Bilmek istediğin her şeye ulaş

Neden Satürn'ün halkaları var?

Satürn‘ün aslında halkası yoktur; halka dediğimiz şeyler, eski bir plağın üstündeki yivler gibi çok sayıda sarmaldan ibarettir.

Enkaz titreşimi “sarmal yoğunluk dalgasını” dışa hareket ettirir. Dalga geçerken parçacıkları sıkıştırarak, “geçici” halkacıklar yaratır.

Bilinen yapısına uygun olarak, birbirinden bağımsız hareket eden çok sayıda küçük 'toz', 'buz', ve 'kaya' parçacığının Satürn ve uydularının çekim etkileri ile sürekli denetim altında tutulması sayesinde şeklini koruyan dinamik bir sistem oluştururlar.

Halkaların çok geniş bir renk yelpazesinde yansıttıkları güneş ışınları ve örtülme sırasında içlerinden geçmesine izin verdikleri yıldızlara ait ışımanın tayfölçümsel incelemesi, kimyasal bileşimleri hakkında bilgi vermektedir. En önemli yapı taşının donmuş haldeki su olduğu, karbon, silisyum gibi hafif elementlerin Güneş nebulası oranlarına göre daha zenginleşmiş olduğu saptanmıştır. Yakın dönemde varlığı saptanan yüksek oranda atomik oksijen, serbest halde rastlanması olağan görülmeyen ve kısa ömürlü kabul edilen bir bileşen olarak, yakın tarihli şiddetli bir çarpışmanın belirtisi olarak yorumlanmıştır. Bu veriler halkaların hareketli bir evrimsel gelişimi olduğunu düşündürmektedir. Ancak renk farklılıklarının yerleşmiş bir biçimde varlığı, halkalarının değişik bölümleri arasında madde alışverişinin çok hızlı olmadığını göstermektedir.

  • Paylaş
Aslında her gezegenin halkası olabilirdi.
Halka dediğimiz bir sürü küçük buz kayalarının kütleçekim ile gezegenin etrafında dönerek oluşturduğu şeydir. Genelde gezegenin etrafındaki bir uydunun başka bir uyduyla çarpışmasından ya da başka bir sebepten parçalanması ile oluşur. Karasal gezegenlerde de gezegenimsi diskin olduğu yıldızın ilk zamanlarında bir başka karasal gezegenle çarpışmasından sonra fırlayan parçalardan oluşabilir. Ama bu parçaların kütleçekim ile bir araya gelip uydu oluşturması da ihtimaldir. Ay gibi.
Fakat Satürn'ün bir avantajı var ve halkası bu yüzden var.
Halka oluşmasına rağmen en geç bir kaç milyon yıl içerisinde gezegenin kütleçekimi nedeniyle yakınlaşarak eninde sonunda gezegene düşer yavaş yavaş.
Satürn'de ise enceladus gibi buzul uyduların gayzerler ile buz kayaları fırlatması ile halkası devamlı olarak yenilenmektedir. Bu sayede halkanın varlığı devam etmektedir. Yoksa onda da bir kaç milyon yıl içerisinde buz kayaları eninde sonunda Satürn'e düşerdi.
Saygılarımla.
  • Paylaş