor, tek adam kitabı yorumlayan fetva veren ulemanın ağzının içine bakarak at koşturuyor ve bu esnada kimseyi kazımıyor. Ulema facebook, twitter, tumblr ve her türlü dünyayla iletişimi etkileşimi şeytani bulup, -rejimi için tehlikeli bir aydınlanma bilinçlenme enstrümanı olarak kabul ediyor, yasaklıyor ve bütün cumhur eşşek gibi biat ediyor.

Demokrasi alt seviyelerde de olabilir ya da olmayabilir, olmaması daha makul de olabilir; örneğin futbol maçında demokrasi yoktur, olsaydı şöyle olurdu, evet ofsayt diyenler el kaldırsın, ofsayt değilmiş devam...

Demokrasilerde bir konu ortaya atıldığı zaman mesela, bakanlar hatta Cumhurun Başı, milletvekilleri, yazarları önce durun bakalım Başbakan ne diyecek sonra ters düşme ihtimali de var deyip açıklama yapmak için bekleşmezler, direk langır lungur konuşabilirler, sonra yanlış anlaşıldım filan diyebilirler, o gün o bilgiler ışığında öyle düşünmüştüm şimdi böyle düşünüyorum, valla kim ne derse ben böyle düşünüyorum deyip, sonra başlarına iş gelmeden devam edebilirler.

Ya da bir partinin milletvekillerinin yarısı ağaçlar kesilsin, başka yerlerde ormanlar yaptık oraya taşınsın ne olur ki derken, kalan yarısı kesilmesin yazık günah kes kes orman kalmadı filan diyebilir, o partinin bütün milletvekilleri Başbakan gibi düşünmek zorunda olmayabilir.

Demokrasilerde, inançlar istismar edilmez mesela, sürekli inanca dem vurulmaz, inançtan destek aranmaz, inançlara saygı gösterildiği için her türlü ortamda bağıra bağıra inançlar konuşulmaz, diğerleri dinsiz ilan edilemez. Olaylara bilimsel yaklaşılır, mantık kollanır, her türlü düşünceye saygı gösterilir, din ve devlet işleri birbirine karıştırılmaz.

Demokrasilerde devlet adamları, akil adam olur, asabi olmaz, fevri olmaz, nefret söylemlerinde bulunmaz, sadece balkon konuşmaları ile halkı kucaklıyorum ayağına yatmaz, her olaya direk müdahale etmez katman katman devletin organlarının müdahalesini bekler, taraf olmaz, savcıları göreve davet etmez, yargının atama ve terfilerine el uzatmaz, medyaya aba altından vergi sopası göstermez, tüm medyayı ele geçirmeye çalışmaz, langır lungur konuşup sermayeyi ürkütmez, belediyelere ayırım yapmaz, bürokrasiyi silah olarak kullanmaz, etrafındaki kraldan çok kralcılara müsaade etmez...

Velhasıl, İran'da şeriatle mi yönetilmek istersiniz ya da halk konsensusunda yazılmış modern bir anayasa ile mi, diye bir referandum yapılsa ne çıkar sonuç acaba, referandum herşeymiş ya, onu diyorum.

Ama yapılamaz, zira İran devrimi sonrası kurucu iktidar bunun adını koymuş, yapılması için tekrar devrim yaşanması ve tekrar anayasa yazılması lazım. Anayasa; devletin, idarenin nasıl olacağını belirleyen, kurucularca yazılmış, mutabakat metni, hukuk metni, yani demokrasi olup olmayacağı, ne kadar olacağı, nasıl olacağının kriptosu anayasada.

O halde anayasa çalışmalarını iyi takip etmek lazım, son referanduma benzeyip arada kaynamasın, AKP ye evet ve hayıra dönüşmesin, bir uzlaşı metninin olmasını beklemek hayal zira.
  • Paylaş
Ben bu soruyu vapurda sohbet etme şansı yakaladığım İranlı bir turiste sormuştum. Elinden geldiğince anlatmaya çalışmıştı. Dediğine göre ülkenin yönetimi şeriat ve değiştirilemez. Ama bu yönetimi uygulayacak bir kişiye ihtiyaç duyuluyor. Ayrıca devlet yönetiminde alınacak kararlar, ekonomik durum, eğitim ve sağlık alanlarında oluşan başarısız bir sonuç seçimlerle engellenerek hilafet şeklinde babadan oğula geçmesi engelleniyor. Ancak dini liderlerde bu durum söz konusu değil. Seçim yapılmıyor, dini lider konumunda bulunan kişi kendinden sonraki kişiyi seçme hakkına sahip.
  • Paylaş
Sonraki Soru
HESAP OLUŞTUR

İstatistikler

923 Görüntülenme4 Takipçi2 Yanıt

Konu Başlıkları