Bilmek istediğin her şeye ulaş

İstanbul'un adı nereden gelmektedir?

1) "istanbul" aslinda Osmanlilar tarafindan "ist'mbol" seklinde söylenmekteydi. Hatta osman gazinin bu sehir hakkinda meshur bir vasiyeti vardir:

osman ertuğrul oğlusun,
oğuz karahan neslisin,
hakkın bir kemter kulusun,
ist'mbol'u aç gülzar yap.

2) Bizans döneminde istanbul çevresinde oturan köylü kısmı arasında konstantipole yerine genel olarak 'istin-poli' şeklinde şehir ismi yaygındı. Poli eski yunandaki POLİS yani şehir anlamına gelen kelimedir. İstin ise oraya halkın verdiği isimdir. Bu durum islamın gelişinden sonra (1453) şu anki halini almıştır. Bilindigi üzere Istanbul zaman içerisinde pek çok isimle anılmıştır. Bunlardan bazıları şu şekildedir:
  • bızantıon
  • nearoma
  • konstantınopolıs
  • konstantınıyye
  • der-saadet (saadet kapısı yer)
  • asıtane (farsca baskent)
  • ıslambol
  • ıstanbul.
Peki günümüzde kullanılan Istanbul adı nereden geliyor?

Ee artık tam anlamıyla istanbul konstantinapol'den ayrı bir şehir olarak Fatih tarafından yeniden imar edilmiştir.

3) Bilindiği üzere Osmanlı bir Türk-İslam devleti idi. Fatih Sultan Mehmet İstanbul'u fethettikten sonra Osmanlı halkı ayrıca osmanlı dışındaki ülkeler İstanbul'a İslambul ya da İslambol demişlerdir. Bu, islamın bulunacağı, bulunması gereken yer anlamındadır. Osmanlı Fatih, Kanuni ve onlardan sonraki birkaç padişah ile İslam dünyasının önde giden ülkesi ayrıca halifeliği de elde bulundurması sebebi ile islam ülkesi olarak anılmakta İstanbul'a da İslambul denilmekte idi. İşte İstanbul ismi buradan gelir.

4) İmparator 1.Konstantin'nin isminden Konstantin'nin şehri "polis" eki ile Konstantinopolis olarak anılan isim zamanla İstanbul olmuş ancak küçük bir düzeltme 1.Konstantin Bizans İmparatoru değil Roma İmparatorudur, İstanbul'un Bizans olarak anılması Batı Roma İmparatorluğunun tamamen ortadan kalkarak sadece Doğu Roma İmparatorluğunun kalmasından sonraki dönemdedir.

5) Eski yunanca'da "şehire" anlamına gelen eis ten polin sözcük öbeğinden geldiğine dair de bir rivayet vardır.. günümüz yunancası'nda stin poli şeklinde kullanılmaktadır.

Stin poli 'den gelmekte oldugu en guclu kanıdır.
-Nereye gidiyorsun?
-Stin poli (Şehre. Yani istanbula)

Stinpolis giderek istanbul halini almistir.

Bugün bile Yunanistan'da birine Polis'ten geliyorum derseniz İstanbul'da geldiginizi anlayacaktır. Yine bu kelimeden dogan "politis" kelimesi vardir ki yunancada istanbullu anlamındadır. Kent icin kullanılan polis kelimesi cogunlukla istanbul icin kullanılır olmustur.

Turklerin batı kentlerinin basina hep İ harfi koyma aliskanlıgı vardır.

Smirni-İzmir
Nikea- İznik.
  • Paylaş
Bu adamdan gelmektedir;
İstanbul
Adamın adı; "Konstantin" kendisi doğu bizansın imparatoruydu.

ismini verdiği şehir ("polis") ise burasıydı;
İstanbul

"Konstantinopolis" açılımı şu;
Konstantin = Doğu bizans imparatorunun ismi
Polis = Şehir
Yani "Konstantin'in Şehri" anlamındadır.

O zamanlar kral ve etrafında toplanmış insanlardan oluşan bir yerleşim yeri sözkonusuydu.Malum kral Konstantin'in ismi kurduğu şehre verilmişti.

Fatih tarafından bu imparatoruk ve malum şehri fetholunurken ismine "Kostantiniye" denmekteydi.

Konstantin = Doğu bizans imparatorunun ismi
-iye = 'nın yeri
Yani "Konstantin'in Yeri"

Görüldüğü üzere anlam olarak yine "Konstantinin şehri" olduğunu belirtiyordu sadece farklı bir dilde. Yani şehrin adının ilk anlamı islam hakimiyetinden sonra bile yüzyıllardır değişmemiştir < - dikkatinizi çekerim; Yani romalılar ne demişse osmanlılarda kendi dilleriyle aynı şeyi demişlerdir.
Durumun biraz daha zihninizde canlanması için şöyle örneklendireyim.
Fetihle birlikte Ayasofya yapısı ne yıkılmıştır ne de ismi değişmiştir sadece islam anlayışına devrolmuştur, hatta üzerindeki İsa peygamber mozaikleri de aynen durmaktadır (Çünkü İsa'da Müslümanlığa göre İslam peygamberlerinden biridir). Fetihle birlikte gerçekleşen nüansı anlatabildiğimi umut ediyorum.

İsmini kurucu imparatoru Kostantin'den alan bir şehir çok enteresandır cumhuriyetle birlikte yani 1930'da "Istanbul" olmuştur ve günümüze kadar böyle anılmaktadır. Neden yüzyıllardır değişmemiş bir isim cumhuriyetle birlikte böyle bir deformasyona uğradığına dair bir açıklama bulamadım cidden çok merak ediyorum. Dikkat ederseniz Avruplalılar ve özellikle Yunanlılar halen eski ismi kullanmakta günümüzde bile ısrar etmekteyken sadece biz Türkler cumhuriyetle birlikte bir değişime gitmişiz. Fatih'in bile kendi ismini vermediği bir şehir nedense cumhuriyetle birlikte radikal bir değişikliğe gitmiş.

Ayrıca belirtmem gerekirki; Anadolu'da pek çok şehrin isim kökeni oraya ilk yerleşim yerini kuranlara dayanır mesela "Anadolu" ismi bile "Anatolia" dan gelmektedir. Bölgede ilk önce genellikle hristiyanlık dini üzerine inşaa edilmiş imparatorlukların kurduğu yerleşimler bulunmaktaydı. Daha sonra gelen islamın bölgeye hakim olmasıyla birlikte isimler kısmen telafuz değişime uğrasa da isimler genellikle orjinal halini korumuştur. "Ikonia"nın "Konya" olması , "Symrina"nın "İzmir" olması gibi. Bunun sebebinin konuşulan dil ve şehir isimlerinin yabancı kelimeler olması onları farklı bir dille telafuz ederken kelimelerin zamanla deformasyona uğramasından kaynaklı olduğunu düşünmekteyim.
  • Paylaş
Sonraki Soru
HESAP OLUŞTUR

İstatistikler

893 Görüntülenme6 Takipçi2 Yanıt

Konu Başlıkları