Bilmek istediğin her şeye ulaş

Pozitivizm nedir?

Araştırmaları olgulara dayandırarak metafiziği reddeden, en güvenilir bilginin deneyle öğrenileceğini savunan bir felsefi düşüncedir. Felsefi bir gelenek olarak eski Yunan sofistlerine kadar dayandırılır fakat en hararetli savunucusu Auguste Comte'dur. Bu terimi ilk kullanan ise onun hocası olan Claude Henri de Saint Simon'dur.
Pozitivizm
Pozitivizmin hararetli savunucusu Comte, pozitivizmi adeta bir din haline getirmek istiyordu. Hatta pozitivizmi katolik inançlarla uyuşturmaya çalışıyordu.

Comte'a göre insan günümüzdeki haline üç aşamadan geçerek gelmiştir ve bu süreçler sonunda pozitivist düşünce doğmuştur:
  1. Teolojik dönem: Dinsel doktrinlerin düşünce hayatının esasını oluşturduğu dönemdir. Bu dönem kendi arasında putperestlik, çok tanrıcılık ve tek tanrıcılık şeklinde üç şekilde gelişmiştir.
  2. Metafizik dönem: Bu dönem soyut gücün düşünce hayatına etkisi esastır. Soyut güç demek evreni yöneten ve insanlardan bağımsız bambaşka bir güçtür.
  3. Pozitif dönem: Bu dönem Ortaçağ sonunda ortaya çıkan bilimsel dönemdir. Olgusal bilgi mutlak doğru bilgidir, felsefe de böyle bir dönemde olgusal bilgi üzerinde şekillendirilmelidir. Düşünce yapısı teolojik ve metafizikten ayrılarak olgulara dayalı olmalıdır. Pozitivist anlayış felsefe içerisinde metafiziğin yerini almalı, diğer felsefelerden ayrılarak yapıcı bir felsefe yani bilim felsefesi oluşturulmalıdır.
Bilim ve teknoloji alanında pozitivist anlayışın etkinliği gerçekten büyük önem arz etse de beşeri bilimlerde bu anlayışla hareket etmek yanlış olur. Çünkü insan değişken bir varlıktır ve insan eylemleri olgulara dayandırılarak açıklanamaz. Sadece somut değil soyut unsurların da göz önüne alınması gerekir.
  • Paylaş