Bilmek istediğin her şeye ulaş

Kuantum fiziğinin Newton fiziğinden farkı nedir?

En temel farkı kuantum determinist bir teori değildir. Newton fiziği öyledir. Bundan şunu kastediyorum. Bir bilardo oyunu düşün. Eğer tüm topların yerini, ıstakanın açısını ve vuruş hızını biliyorsan, teorik olarak bilardo masasının bir sonraki durumunu hesaplayabilirsin. Tabi bu pratikte varolan en güçlü bilgisayar için bile imkansız olabilir. Ama, Newton Mekaniği, masanın durumunun geçmişinin kesin bir fonksiyonu olduğunu varsayar ki bu sayede 1000 yıl sonra hangi gün ay tutulması olacağını hesaplayabiliyoruz.

Bu varsayım kuantum mekaniğinde yoktur. Elektron ve Foton (Işık taneciği) ile bilardo oynarsan, taneciklerin durumu, kendilerinin geçmişlerinden neden-sonuç ilişkisiyle kısmen elde edilebilir ve bu yukarıdaki gibi teknolojik yetersizliğin sonucu değildir. Aksine, geçmiş ile gelecek arasında determinist bir fonksiyon evrensel olarak yoktur.

Buna bağlı ikinci fark dolanıklıktır. Kuantum mekaniğinde farklı konum ve zamanlardaki iki nesne aralarındaki uzay ve zamandan bağımsız olarak birbirlerini etkileyebilir. Bunun anlamı örneğin atomik boyutta bir yazı-tura oyunu tasarlayalım. Ama önce atomik madeni iki parayı birbirine dolayalım. Öyle ki biri yazı gelirse ötekide yazı, tura gelirse ötekide tura gelsin. Bu paralardan birini Amerika'ya götürelim aralarında birindeki sonucu diğerine ileten hiç birşey olmasın. Paralarımız aynı sonucu vermeye devam eder. Buna dolanıklık (entanglement) denir ve Newton Mekaniğinde mümkün değildir.
  • Paylaş