Bilmek istediğin her şeye ulaş

İran ve ABD arasındaki sorun nedir?

Malum ABD başta Orta Doğu olmak üzere tüm dünyayı kontrol etme çabası içerisinde. İran da Orta Doğu da çok önemli bir aktör ve coğrafi olarak çok önemli bir noktada bulunuyor. II. Dünya Savaşı'nda İngiltere'nin savaşa İran'ı istila ederek başlaması da bunun bir göstergesi. Ayrıca İran Orta Doğu ülkeleri içinde Amerika'ya en çok kafa tutan ve yaptırımlarından etkilenmeyen ülke konumunda.

Devlet Politikaları

1953 yılında İran'da yapılan darbede Amerika etkin rol oynamış kendi istedikleri kişiyi başbakan yapmışlardır. Bu durum İran'ın var olan kinini arttırmış 1979 yılında yapılan İran İslami Devrimi ile durum tersine dönmüştür. Ayrıca gerek tarihi gerekse dini nedenlerden dolayı iki ülke arasında karşılıklı bir nefret yumağı oluşmaktadır. İki ülke arasında gerilime neden olan sebepleri sıralamak gerekirse:

  • Abd 1991 deki İran-Irak Körfez Savaş'ında Irak'ı desteklemiş ve bir çok yardımda bulunmuştur.
  • 1983 yılında Hizbullah Beyrut(Lübnan) da bulunan Amerikan elçiliğini bombaladı. Bu olayda bir çok Amerikalı diplomat hayatını kaybetti ve daha sonrasında Amerika'da tüm İslami terorist gruplara savaş atı.
  • 1986 yılında ortaya çıkan İran Kontra Skandalı belki de ABD-İran ilişkilerindeki en ironik olaydır. ABD'nin Nigaragua'daki sol hükumeti yıkmaya alışan koministlere yardım yaptığı paranın İran'a yapılan silah satışlarından geldiğinin öğrenilmesidir. Bu olay ABD'de büyük tartışmalara neden olmuş Ronald Reagan önce inkar etmiş sonra kabul etmek zorunda kalmıştır.
  • 1988 yılında ABD'nin fırkateynlerinin İran mayınlarından zarar gördüğü gerekçesiyle Basra Körfezinde İran gemilerine ateş açması sonucu iki İran gemisi batmıştır. Olayda bir Amerikan helikopteri de düşmüştür.
  • 1988 yılında ABD İran Hava yollarına ait uçağı füze atarak düşürmüş. Daha sonra atış talimi sırasında yanlışlıkla olduğunu belirterek özür dilemişlerdir. Olayda 290 sivil insan hayatını kaybetmiştir.
    Devlet Politikaları

  • Müslüman dünyasında yasal direniş örgütü olarak, ABD tarafından terör örgütü olarak kabul edilen Hizbullah'ın Lübnan da politik bir güç haline gelmesi ABD-İran ilişkilerini germiştir. Çünkü ABD'nin terör örgütü olarak tanımladığı Hizbullah'ı İran hükumeti açık şekilde destekliyor.
  • Yakın tarihte ise iki ülke arasındaki gerginlik artarak devam etmektedir. İki ülke tarafında yapılan açıklamalar sürekli yanan ateşe benzin dökmektedir.
  • İran'ın nükleer çalışmaları ve sürekli roket atışı denemeleri Amerika tarafından sıkça eleştrilmekte ve endişeyle karşılanmaktadır.
Sürekli artan tansiyon iki ülkeyi savaşın eşiğine getirmiştir. Resmi olmasa da iki ülkenin ordusu şu şekildedir:

Devlet Politikaları
  • Paylaş
Söylemlere bakacak olursanız İsrail-ABD / İran arasındaki muhteşem gerilimden bahsedebilirsiniz.

Ancak uluslararası siyaset ve hatta siyasetin tüm kulvarlarında söylemlere bakarak değerlendirmelerde bulunursanız fena halde yanılır, günceli takip etmiş olursunuz.

Son 15 yıla bakacak olursanız, gerilimin gittikçe arttığı ve tarafların savaşın eşiğine geldikleri sanılabilir ancak bunun için söylemlerden çok somut gerçeklere ihtiyaç vardır.

İran'ın bölgedeki en büyük 2 düşmanı batısında Saddam doğusunda ise Taliban'dı. Bugün ABD İran'ı zorlayacak ne bir Irak ne de bir Afganistan bıraktı. Düşünün ne kadar düşmanınız ya da sorununuz varsa biri gelip bunu çözüyor, bu adamı düşman olarak mı kabul edersiniz?

Keza İsrail İran gerilimine bakacak olursak da aynı şekilde birbirlerini güçlendiren iki ayrı kutuptan bahsedebiliriz. İran düşmanı olarak bildiğimiz Netanyahu seçimlerden önce zor bir süreç yaşıyordu. O sırada İran'ın, İsrail'i haritandan sileceğiz çıkışı Netanyahu'ya yeni bir seçim daha kazandırdı.

Keza Usame Bin Laden'i ABD'ye teslim eden bir İran'ın ABD ile gerilim yaşadığı, savaşa bilendikleri söylemleri günceldir ancak gerçek değildir.

Tahterevalli'nin bir ucunda ABD-İsrail diğer ucunda Rusya-İran vardır. İran batarsa ABD'de yanar. Karşılıklı denge sözkonusudur.

Velhasıl kelam sorun yoktur, denge vardır.
  • Paylaş
Sonraki Soru
HESAP OLUŞTUR

İstatistikler

1209 Görüntülenme4 Takipçi2 Yanıt

Eş Anlamlı Soru Ekle

  • İran Kontra Skandalı nedir?

  • Amerika ile İran neden birbirlerinden nefret ederler?