Bilmek istediğin her şeye ulaş

Mikro kara delikler mümkün mü?

Ünlü İngiliz fizikçi Stephen Hawking, kara deliklerin kuantum etkilerinden oluşan bir süreç sonunda ''buharlaşarak'' temel parçacıklar (fotonlar, elektronlar, kuarklar, gluonlar, vs.) yaydığını ileri sürmüştü; buna da bugün ''Hawking radyasyonu'' deniliyor. Hawking'in hesaplamaları, daha küçük boyutlardaki kara deliklerin daha hızlı buharlaşacağını göstermektedir. Parçacıklar ise mikro kara deliklerin ani buharlaşmaları ya da patlamaları sonucu oluşuyor.

Yeterince düşük kütleli herhangi bir ilksel kara delik, Evren'in yaşam süresi içinde, Planck kütlesi yakınında Hawking ışınımıyla buharlaşır. Bu süreçte, bu küçük kara delikler uzaklara madde yayarlar. Bu olgunun kabaca bir resmini çizmek istersek; parçacık çiftlerini oluşturan parçacıklardan biri kara deliğin etrafındaki vakumda esir kalırken, diğeri kara deliğin olay ufkundan kurtulur. Sonuçta kara delik, enerjinin korunumundan dolayı kütle kaybeder. Kara delik termodinamiğinin formüllerine göre, kara delik kütle kaybettikçe ısınır ve daha hızlı buharlaşır; ta ki Planck kütlesine yaklaşana kadar. Bu aşamada kara delik, ''Hawking sıcaklığı''na sahip olabilir (5,6.10³² K). Bu da, kara deliğin yaydığı Hawking ışımasındaki bir parçacığın enerjisinin, kara deliğin kütlesiyle karşılaştırılabilir olduğunu gösterir.

Bilim Teknik'te ilgili bir makale için: biyolojiegitim.yyu.edu.tr/fizkaradelikpdf/bir20104s.pdf
  • Paylaş
Sonraki Soru
HESAP OLUŞTUR

İstatistikler

234 Görüntülenme3 Takipçi1 Yanıt

Konu Başlıkları