Bilmek istediğin her şeye ulaş

Phineas Gage vakası nedir?

Phieas Gage, Rutland & Burlington şirketinin yetenekli ve verimli patlayıcı uzmanıydı. Olay 13 Eylül 1848'de yaşandı. O gün, yeni tren yolu hattı için kayalık araziyi düzleştiriyordu.

Barutla fitili yeni bir çukura yerleştirmiş ve yardımcısından çukuru kumla örtmesini istemişti. Patlayıcının üzerindeki kumu bastırarak sıkıştırmak için kullandığı iki metre uzunluğundaki çubuğu kavradı, fakat çukura henüz kum dolmamıştı. Bir anda kayadan kıvılcımlar çıktı ve patlayıcı havaya uçtu. Demir çubuk, Gage’in sol yanağından girdi ve kafatasını delerek dışarı çıktı. Kana bulanmış çubuk otuz metre daha uçtuktan sonra yere düştü.

Gage kanlar içinde yerde yatıyordu. Fakat tuhaf olan, Gage yaşıyordu! 25 yaşındaki genç patlayıcı uzmanı, kafatasında bir delik olmasına ve açık yarasından durmaksızın kan akmasına rağmen, meslektaşlarına kazayı anlatabilecek durumdaydı.

Beyin

Kafatasındaki hasarın ayrıntıları şöyleydi: Çubuk, çene kemiğinin hemen üzerinden yanağına girmiş; sol gözünü parçalamış ve beynin ön kısmından geçerek, başının sağ yanının üst kısmından dışarı çıkmıştı. Prefrontal korteks büyük ölçüde harap olmuştu. Phineas Gage, yaralanmadan ileri gelen enfeksiyon ve kan kaybına rağmen hayatta kalmayı başardı. Kafatasındaki hasara rağmen 13 yıl daha yaşadı. Ama o artık değişmiş, başka biri olmuştu.

Kazadan önce Gage, duyarlı, zeki ve saygılı bir adamdı Kazadan sonra saldırgan, düşüncesiz ve kaba bir insan olmuştu. Sol gözü alınmış olsa da, diğer organları görevini yerine getiriyordu. Hissedebiliyor, duyabiliyor ve görebiliyordu. Eklem veya dil felci yoktu. Düzgün yürüyordu. Ellerini eskisi gibi kullanabiliyordu. Rahatça konuşabiliyordu.

Phineas Gage 38 yaşında öldü ve yanından hiç ayırmadığı demir çubuğu ile birlikte gömüldü.

Bugün, Harvard Üniversitesi’nin müzesinde bir kafatası bulunuyor.

Beyin

Gage olayını inceleyen sinirbilimciler, şu soruları sordular: Gage’in yaşamı neden bu kadar kötüleşmişti? Bütün bunlara beynindeki hasar mı neden olmuştu? Eğer öyleyse, insan beyninde, ahlak için biyolojik bir merkez mi bulunmaktaydı?

Sinirbilimci Antonio ve Hanna Damasio'a göre, beynindeki önemli insani özelliklerden sorumlu parçalar hasar görmüştü. Gage’in düşünme, hissetme, karar verme ve duyumsama durumlarından sorumlu olan beyin bölgesi kaza sırasında aldığı hasar nedeniyle düzgün işlemiyordu.
  • Paylaş
Sonraki Soru
HESAP OLUŞTUR

İstatistikler

1070 Görüntülenme2 Takipçi1 Yanıt